Bhaviṣya Purāṇa
The Rite of Initiation Described1.4.9-18
48 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.4.9-18
Devanāgarī

व्यत्यस्तपाणिना कार्यमुपसङ्ग्रहणं गुरोः । सव्येन सव्यः स्प्रष्टव्यो दक्षिणेन तु दक्षिणः
अध्येष्यमाणं तु गुरुर्नित्यकालमतन्द्रितः । अधीष्व भो इति ब्रूयाद्विरामोऽस्त्विति वारयेत्
ब्रह्मणः प्रणवं कुर्यादादावन्ते च सर्वदा । स्रवत्यनोङ्कृतं पूर्वं परस्ताच्च विशीर्यते
श्रूयतां चापि राजेन्द्र यथोङ्कारं द्विजोऽर्हति । प्राक्कूलान्पर्युपासीनः पवित्रैश्चैव पावितः
प्राणायामैस्त्रिभिः पूतस्ततस्त्वोङ्कारमर्हति । ॐकारलक्षणं चापि शृणुष्व कुरुनन्दन
अकारं चाप्युकारं च मकारं च प्रजापतिः । वेदत्रयात्तु निर्गृह्य भूर्भुवः स्वरितीति च
त्रिभ्य एव तु वेदेभ्यः पादंपादमदूदुहत् । तदित्यृचोऽस्याः सावित्र्याः परमेष्ठी प्रजापतिः
एतदक्षरमेतां च जपन्व्याहृतिपूर्विकाम् । सन्ध्ययोरुभयोर्विप्रो वेद पुण्येन युज्यते
सहस्रकृत्वस्त्वभ्यस्य बहिरेतत्त्रिकं द्विजः । महतोऽप्येनसो मासात्त्वचेवाहिर्विमुच्यते
एतयर्चा विसंयुक्तः काले च क्रियया स्वया । विप्रक्षत्रियविड्योनिर्गर्हणां याति साधुषु

Transliteration (IAST)

vyatyastapāṇinā kāryamupasaṅgrahaṇaṃ guroḥ | savyena savyaḥ spraṣṭavyo dakṣiṇena tu dakṣiṇaḥ
adhyeṣyamāṇaṃ tu gururnityakālamatandritaḥ | adhīṣva bho iti brūyādvirāmo'stviti vārayet
brahmaṇaḥ praṇavaṃ kuryādādāvante ca sarvadā | sravatyanoṅkṛtaṃ pūrvaṃ parastācca viśīryate
śrūyatāṃ cāpi rājendra yathoṅkāraṃ dvijo'rhati | prākkūlānparyupāsīnaḥ pavitraiścaiva pāvitaḥ
prāṇāyāmaistribhiḥ pūtastatastvoṅkāramarhati | oṃkāralakṣaṇaṃ cāpi śṛṇuṣva kurunandana
akāraṃ cāpyukāraṃ ca makāraṃ ca prajāpatiḥ | vedatrayāttu nirgṛhya bhūrbhuvaḥ svaritīti ca
tribhya eva tu vedebhyaḥ pādaṃpādamadūduhat | tadityṛco'syāḥ sāvitryāḥ parameṣṭhī prajāpatiḥ
etadakṣarametāṃ ca japanvyāhṛtipūrvikām | sandhyayorubhayorvipro veda puṇyena yujyate
sahasrakṛtvastvabhyasya bahiretattrikaṃ dvijaḥ | mahato'pyenaso māsāttvacevāhirvimucyate
etayarcā visaṃyuktaḥ kāle ca kriyayā svayā | viprakṣatriyaviḍyonirgarhaṇāṃ yāti sādhuṣu

