Bhaviṣya Purāṇa
The Installation of the Sun1.136.1-9
692 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.136.1-9
Devanāgarī

सूर्यप्रतिष्ठावर्णनम् नारद उवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि अधिवासनमुत्तमम् । सहस्रशीर्षा पुरुषो मण्डपं यत्नतो विशेत्
ततोऽन्ये च शुचौ देशे असंस्पृष्टोपलेपने । मण्डलं पञ्चवर्णैस्तु आलिखेच्चतुरस्रकम्
पताकातोरणच्छत्रध्वजमाल्याद्यलंकृतम् । विचित्रसुवितानाढ्यं प्रकीर्णकुसुमोत्करैः
तस्य मध्ये कुशास्तीर्णे मूर्तिः स्थाप्या विवस्वतः । तत्रास्यावाहनं कृत्वा दद्यादर्घ्यं विवस्वते
सुवर्णमधुपर्कादि कृत्वा१ तत्र विधानतः । देवस्य दर्शयेद्गां च सवत्सां रोहिणीं शुभाम्
नमो गोपतये तुभ्यं सहस्रांशो प्रसीद मे । एवमर्घ्येण सम्मन्त्र्य परिधाय च वाससी
यज्ञोपवीतमातिथ्यं तथाभ्यङ्गं तथैव च । वत्सरे वत्सरे तस्य नवमव्यङ्गमाहरेत्
श्रावणे मासि राजेन्द्र पवित्रं तस्य तद्धि वै । ब्राह्मणान्भोजयित्वा तु वर्षेवर्षे प्रयोजयेत्
अव्यङ्गं यदुशार्दूल श्रावणे मासि भास्करम् । सर्वगन्धैः समालभ्य चन्दनागुरुकुङ्कुमैः

Transliteration (IAST)

sūryapratiṣṭhāvarṇanam nārada uvāca ataḥ paraṃ pravakṣyāmi adhivāsanamuttamam | sahasraśīrṣā puruṣo maṇḍapaṃ yatnato viśet
tato'nye ca śucau deśe asaṃspṛṣṭopalepane | maṇḍalaṃ pañcavarṇaistu ālikheccaturasrakam
patākātoraṇacchatradhvajamālyādyalaṃkṛtam | vicitrasuvitānāḍhyaṃ prakīrṇakusumotkaraiḥ
tasya madhye kuśāstīrṇe mūrtiḥ sthāpyā vivasvataḥ | tatrāsyāvāhanaṃ kṛtvā dadyādarghyaṃ vivasvate
suvarṇamadhuparkādi kṛtvā1 tatra vidhānataḥ | devasya darśayedgāṃ ca savatsāṃ rohiṇīṃ śubhām
namo gopataye tubhyaṃ sahasrāṃśo prasīda me | evamarghyeṇa sammantrya paridhāya ca vāsasī
yajñopavītamātithyaṃ tathābhyaṅgaṃ tathaiva ca | vatsare vatsare tasya navamavyaṅgamāharet
śrāvaṇe māsi rājendra pavitraṃ tasya taddhi vai | brāhmaṇānbhojayitvā tu varṣevarṣe prayojayet
avyaṅgaṃ yaduśārdūla śrāvaṇe māsi bhāskaram | sarvagandhaiḥ samālabhya candanāgurukuṅkumaiḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सहस्रशीर्षा पुरुषो मण्डपं यत्नतो विशेत्sahasraśīrṣā puruṣo maṇḍapaṃ yatnato viśet«с «**сахасраширша пуруша**» да войдёт он с усердием в навес; тысячеглавыймуж навес сусердием давойдёт
मण्डलं पञ्चवर्णैस्तु आलिखेच्चतुरस्रकम्maṇḍalaṃ pañcavarṇaistu ālikheccaturasrakam«круг **пятью цветами** да начертит четырёхугольный; круг пятьюцветами даначертит четырёхугольный
देवस्य दर्शयेद्गां च सवत्सां रोहिणीं शुभाम्devasya darśayedgāṃ ca savatsāṃ rohiṇīṃ śubhām«да покажет богу **корову с телёнком**, рыжую, добрую; богу дапокажет корову стелёнком рыжую добрую
नमो गोपतये तुभ्यं सहस्रांशो प्रसीद मेnamo gopataye tubhyaṃ sahasrāṃśo prasīda me«поклон тебе, владыка лучей; тысячелучный, будь ко мне милостив; поклон лучейвладыке тебе тысячелучный будьмилостив мне
वत्सरे वत्सरे तस्य नवमव्यङ्गमाहरेत्vatsare vatsare tasya navamavyaṅgamāharet«**год за годом да приносит ему новую авьянгу**; годзагодом ему новую авьянгу дапринесёт
श्रावणे मासि राजेन्द्र पवित्रं तस्य तद्धि वैśrāvaṇe māsi rājendra pavitraṃ tasya taddhi vai«в месяце шравана, о владыка царей, — она и есть его **очистительная**; вмесяцешравана владыкацарей очистительная его та
Translation

«Нарада сказал: „Далее поведаю наилучшее вселение. С «сахасраширша пуруша» да войдёт он с усердием в навес. Затем и прочие, в чистом месте, где обмазка нетронута, круг пятью цветами да начертят четырёхугольный, украшенный стягами, вратами, зонтами, флагами и венками, богатый пёстрыми пологами, с рассыпанными ворохами цветов. Посреди того, на разостланной куше, да будет поставлен образ Вивасвата. Сотворив там его призывание, да подаст аргхью Вивасвату. Сотворив там по чину золото, мадхупарку и прочее, да покажет богу корову с телёнком, рыжую, добрую: «Поклон тебе, владыка лучей; тысячелучный, будь ко мне милостив». Так заговорив аргхьею и облачив в одежды, — священный шнур, приветствие гостю и умащение. Год за годом да приносит ему новую авьянгу: в месяце шравана, о владыка царей, она и есть его очистительная. Накормив брахманов, год за годом да возлагает авьянгу, о тигр среди Яду, на Бхаскару в месяце шравана“».

Version

d47d44278a1f · published Aug 19, 2026, 3:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with