Bhaviṣya Purāṇa
The Rule of the Sun's Worship: the Tale of Satrājit1.116.50-56
585 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.116.50-56
Devanāgarī

परावसुरुवाच शृणु भूपाल सकलं यस्येदं कर्मणः फलम् । तव राज्यादिकं सुभ्रूर्येयं चासीन्महीपते
त्वमासीः शूद्रजातीयः परहिंसापरायणः । कुष्ठार्तो दण्डपारुष्ये निःस्नेहः सर्वजन्तुषु
द्वयं च भवतो भार्या पूर्वमप्यायतेक्षणा । नित्यं बभूव त्वच्चित्ता भवच्छुश्रूषणे रता
पतिव्रता महाभागा भर्त्स्यमानापि निष्ठुरम् । त्वद्वाक्येषु च सर्वेषु वीर कर्मसु चोद्यता
नैश्वर्यादसहायस्य त्यज्यमानस्य बन्धुभिः । क्षयं जगाम योर्थोऽभूत्सञ्चितः प्रपितामहैः
तस्मिन्क्षीणे कृषिपरस्त्वमासीः पृथिवीपते । सापि कर्मविपाकेन कृषिर्विफलतां गता
ततो निःस्वं परिक्षीणं परेषां भृत्यतां गतम् । तत्याज साध्वी नेयं त्वां त्यज्यमानापि पार्थिव

Transliteration (IAST)

parāvasuruvāca śṛṇu bhūpāla sakalaṃ yasyedaṃ karmaṇaḥ phalam | tava rājyādikaṃ subhrūryeyaṃ cāsīnmahīpate
tvamāsīḥ śūdrajātīyaḥ parahiṃsāparāyaṇaḥ | kuṣṭhārto daṇḍapāruṣye niḥsnehaḥ sarvajantuṣu
dvayaṃ ca bhavato bhāryā pūrvamapyāyatekṣaṇā | nityaṃ babhūva tvaccittā bhavacchuśrūṣaṇe ratā
pativratā mahābhāgā bhartsyamānāpi niṣṭhuram | tvadvākyeṣu ca sarveṣu vīra karmasu codyatā
naiśvaryādasahāyasya tyajyamānasya bandhubhiḥ | kṣayaṃ jagāma yortho'bhūtsañcitaḥ prapitāmahaiḥ
tasminkṣīṇe kṛṣiparastvamāsīḥ pṛthivīpate | sāpi karmavipākena kṛṣirviphalatāṃ gatā
tato niḥsvaṃ parikṣīṇaṃ pareṣāṃ bhṛtyatāṃ gatam | tatyāja sādhvī neyaṃ tvāṃ tyajyamānāpi pārthiva

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
त्वमासीः शूद्रजातीयः परहिंसापरायणःtvamāsīḥ śūdrajātīyaḥ parahiṃsāparāyaṇaḥ«ты был рождения шудры, преданный вреду другим; ты был шудрырождения другимвредупреданный
कुष्ठार्तो दण्डपारुष्ये निःस्नेहः सर्वजन्तुषुkuṣṭhārto daṇḍapāruṣye niḥsnehaḥ sarvajantuṣuизмучен проказою, жесток в наказании, без ласки ко всем тварям; проказоюизмучен наказанияжестокости безласки всехтварях
पतिव्रता महाभागा भर्त्स्यमानापि निष्ठुरम्pativratā mahābhāgā bhartsyamānāpi niṣṭhuram«верная мужу, великая долею, хоть и бранимая жестоко; мужуверная великаядолею бранимая даже жестоко
क्षयं जगाम योर्थोऽभूत्सञ्चितः प्रपितामहैःkṣayaṃ jagāma yortho'bhūtsañcitaḥ prapitāmahaiḥ«пошло на убыль имущество, что было скоплено прадедами; убыль пошло которое имущество было скопленное прадедами
सापि कर्मविपाकेन कृषिर्विफलतां गताsāpi karmavipākena kṛṣirviphalatāṃ gatā«и та пахота по созреванию дел пришла к бесплодию; и та делосозреванием пахота бесплодие пришедшая
तत्याज साध्वी नेयं त्वां त्यज्यमानापि पार्थिवtatyāja sādhvī neyaṃ tvāṃ tyajyamānāpi pārthiva«не покинула тебя эта добрая, [всеми] покидаемого, о владетель земли; покинула добрая не эта тебя покидаемого даже владетельземли
Translation

«Паравасу сказал: „Слушай, о владыка земли, всё — какого дела это плод: и царство твоё и прочее, и эта прекраснобровая, что твоя, о владыка земли. Ты был рождения шудры, преданный вреду другим, измучен проказою, жесток в наказании, без ласки ко всем тварям. И эта долгоокая была твоею женою и прежде; всегда была она мыслями с тобою, радуясь служению тебе. Верная мужу, великая долею, хоть и бранимая жестоко, была она во всех твоих словах и делах, о герой, готова к трудам. От безвластия, от того, что не было помощника, от того, что покинут ты был роднёю, — пошло на убыль имущество, что было скоплено прадедами. Когда же оно истощилось, стал ты пахарем, о владыка земли; и та пахота по созреванию дел пришла к бесплодию. Затем, неимущего, вконец разорившегося, дошедшего до наёмничества у чужих, — не покинула тебя эта добрая, всеми покидаемого, о владетель земли“».

Version

3ff7e27ab646 · published Aug 19, 2026, 1:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with