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
व्यत्यस्तपाणिना कार्यमुपसङ्ग्रहणं गुरोःvyatyastapāṇinā kāryamupasaṅgrahaṇaṃ guroḥ«„обхватывание стоп учителя должно делать перекрещёнными руками:; перекрещённорукой совершаемо обхватывание учителя
सव्येन सव्यः स्प्रष्टव्यो दक्षिणेन तु दक्षिणःsavyena savyaḥ spraṣṭavyo dakṣiṇena tu dakṣiṇaḥлевою касаться левой, а правою — правой; левой левая касаема правой же правая
अधीष्व भो इति ब्रूयाद्विरामोऽस्त्विति वारयेत्adhīṣva bho iti brūyādvirāmo'stviti vārayet«„„учись, почтенный“ — да скажет, и „да будет перерыв“ — да остановит; учись почтенный так пустьскажет перерыв да будет так пустьостановит
ब्रह्मणः प्रणवं कुर्यादादावन्ते च सर्वदाbrahmaṇaḥ praṇavaṃ kuryādādāvante ca sarvadā«„пранаву Брахмана да творит вначале и в конце всегда:; Брахмана пранаву пустьтворит вначале вконце же всегда
स्रवत्यनोङ्कृतं पूर्वं परस्ताच्च विशीर्यतेsravatyanoṅkṛtaṃ pūrvaṃ parastācca viśīryateне осенённое омкарой сначала утекает, а с конца рассыпается; утекает неомкаренное сначала сконца же рассыпается
अकारं चाप्युकारं च मकारं च प्रजापतिःakāraṃ cāpyukāraṃ ca makāraṃ ca prajāpatiḥ«„звук „а“, звук „у“ и звук „м“ Праджапати,; звука звуку звукм же Праджапати
वेदत्रयात्तु निर्गृह्य भूर्भुवः स्वरितीति चvedatrayāttu nirgṛhya bhūrbhuvaḥ svaritīti caизвлёк из трёх Вед, а также „бхур, бхувах, свах“; изтрёхВед извлёкши бхурбхувахсвах так же
त्रिभ्य एव तु वेदेभ्यः पादंपादमदूदुहत्tribhya eva tu vedebhyaḥ pādaṃpādamadūduhat«„из трёх же Вед он выдоил стопу за стопою; изтрёх именно Вед стопузастопой выдоил
तदित्यृचोऽस्याः सावित्र्याः परमेष्ठी प्रजापतिःtadityṛco'syāḥ sāvitryāḥ parameṣṭhī prajāpatiḥэтой рики савитри, начинающейся с „тат“, — Парамештхин Праджапати; тат так рики этой савитри Парамештхин Праджапати
सहस्रकृत्वस्त्वभ्यस्य बहिरेतत्त्रिकं द्विजःsahasrakṛtvastvabhyasya bahiretattrikaṃ dvijaḥ«„повторив эту троицу тысячу раз вне [селения], дваждырождённый; тысячураз повторив вне эту троицу дваждырождённый
महतोऽप्येनसो मासात्त्वचेवाहिर्विमुच्यतेmahato'pyenaso māsāttvacevāhirvimucyateи от великого греха за месяц освобождается, как змея от кожи; великого же греха замесяц кожею как змея освобождается
Translation

«„Обхватывание стоп учителя должно делать перекрещёнными руками: левою касаться левой, а правою — правой. Учителю же, неустанному, всегда: „Учись, почтенный“ — да скажет, и „да будет перерыв“ — да остановит. Пранаву Брахмана да творит вначале и в конце всегда: не осенённое омкарой сначала утекает, а с конца рассыпается. Выслушай же, о владыка царей, как дваждырождённый становится достоин омкары: сидящий на траве, обращённой концами к востоку, очищенный очистительными травами, тремя задержаниями дыхания очищенный — тогда он достоин омкары. И признак омкары выслушай, о радость Куру: звук „а“, звук „у“ и звук „м“ Праджапати, извлёк из трёх Вед, а также „бхур, бхувах, свах“; из трёх же Вед он выдоил стопу за стопою этой рики савитри, начинающейся с „тат“, — Парамештхин Праджапати. Шепча этот слог и её, с вьяхрити впереди, на обоих стыках дня брахман сопрягается с заслугою. Повторив эту троицу тысячу раз вне селения, дваждырождённый и от великого греха за месяц освобождается, как змея от кожи“».

Version

f1f11031a8ba · published Aug 19, 2026, 5:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with