क्लेशैस् तीव्रैर् युज्यमानः सपत्नैः; क्षमां कुर्वन् कालम् उपासते यः ॥
सं वर्धयन् स्तोकम् इवाग्निम् आत्मवान्; स वै भुङ्क्ते पृथिवीम् एक एव ॥
यस्याविभक्तं वसु राजन् सहायैस्; तस्य दुःखे ऽप्य् अंशभाजः सहायाः ॥
सहायानाम् एष संग्रहणे ऽभ्युपायः; सहायाप्तौ पृथिवीप्राप्तिम् आहुः ॥
सत्यं श्रेष्ठं पाण्डव निष्प्रलापं; तुल्यं चान्नं सह भोज्यं सहायैः ॥
आत्मा चैषाम् अग्रतो नातिवर्तेद्; एवंवृत्तिर् वर्धते भूमिपालः ॥
युधिष्ठिर उवाच
एवं करिष्यामि यथा ब्रवीषि; परां बुद्धिम् उपगम्याप्रमत्तः ॥
यच् चाप्य् अन्यद् देशकालोपपन्नं; तद् वै वाच्यं तत् करिष्यामि कृत्स्नम् ॥
kleśais tīvrair yujyamānaḥ sapatnaiḥ; kṣamāṃ kurvan kālam upāsate yaḥ ||
saṃ vardhayan stokam ivāgnim ātmavān; sa vai bhuṅkte pṛthivīm eka eva ||
yasyāvibhaktaṃ vasu rājan sahāyais; tasya duḥkhe 'py aṃśabhājaḥ sahāyāḥ ||
sahāyānām eṣa saṃgrahaṇe 'bhyupāyaḥ; sahāyāptau pṛthivīprāptim āhuḥ ||
satyaṃ śreṣṭhaṃ pāṇḍava niṣpralāpaṃ; tulyaṃ cānnaṃ saha bhojyaṃ sahāyaiḥ ||
ātmā caiṣām agrato nātivarted; evaṃvṛttir vardhate bhūmipālaḥ ||
yudhiṣṭhira uvāca
evaṃ kariṣyāmi yathā bravīṣi; parāṃ buddhim upagamyāpramattaḥ ||
yac cāpy anyad deśakālopapannaṃ; tad vai vācyaṃ tat kariṣyāmi kṛtsnam ||
«Кто, будучи соединён с сильными страданиями от врагов, хранит терпение и ждёт времени, тот, как внимательный человек, взращивающий малый огонь, один в конце вкушает землю. У кого богатство не отделено от помощников, у того помощники участвуют и в беде; это способ удержать помощников, а приобретение помощников называют приобретением земли. Истина, о Пандав, лучше всего; речь должна быть свободна от пустословия. Пищу с помощниками следует делить поровну; сам царь не должен идти впереди них, пренебрегая ими. Так ведя себя, владыка земли возрастает». Юдхиштхира ответил: «Я сделаю так, как ты говоришь, приняв высший разум и оставаясь внимательным. И всё другое, что подходит месту и времени, говори: я исполню всё».
2e563285c43d · published Jun 18, 2026, 3:10:20 AM UTC
Page between verses with
Наставление Видуры очень земное: терпение, союзники, равная пища, правда без пустых слов. Дхарма здесь не отвлечённа; она становится политической силой, потому что связывает людей доверием.