Bhaviṣya Purāṇa
The Marks of a Woman1.28.1-9
218 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.28.1-9
Devanāgarī

स्त्रीलक्षणवर्णनम् ब्रह्मोवाच शृण्विदानीं महाबाहो स्त्रीलक्षणमनुत्तमम् । यन्मयोक्तं पुरा वीर नारदस्य महात्मनः
तत्त्वं विज्ञायते येन शुभाशुभमवस्थितम् । निन्दितं च प्रशस्तं च स्त्रीणां वक्ष्यामि लक्षणम्
मातरं पितरं चैव भ्रातरं मातुलं तथा । द्वौ तु बिम्बौ परीक्षेत समुद्रस्य वचो यथा
मुहूर्ते तिथिसम्पन्ने नक्षत्रे चाभिपूजिते । द्विजैस्तु सह वागम्य कन्यां वीक्षेत शास्त्रवित्
हस्तौ पादौ परीक्षेत अङ्गुलीर्नखमेव च । पाणिमेव च जङ्घे च कटिनासोरु एव च
जघनोदरपृष्ठं च स्तनौ कर्णौ भुजौ तथा । जिह्वां चोष्ठौ च दन्ताश्च कपोलं गलकं तथा
चक्षुर्नासा ललाटं च शिरः केशांस्तथैव च । रोमराजिं१ स्वरं वर्णमावर्तानि तु वा पुनः
यस्यास्तु रेखाग्रीवायां या२ च रक्तान्तलोचना । यस्य सा गृहमागच्छेत्तद्गृहं सुखमेधते
ललाटे दृश्यते यस्यास्त्रिशूलं देवनिर्मितम् । बहूनां स्त्रीसहस्राणां स्वामिनीं तां विनिर्दिशेत्

Transliteration (IAST)

strīlakṣaṇavarṇanam brahmovāca śṛṇvidānīṃ mahābāho strīlakṣaṇamanuttamam | yanmayoktaṃ purā vīra nāradasya mahātmanaḥ
tattvaṃ vijñāyate yena śubhāśubhamavasthitam | ninditaṃ ca praśastaṃ ca strīṇāṃ vakṣyāmi lakṣaṇam
mātaraṃ pitaraṃ caiva bhrātaraṃ mātulaṃ tathā | dvau tu bimbau parīkṣeta samudrasya vaco yathā
muhūrte tithisampanne nakṣatre cābhipūjite | dvijaistu saha vāgamya kanyāṃ vīkṣeta śāstravit
hastau pādau parīkṣeta aṅgulīrnakhameva ca | pāṇimeva ca jaṅghe ca kaṭināsoru eva ca
jaghanodarapṛṣṭhaṃ ca stanau karṇau bhujau tathā | jihvāṃ coṣṭhau ca dantāśca kapolaṃ galakaṃ tathā
cakṣurnāsā lalāṭaṃ ca śiraḥ keśāṃstathaiva ca | romarājiṃ1 svaraṃ varṇamāvartāni tu vā punaḥ
yasyāstu rekhāgrīvāyāṃ yā2 ca raktāntalocanā | yasya sā gṛhamāgacchettadgṛhaṃ sukhamedhate
lalāṭe dṛśyate yasyāstriśūlaṃ devanirmitam | bahūnāṃ strīsahasrāṇāṃ svāminīṃ tāṃ vinirdiśet

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
शृण्विदानीं महाबाहो स्त्रीलक्षणमनुत्तमम्śṛṇvidānīṃ mahābāho strīlakṣaṇamanuttamam«слушай ныне, о мощнорукий, наилучшую примету женщин,; слушай ныне мощнорукий женскуюпримету наилучшую
मातरं पितरं चैव भ्रातरं मातुलं तथाmātaraṃ pitaraṃ caiva bhrātaraṃ mātulaṃ tathā«мать, и отца, и брата, и дядю по матери —; мать отца брата дядюпоматери также
द्वौ तु बिम्बौ परीक्षेत समुद्रस्य वचो यथाdvau tu bimbau parīkṣeta samudrasya vaco yathāдва отражения да рассматривает, как слово Моря; два отражения пустьрассматривает Моря слово как
द्विजैस्तु सह वागम्य कन्यां वीक्षेत शास्त्रवित्dvijaistu saha vāgamya kanyāṃ vīkṣeta śāstravit«придя вместе с дваждырождёнными, да осматривает деву знаток шастры; дваждырождёнными вместе придя деву пустьосматривает шастрознаток
हस्तौ पादौ परीक्षेत अङ्गुलीर्नखमेव चhastau pādau parīkṣeta aṅgulīrnakhameva ca«руки и стопы да рассматривает, и пальцы, и ноготь; руки стопы пустьрассматривает пальцы ноготь же
यस्यास्तु रेखाग्रीवायां या च रक्तान्तलोचनाyasyāstu rekhāgrīvāyāṃ yā ca raktāntalocanā«у кого черта на шее и у кого уголки глаз алы,; укого черта нашее которая алоуголкоглазая
यस्य सा गृहमागच्छेत्तद्गृहं सुखमेधतेyasya sā gṛhamāgacchettadgṛhaṃ sukhamedhateв чей дом она придёт, тот дом благоденствует; укого она вдом придёт тотдом благоденствует
ललाटे दृश्यते यस्यास्त्रिशूलं देवनिर्मितम्lalāṭe dṛśyate yasyāstriśūlaṃ devanirmitam«у кого на лбу виден трезубец, богами сотворённый,; налбу виден укого трезубец богамисотворённый
बहूनां स्त्रीसहस्राणां स्वामिनीं तां विनिर्दिशेत्bahūnāṃ strīsahasrāṇāṃ svāminīṃ tāṃ vinirdiśetту да укажет владычицею многих тысяч женщин; многих женщинтысяч владычицу ту пустьукажет
Translation

«Брахма сказал: „Слушай ныне, о мощнорукий, наилучшую примету женщин, — ту, что в древности сказана мною Нараде, великому духом, о доблестный. Ею постигается истина о том, благое или неблагое установилось; и порицаемую, и похваляемую примету женщин поведаю. Мать, и отца, и брата, и дядю по матери — два отражения да рассматривает, как слово Моря. В добрый час, при полном лунном дне, при чтимом созвездии, придя вместе с дваждырождёнными, да осматривает деву знаток шастры. Руки и стопы да рассматривает, и пальцы, и ноготь, и ладонь, и голени, и бёдра, и нос, и лядвеи, живот и спину, и сосцы, уши и руки, и язык, и губы, и зубы, и щёку, и горло, глаз, нос и лоб, и голову, и волосы, и полосу волос, голос, цвет и завитки. У кого черта на шее и у кого уголки глаз алы, — в чей дом она придёт, тот дом благоденствует. У кого на лбу виден трезубец, богами сотворённый, ту да укажет владычицею многих тысяч женщин“».

Version

d2e3162b2a96 · published Aug 19, 2026, 7:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with