द्रुपदस्य कुले जातां स्नुषां पाण्डोर् महात्मनः ॥
मां ते वनगतां दृष्ट्वा कस्मान् मन्युर् न वर्धते ॥
नूनं च तव नैवास्ति मन्युर् भरतसत्तम ॥
यत् ते भ्रातॄंश् च मां चैव दृष्ट्वा न व्यथते मनः ॥
न निर्मन्युः क्षत्रियो ऽस्ति लोके निर्वचनं स्मृतम् ॥
तद् अद्य त्वयि पश्यामि क्षत्रिये विपरीतवत् ॥
यो न दर्शयते तेजः क्षत्रियः काल आगते ॥
सर्वभूतानि तं पार्थ सदा परिभवन्त्य् उत ॥
तत् त्वया न क्षमा कार्या शत्रून् प्रति कथं चन ॥
तेजसैव हि ते शक्या निहन्तुं नात्र संशयः ॥
तथैव यः क्षमाकाले क्षत्रियो नोपशाम्यति ॥
अप्रियः सर्वभूतानां सो ऽमुत्रेह च नश्यति ॥
drupadasya kule jātāṃ snuṣāṃ pāṇḍor mahātmanaḥ ||
māṃ te vanagatāṃ dṛṣṭvā kasmān manyur na vardhate ||
nūnaṃ ca tava naivāsti manyur bharatasattama ||
yat te bhrātṝṃś ca māṃ caiva dṛṣṭvā na vyathate manaḥ ||
na nirmanyuḥ kṣatriyo 'sti loke nirvacanaṃ smṛtam ||
tad adya tvayi paśyāmi kṣatriye viparītavat ||
yo na darśayate tejaḥ kṣatriyaḥ kāla āgate ||
sarvabhūtāni taṃ pārtha sadā paribhavanty uta ||
tat tvayā na kṣamā kāryā śatrūn prati kathaṃ cana ||
tejasaiva hi te śakyā nihantuṃ nātra saṃśayaḥ ||
tathaiva yaḥ kṣamākāle kṣatriyo nopaśāmyati ||
apriyaḥ sarvabhūtānāṃ so 'mutreha ca naśyati ||
«И видя меня, рождённую в роду Друпады, невестку Панду, живущую в лесу, почему твой гнев не растёт? Наверное, в тебе вовсе нет гнева, если сердце не болит от вида братьев и меня. Говорят, кшатрия без гнева не бывает; но в тебе я вижу обратное. Когда время пришло, кшатрий должен явить силу, иначе все будут презирать его. Терпение к врагам теперь неуместно: их можно остановить только силой. Но и тот, кто не умеет успокоиться во время терпения, гибнет здесь и после смерти».
a81103c0abf8 · published Jun 18, 2026, 3:55:08 AM UTC
Page between verses with
Драупади не проповедует слепую ярость. Последняя строка показывает её точность: есть время терпения и время силы. Её спор с Юдхиштхирой не о том, нужна ли дхарма, а о том, какой её аспект должен действовать сейчас.