Bhaviṣya Purāṇa
The Majesty of the Sun1.78.64-73
458 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.78.64-73
Devanāgarī

आसां परमयत्नेन ब्रुवते भिन्नदर्शनाः । तामसा बुद्धिमोहाच्च दृष्टान्तानि ब्रुवन्ति हि
ब्रह्माणं कारणं केचित्केचिदाहुर्दिवाकरम् । केचिद्भवं परत्वेन आहुर्विष्णुं तथापरे
कारणं तु स्मृता ह्येते नानार्थेषु सुरोत्तमाः । एकः स तु पृथक्त्वेन स्वयंभूरिति विश्रुतः
वनमालिनमुग्रेशं दिवि चक्षुरिवान्तकम् । तं स्वयंभूरिति प्रोक्तं स सोपर्णिमनौपमम्
यथानुरज्यते वर्णेर्विविधैः स्फाटिको मणिः । तथा गुणवशात्तस्य स्वयंभोरनुरञ्जनम्
एको भूत्वा यथा मेघः पृथक्त्वेन प्रतिष्ठितः । वर्णतो रूपतश्चैव तथा गुणवशात्तु सः
नभसः पतितं तोयं याति स्वादान्तरं यथा । भूमे रसविशेषेण तथा गुणवशात्तु सः
यथेन्धनवशादग्निरेकस्तु बहुधायते । वर्णतो रूपतश्चैव तथा गुणवशात्तु सः
यथा द्रव्यविशेषाच्च वायुरेकः पृथग्भवेत् । सुगन्धिः पूतिगन्धिर्वा तथा गुणवशात्तु सः
यथा वा गार्हपत्योग्निरन्यत्संज्ञान्तरं व्रजेत् । दक्षिणाहवनीयादिब्रह्मादिषु तथा ह्यसौ

Transliteration (IAST)

āsāṃ paramayatnena bruvate bhinnadarśanāḥ | tāmasā buddhimohācca dṛṣṭāntāni bruvanti hi
brahmāṇaṃ kāraṇaṃ kecitkecidāhurdivākaram | kecidbhavaṃ paratvena āhurviṣṇuṃ tathāpare
kāraṇaṃ tu smṛtā hyete nānārtheṣu surottamāḥ | ekaḥ sa tu pṛthaktvena svayaṃbhūriti viśrutaḥ
vanamālinamugreśaṃ divi cakṣurivāntakam | taṃ svayaṃbhūriti proktaṃ sa soparṇimanaupamam
yathānurajyate varṇervividhaiḥ sphāṭiko maṇiḥ | tathā guṇavaśāttasya svayaṃbhoranurañjanam
eko bhūtvā yathā meghaḥ pṛthaktvena pratiṣṭhitaḥ | varṇato rūpataścaiva tathā guṇavaśāttu saḥ
nabhasaḥ patitaṃ toyaṃ yāti svādāntaraṃ yathā | bhūme rasaviśeṣeṇa tathā guṇavaśāttu saḥ
yathendhanavaśādagnirekastu bahudhāyate | varṇato rūpataścaiva tathā guṇavaśāttu saḥ
yathā dravyaviśeṣācca vāyurekaḥ pṛthagbhavet | sugandhiḥ pūtigandhirvā tathā guṇavaśāttu saḥ
yathā vā gārhapatyogniranyatsaṃjñāntaraṃ vrajet | dakṣiṇāhavanīyādibrahmādiṣu tathā hyasau

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
आसां परमयत्नेन ब्रुवते भिन्नदर्शनाःāsāṃ paramayatnena bruvate bhinnadarśanāḥ«о них с величайшим тщанием говорят держащиеся разных взглядов; оних величайшимтщанием говорят разновзглядные
ब्रह्माणं कारणं केचित्केचिदाहुर्दिवाकरम्brahmāṇaṃ kāraṇaṃ kecitkecidāhurdivākaram«иные [зовут] причиною Брахму, иные говорят — Творящего день; Брахму причину иные иные говорят дневоготворца
कारणं तु स्मृता ह्येते नानार्थेषु सुरोत्तमाःkāraṇaṃ tu smṛtā hyete nānārtheṣu surottamāḥ«эти лучшие из богов помнятся причиною в разных смыслах; причина помнимые эти вразныхсмыслах боговлучшие
यथानुरज्यते वर्णेर्विविधैः स्फाटिको मणिःyathānurajyate varṇervividhaiḥ sphāṭiko maṇiḥ«как хрустальный камень окрашивается разными цветами,; как окрашивается цветами разными хрустальный камень
नभसः पतितं तोयं याति स्वादान्तरं यथाnabhasaḥ patitaṃ toyaṃ yāti svādāntaraṃ yathā«как упавшая с неба вода приходит к иному вкусу; снеба упавшая вода приходит инойвкус как
यथेन्धनवशादग्निरेकस्तु बहुधायतेyathendhanavaśādagnirekastu bahudhāyate«как один огонь по власти топлива делается многим; как топливавластью огонь один многим делается
Translation

«„О них с величайшим тщанием говорят держащиеся разных взглядов; а тёмные, по помрачению разума, говорят одними примерами. Иные зовут причиною Брахму, иные говорят — Творящего день; иные говорят, что выше Бхава, иные же — что Вишну. Эти лучшие из богов помнятся причиною в разных смыслах; но он один, по отдельности, прославлен как Саморождённый. Как хрустальный камень окрашивается разными цветами, так и окрашивание Саморождённого — по власти качеств. Как облако, став единым, стоит по отдельности — по цвету и по образу, — так и он по власти качеств. Как упавшая с неба вода приходит к иному вкусу по особому соку земли, так и он по власти качеств. Как один огонь по власти топлива делается многим — по цвету и по образу, — так и он по власти качеств. Как один ветер по особенности вещества делается разным — благоуханным или зловонным, — так и он по власти качеств. Или как огонь домохозяина переходит в иное имя — в южный, в возливаемый и прочие, — так и он в Брахме и прочих“».

Version

90c690f797b2 · published Aug 19, 2026, 11:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with