Bhaviṣya Purāṇa
The Husband's Conduct Towards His Wives1.8.40-47
106 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.8.40-47
Devanāgarī

आर्तवे तु पुनः सर्वा उपगम्याः प्रिया इव । पूर्वाभिजातधर्मार्था पुत्रिणी चोत्तरोत्तरम्
उदग्गच्छेदनेनैव विधिना नित्यमार्तवे । तुल्यवृत्तिर्यथाकालं स्वं स्वं वासमखण्डयन्
नित्यपर्यायवासानामपादानमसून्विदुः । ऋतुदुःखं प्रमोदश्च तथा पूर्वं समागतः
अन्यया सह यद्दुःखं सदसद्वा रहोगतम् । उत्कण्ठितं वा यत्किञ्चित्सपत्नीषु न तद्वसेत्
यत्किञ्चिदन्यसम्बद्धमन्यथा कथितं मिथः । तस्य कुर्यादनिर्वेदमात्मनैव विचिन्तयेत्
अन्योऽन्यमत्सराख्यानैर्न ता वाचापि भर्त्सयेत् । गुणदोषौ च विज्ञाय स्वयं कुर्यान्न निष्कलौ
वस्त्रालङ्कारभोज्यादौ तदपत्येष्वनुक्रमात् । मातृदोषाननादृत्य तुल्यदृष्टिः पिता भवेत्
अन्यस्यान्यगतैर्दोषैर्दूषणं न हि नीतिमत् । यत्तु तेषामपत्यं तु तत्तुल्यमुभयोरपि

Transliteration (IAST)

ārtave tu punaḥ sarvā upagamyāḥ priyā iva | pūrvābhijātadharmārthā putriṇī cottarottaram
udaggacchedanenaiva vidhinā nityamārtave | tulyavṛttiryathākālaṃ svaṃ svaṃ vāsamakhaṇḍayan
nityaparyāyavāsānāmapādānamasūnviduḥ | ṛtuduḥkhaṃ pramodaśca tathā pūrvaṃ samāgataḥ
anyayā saha yadduḥkhaṃ sadasadvā rahogatam | utkaṇṭhitaṃ vā yatkiñcitsapatnīṣu na tadvaset
yatkiñcidanyasambaddhamanyathā kathitaṃ mithaḥ | tasya kuryādanirvedamātmanaiva vicintayet
anyo'nyamatsarākhyānairna tā vācāpi bhartsayet | guṇadoṣau ca vijñāya svayaṃ kuryānna niṣkalau
vastrālaṅkārabhojyādau tadapatyeṣvanukramāt | mātṛdoṣānanādṛtya tulyadṛṣṭiḥ pitā bhavet
anyasyānyagatairdoṣairdūṣaṇaṃ na hi nītimat | yattu teṣāmapatyaṃ tu tattulyamubhayorapi

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
आर्तवे तु पुनः सर्वा उपगम्याः प्रिया इवārtave tu punaḥ sarvā upagamyāḥ priyā iva«„а в пору рити ко всем должно приходить, как к любимым;; впорурити же вновь все приходимые любимые как
उदग्गच्छेदनेनैव विधिना नित्यमार्तवेudaggacchedanenaiva vidhinā nityamārtave«„этим самым чином всегда в пору рити; этимсамым чином всегда впорурити
तुल्यवृत्तिर्यथाकालं स्वं स्वं वासमखण्डयन्tulyavṛttiryathākālaṃ svaṃ svaṃ vāsamakhaṇḍayanровное поведение в свой срок, не нарушая каждой её очереди; ровноеповедение всрок своюсвою очередь ненарушающий
अन्यया सह यद्दुःखं सदसद्वा रहोगतम्anyayā saha yadduḥkhaṃ sadasadvā rahogatam«„то горе с другою, доброе или дурное, что было втайне,; сдругой вместе которое горе доброедурное или втайне
उत्कण्ठितं वा यत्किञ्चित्सपत्नीषु न तद्वसेत्utkaṇṭhitaṃ vā yatkiñcitsapatnīṣu na tadvasetили всякую тоску — того да не селит среди сожён; тоска или чтолибо средисожён не то пустьселит
अन्योऽन्यमत्सराख्यानैर्न ता वाचापि भर्त्सयेत्anyo'nyamatsarākhyānairna tā vācāpi bhartsayet«„рассказами о взаимной ревности да не бранит их и словом,; взаимноревностирассказами не их речью же пустьбранит
वस्त्रालङ्कारभोज्यादौ तदपत्येष्वनुक्रमात्vastrālaṅkārabhojyādau tadapatyeṣvanukramāt«„в одеждах, украшениях, еде и прочем — к их детям по порядку;; одеждыукрашенияедапрочем ихдетях попорядку
मातृदोषाननादृत्य तुल्यदृष्टिः पिता भवेत्mātṛdoṣānanādṛtya tulyadṛṣṭiḥ pitā bhavetне приняв во внимание пороков матери, отец да будет ровен взглядом; материпороков непринявшийвовнимание ровновзглядный отец да будет
अन्यस्यान्यगतैर्दोषैर्दूषणं न हि नीतिमत्anyasyānyagatairdoṣairdūṣaṇaṃ na hi nītimat«„порочить одного пороками, лежащими на другом, не есть разумное“; одного другомулежащими пороками порочение не ведь разумное
Translation

«„А в пору рити ко всем должно приходить, как к любимым; прежде — та, что выше по рождению, дхарме и достатку, и имеющая сына, и далее по порядку. Этим самым чином всегда в пору рити — ровное поведение в свой срок, не нарушая каждой её очереди. У тех, кто живёт постоянной чередою, знают отнятие дыханий; и тягота поры, и радость, и то, что прежде сошлось. То горе с другою, доброе или дурное, что было втайне, или всякую тоску — того да не селит среди сожён. Что бы ни было связано с другою и рассказано меж собою иначе, — тому да не даёт огорчения и да обдумает это сам с собою. Рассказами о взаимной ревности да не бранит их и словом; узнав достоинства и пороки, сам да не делает их врозь. В одеждах, украшениях, еде и прочем — к их детям по порядку; не приняв во внимание пороков матери, отец да будет ровен взглядом. Порочить одного пороками, лежащими на другом, не есть разумное; а то потомство, что у них, — оно равно обоим“».

Version

10392b0ffc68 · published Aug 19, 2026, 5:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with