Bhaviṣya Purāṇa
The Rule of the Sun's Worship: the Tale of Satrājit1.116.100-108
591 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.116.100-108
Devanāgarī

न रत्नैर्न च वित्तौघैर्न च पुष्पानुलेपनैः । आराध्यश्च जगन्नाथो भावशून्यैर्दिवाकरः
बाह्यार्थनिरपेक्षैश्च मनसैव मनोगतिः । निःस्वैराराध्यते देवो भानुः सर्वेश्वरेश्वरः
सर्वमेतन्मया ज्ञातं यत्त्वमात्थ महामुने । यच्च पृच्छामि तन्मे त्वं प्रसादसुमुखो वद
कथमाराधितो देवो नरैः स्त्रीभिश्च भास्करः । तोषमायाति विप्रेन्द्र तद्वदस्व महामुने
रहस्यानि च देवस्य प्रीतये या तिथिः सदा । चान्यशेषाणि मे ब्रूहि अर्काराधनकांक्षिणः
परावसुरुवाच शृणु भूपाल यैर्भानुर्गृहेष्याराध्यते जनैः । नारीभिश्चातिघोरेऽस्मिन्पतिताभिर्भवार्णवे
समभ्यर्च्य जगन्नाथं देवमकं समाधिना । एकमश्नाति यो भक्तं द्वितीयं ब्राह्मणार्पणम्
करोति भास्करप्रीत्यै कार्त्तिकं मासमात्मना । पूर्वे वयसि यत्नेन जानताऽजानतापि वा
पापमाचरितं तस्माद्भिद्यते नात्र संशयः । अनेनैव विधानेन मासि मार्गशिरे पुनः

Transliteration (IAST)

na ratnairna ca vittaughairna ca puṣpānulepanaiḥ | ārādhyaśca jagannātho bhāvaśūnyairdivākaraḥ
bāhyārthanirapekṣaiśca manasaiva manogatiḥ | niḥsvairārādhyate devo bhānuḥ sarveśvareśvaraḥ
sarvametanmayā jñātaṃ yattvamāttha mahāmune | yacca pṛcchāmi tanme tvaṃ prasādasumukho vada
kathamārādhito devo naraiḥ strībhiśca bhāskaraḥ | toṣamāyāti viprendra tadvadasva mahāmune
rahasyāni ca devasya prītaye yā tithiḥ sadā | cānyaśeṣāṇi me brūhi arkārādhanakāṃkṣiṇaḥ
parāvasuruvāca śṛṇu bhūpāla yairbhānurgṛheṣyārādhyate janaiḥ | nārībhiścātighore'sminpatitābhirbhavārṇave
samabhyarcya jagannāthaṃ devamakaṃ samādhinā | ekamaśnāti yo bhaktaṃ dvitīyaṃ brāhmaṇārpaṇam
karoti bhāskaraprītyai kārttikaṃ māsamātmanā | pūrve vayasi yatnena jānatā'jānatāpi vā
pāpamācaritaṃ tasmādbhidyate nātra saṃśayaḥ | anenaiva vidhānena māsi mārgaśire punaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
न रत्नैर्न च वित्तौघैर्न च पुष्पानुलेपनैःna ratnairna ca vittaughairna ca puṣpānulepanaiḥ«не самоцветами, не потоками богатства, не цветами и умащениями; не самоцветами не богатствапотоками не цветамиумащениями
आराध्यश्च जगन्नाथो भावशून्यैर्दिवाकरःārādhyaśca jagannātho bhāvaśūnyairdivākaraḥпочитается Владыка мира, Творящий день, — теми, кто **пуст чувством**; почитаемый мираВладыка чувствомпустыми Творящийдень
बाह्यार्थनिरपेक्षैश्च मनसैव मनोगतिःbāhyārthanirapekṣaiśca manasaiva manogatiḥ«не оглядывающимися на внешние вещи, одним лишь умом — Ходящий в уме; внешнимивещаминеозабоченными умомлишь вумеходящий
निःस्वैराराध्यते देवो भानुः सर्वेश्वरेश्वरःniḥsvairārādhyate devo bhānuḥ sarveśvareśvaraḥ**неимущими** почитается бог Бхану, владыка владык всего; неимущими почитается бог Бхану всехвладыквладыка
नारीभिश्चातिघोरेऽस्मिन्पतिताभिर्भवार्णवेnārībhiścātighore'sminpatitābhirbhavārṇave«и жёнами, павшими в этот страшный океан бывания; жёнами страшномэтом павшими быванияокеане
एकमश्नाति यो भक्तं द्वितीयं ब्राह्मणार्पणम्ekamaśnāti yo bhaktaṃ dvitīyaṃ brāhmaṇārpaṇam«кто одну снедь съедает, а вторую отдаёт брахману; одну съедает который снедь вторую брахманупоручение
Translation

«„Не самоцветами, не потоками богатства, не цветами и умащениями почитается Владыка мира, Творящий день, — теми, кто пуст чувством. Не оглядывающимися на внешние вещи, одним лишь умом — Ходящий в уме, неимущими почитается бог Бхану, владыка владык всего. Всё это мною понято, что ты сказал, о великий молчальник; а о чём спрашиваю, то ты мне скажи, милостивый лицом: как, почитаемый мужами и жёнами, бог Бхаскара приходит к довольству? Скажи о том, о владыка брахманов, о великий молчальник. И тайны бога, и какая лунная стать всегда ему к радости, и всё прочее скажи мне, жаждущему почитания Солнца“. Паравасу сказал: „Слушай, о владыка земли, какими людьми Солнце почитается в домах, и жёнами, павшими в этот страшный океан бывания. Почтив сосредоточением Владыку мира, бога единого, — кто одну снедь съедает, а вторую отдаёт брахману, творя это для радости Бхаскары, месяц карттика сам собою, — то в юном возрасте с усилием сотворённое, знаючи или незнаючи, зло тем и рассекается: сомнения здесь нет“».

Version

dcda0b8662bf · published Aug 19, 2026, 1:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with