धृतराष्ट्र उवाच
एतद् वाक्यं विदुर यत् ते सभायाम्; इह प्रोक्तं पाण्डवान् प्राप्य मां च ॥
हितं तेषाम् अहितं मामकानाम्; एतत् सर्वं मम नोपैति चेतः ॥
इदं त्व् इदानीं कुत एव निश्चितं; तेषाम् अर्थे पाण्डवानां यद् आत्थ ॥
तेनाद्य मन्ये नासि हितो ममेति; कथं हि पुत्रं पाण्डवार्थे त्यजेयम् ॥
असंशयं ते ऽपि ममैव पुत्रा; दुर्योधनस् तु मम देहात् प्रसूतः ॥
स्वं वै देहं परहेतोस् त्यजेति; को नु ब्रूयात् समताम् अन्ववेक्षन् ॥
स मा जिह्मं विदुर सर्वं ब्रवीषि; मानं च ते ऽहम् अधिकं धारयामि ॥
यथेच्छकं गच्छ वा तिष्ठ वा त्वं; सुसान्त्व्यमानाप्य् असती स्त्री जहाति ॥
वैशंपायन उवाच
एतावद् उक्त्वा धृतराष्ट्रो ऽन्वपद्यद्; अन्तर्वेश्म सहसोत्थाय राजन् ॥
नेदम् अस्तीत्य् अथ विदुरो भाषमाणः; संप्राद्रवद् यत्र पार्था बभूवुः ॥
dhṛtarāṣṭra uvāca
etad vākyaṃ vidura yat te sabhāyām; iha proktaṃ pāṇḍavān prāpya māṃ ca ||
hitaṃ teṣām ahitaṃ māmakānām; etat sarvaṃ mama nopaiti cetaḥ ||
idaṃ tv idānīṃ kuta eva niścitaṃ; teṣām arthe pāṇḍavānāṃ yad āttha ||
tenādya manye nāsi hito mameti; kathaṃ hi putraṃ pāṇḍavārthe tyajeyam ||
asaṃśayaṃ te 'pi mamaiva putrā; duryodhanas tu mama dehāt prasūtaḥ ||
svaṃ vai dehaṃ parahetos tyajeti; ko nu brūyāt samatām anvavekṣan ||
sa mā jihmaṃ vidura sarvaṃ bravīṣi; mānaṃ ca te 'ham adhikaṃ dhārayāmi ||
yathecchakaṃ gaccha vā tiṣṭha vā tvaṃ; susāntvyamānāpy asatī strī jahāti ||
vaiśaṃpāyana uvāca
etāvad uktvā dhṛtarāṣṭro 'nvapadyad; antarveśma sahasotthāya rājan ||
nedam astīty atha viduro bhāṣamāṇaḥ; saṃprādravad yatra pārthā babhūvuḥ ||
Дхритараштра сказал: «Слова, которые ты говорил в собрании и теперь говоришь мне ради Пандавов, полезны им и вредны моим; всё это не входит в мой ум. Теперь я считаю, что ты определённо говоришь в интересах Пандавов; поэтому думаю, что ты мне не друг. Как ради Пандавов я оставлю сына? Они, несомненно, тоже мои сыновья, но Дурьодхана родился из моего тела. Кто скажет: „Оставь своё тело ради другого“, если видит равенство? Не говори мне всё это криво, Видура. Я высоко чтил тебя; теперь иди или оставайся как пожелаешь. Даже хорошо утешаемая неверная женщина всё равно уходит». Сказав это, Дхритараштра внезапно поднялся и ушёл во внутренние покои. А Видура, говоря: «Здесь ничего не исправить», поспешил туда, где были Партхи.
02da1fb81161 · published Jun 18, 2026, 3:10:20 AM UTC
Page between verses with
Ответ Дхритараштры показывает, как пристрастие подменяет рассуждение. Он называет кривым именно прямое слово Видуры. Когда человек не хочет лечиться, лекарство кажется ему ядом.