निष्पावकं भोजनं वा दद्याच्छक्त्या सदक्षिणम् ॥ वित्तशाठ्यं हि कुर्वाणो न मुख्यफलभाग्भवेत्
पश्चाद्भुञ्जीत मौनेन भूमिं कृत्वा तु भाजनम् ॥ मन्त्रेणानेन चालभ्य तन्निबोध मयोदितम्
सर्वौषधिरसावासे सर्वदा सर्व दायिनि ॥ त्वत्तले भोक्तुकामोऽहं तद्भुक्तममृतं भवेत्
युधिष्ठिर उवाच ॥ अंगारकेण संयुक्ता चतुर्थी नक्तभोजनैः ॥ उपोष्या कतिमात्रा सा किमेका वद यादव
॥ श्रीकृष्ण उवाच ॥ चतुर्थी च चतुर्थी च यदांगारकसंयुता ॥ उपोष्या तत्रतत्रैव प्रदेयो विधिना कुजः ॥ वित्तहीनाः प्रतीक्षंते यावद्वित्तोपलंभनम्
चतुर्थ्यां च चतुर्थ्यां च विधानं शृणु पाण्डव ॥ सौवर्णपात्रे कृत्वा तु अंगारकमकृत्रिमम् ॥ दश सौवर्णिकं मुख्यं दशार्द्धार्द्धमथापि वा
niṣpāvakaṃ bhojanaṃ vā dadyācchaktyā sadakṣiṇam || vittaśāṭhyaṃ hi kurvāṇo na mukhyaphalabhāgbhavet
paścādbhuñjīta maunena bhūmiṃ kṛtvā tu bhājanam || mantreṇānena cālabhya tannibodha mayoditam
sarvauṣadhirasāvāse sarvadā sarva dāyini || tvattale bhoktukāmo'haṃ tadbhuktamamṛtaṃ bhavet
yudhiṣṭhira uvāca || aṃgārakeṇa saṃyuktā caturthī naktabhojanaiḥ || upoṣyā katimātrā sā kimekā vada yādava
|| śrīkṛṣṇa uvāca || caturthī ca caturthī ca yadāṃgārakasaṃyutā || upoṣyā tatratatraiva pradeyo vidhinā kujaḥ || vittahīnāḥ pratīkṣaṃte yāvadvittopalaṃbhanam
caturthyāṃ ca caturthyāṃ ca vidhānaṃ śṛṇu pāṇḍava || sauvarṇapātre kṛtvā tu aṃgārakamakṛtrimam || daśa sauvarṇikaṃ mukhyaṃ daśārddhārddhamathāpi vā
«„Бобы или угощение да подаст по силе, с даянием; творящий же скупость с достатком не бывает причастен главному плоду. Затем да поест в молчании, сделав сосудом землю, коснувшись её вот этою мантрою; узнай её, мною сказанную: „О обиталище соков всех трав, всегда всё дающая! На твоей поверхности желаю вкусить — да станет съеденное амритою“. Юдхиштхира сказал: „Четвёртый день, соединённый с Ангаракою, с ночною едой, — сколько раз его выпощивать? Один ли? Скажи, Ядава“. Шри-Кришна сказал: „В какой бы четвёртый и четвёртый день ни случился Ангарака — там-то и надлежит поститься, и по уставу подавать Куджу; неимущие же выжидают, доколе не обретут достатка“».
5cc33d4b7e55 · published Aug 20, 2026, 9:00:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Нишпавакам бходжанам ва — «бобы или угощение по силе». Дар может быть и горстью бобов. Дар может быть и горстью бобов.
Витта-шатхьям хи курвано — «скупость с достатком». В пятый раз за парву названо то же: убавлять по бедности можно, прибедняться нельзя. В пятый раз за парву: убавлять по бедности можно, прибедняться нельзя.
Сарваушадхи-расавасе — «обиталище соков всех трав». К земле обращаются как к кладовой всех соков. К земле обращаются как к кладовой всех соков.
Тват-тале бхоктукамо'хам — «да станет съеденное амритою». Просят не изобилия, а чтобы съеденное пошло впрок. Просят не изобилия, а чтобы съеденное пошло впрок.
Чатуртхи ча чатуртхи ча — «в какой бы четвёртый день ни случился Ангарака». Обет привязан к совпадению дня с планетою, а не к календарю. Обет привязан к совпадению дня с планетою.
Виттахинах пратикшанте — «неимущие выжидают, доколе не обретут достатка». Прямо разрешено ждать: не влезать в долги ради обряда. Прямо разрешено ждать: не влезать в долги ради обряда.