Mahabharata 3.39.1-7

Арджуна-тапас-парва: аскеза Арджуны · Verse 3.39.1-7

2946 / 3756

Mahabharata · 3.39.1-7

॥

Devanāgarī

जनमेजय उवाच
भगवञ् श्रोतुम् इच्छामि पार्थस्याक्लिष्टकर्मणः ॥
विस्तरेण कथाम् एतां यथास्त्राण्य् उपलब्धवान् ॥
कथं स पुरुषव्याघ्रो दीर्घबाहुर् धनंजयः ॥
वनं प्रविष्टस् तेजस्वी निर्मनुष्यम् अभीतवत् ॥
किं च तेन कृतं तत्र वसता ब्रह्मवित्तम ॥
कथं च भगवान् स्थाणुर् देवराजश् च तोषितः ॥
एतद् इच्छाम्य् अहं श्रोतुं त्वत्प्रसादाद् द्विजोत्तम ॥
त्वं हि सर्वज्ञ दिव्यं च मानुषं चैव वेत्थ ह ॥
अत्यद्भुतं महाप्राज्ञ रोमहर्षणम् अर्जुनः ॥
भवेन सह संग्रामं चकाराप्रतिमं किल ॥
पुरा प्रहरतां श्रेष्ठः संग्रामेष्व् अपराजितः ॥
यच् छ्रुत्वा नरसिंहानां दैन्यहर्षातिविस्मयात् ॥
शूराणाम् अपि पार्थानां हृदयानि चकम्पिरे ॥
यद् यच् च कृतवान् अन्यत् पार्थस् तद् अखिलं वद ॥
न ह्य् अस्य निन्दितं जिष्णोः सुसूक्ष्मम् अपि लक्षये ॥
चरितं तस्य शूरस्य तन् मे सर्वं प्रकीर्तय ॥

Transliteration (IAST)

janamejaya uvāca
bhagavañ śrotum icchāmi pārthasyākliṣṭakarmaṇaḥ ||
vistareṇa kathām etāṃ yathāstrāṇy upalabdhavān ||
kathaṃ sa puruṣavyāghro dīrghabāhur dhanaṃjayaḥ ||
vanaṃ praviṣṭas tejasvī nirmanuṣyam abhītavat ||
kiṃ ca tena kṛtaṃ tatra vasatā brahmavittama ||
kathaṃ ca bhagavān sthāṇur devarājaś ca toṣitaḥ ||
etad icchāmy ahaṃ śrotuṃ tvatprasādād dvijottama ||
tvaṃ hi sarvajña divyaṃ ca mānuṣaṃ caiva vettha ha ||
atyadbhutaṃ mahāprājña romaharṣaṇam arjunaḥ ||
bhavena saha saṃgrāmaṃ cakārāpratimaṃ kila ||
purā praharatāṃ śreṣṭhaḥ saṃgrāmeṣv aparājitaḥ ||
yac chrutvā narasiṃhānāṃ dainyaharṣātivismayāt ||
śūrāṇām api pārthānāṃ hṛdayāni cakampire ||
yad yac ca kṛtavān anyat pārthas tad akhilaṃ vada ||
na hy asya ninditaṃ jiṣṇoḥ susūkṣmam api lakṣaye ||
caritaṃ tasya śūrasya tan me sarvaṃ prakīrtaya ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

जनमेजय उवाच भगवन् श्रोतुम् इच्छामि पार्थस्य अक्लिष्टकर्मणः विस्तरेण कथाम् एताम् यथा अस्त्राणि उपलब्धवान्janamejaya uvāca bhagavan śrotum icchāmi pārthasya akliṣṭakarmaṇaḥ vistareṇa kathām etām yathā astrāṇi upalabdhavānДжанамеджая сказал: Бхагаван, я хочу подробно услышать эту историю о неутомимом Партхе, как он получил оружие

कथम् स पुरुषव्याघ्रः दीर्घबाहुः धनंजयः वनम् प्रविष्टः तेजस्वी निर्मनुष्यम् अभीतवत्katham sa puruṣavyāghraḥ dīrghabāhuḥ dhanaṃjayaḥ vanam praviṣṭaḥ tejasvī nirmanuṣyam abhītavatкак этот тигр среди людей, длиннорукий сияющий Дхананджая, бесстрашно вошёл в безлюдный лес

किम् च तेन कृतम् तत्र वसता ब्रह्मवित्तम कथम् च भगवान् स्थाणुः देवराजः च तोषितःkim ca tena kṛtam tatra vasatā brahmavittama katham ca bhagavān sthāṇuḥ devarājaḥ ca toṣitaḥи что было сделано им там, когда он жил, лучший знаток Брахмана; и как были удовлетворены Бхагаван Стхану и царь богов

एतत् इच्छामि अहम् श्रोतुम् त्वत्प्रसादात् द्विजोत्तम त्वम् हि सर्वज्ञ दिव्यम् च मानुषम् च एव वेत्थ हetat icchāmi aham śrotum tvatprasādāt dvijottama tvam hi sarvajña divyam ca mānuṣam ca eva vettha haэто я хочу услышать по твоей милости, лучший дваждырождённый; ведь ты всеведущ и знаешь божественное и человеческое

अत्यद्भुतम् महाप्राज्ञ रोमहर्षणम् अर्जुनः भवेन सह संग्रामम् चकार अप्रतिमम् किल पुरा प्रहरताम् श्रेष्ठः संग्रामेषु अपराजितःatyadbhutam mahāprājña romaharṣaṇam arjunaḥ bhavena saha saṃgrāmam cakāra apratimam kila purā praharatām śreṣṭhaḥ saṃgrāmeṣu aparājitaḥговорят, о премудрый, Арджуна, лучший из сражающихся и непобеждённый в битвах, прежде совершил с Бхавой несравненное, чудеснейшее, вызывающее трепет сражение

यत् श्रुत्वा नरसिंहानाम् दैन्यहर्षातिविस्मयात् शूराणाम् अपि पार्थानाम् हृदयानि चकम्पिरेyat śrutvā narasiṃhānām dainyaharṣātivismayāt śūrāṇām api pārthānām hṛdayāni cakampireуслышав о котором, сердца даже героев-Партхов, львов среди людей, дрогнули от скорби, радости и великого изумления

यत् यत् च कृतवान् अन्यत् पार्थः तत् अखिलम् वद न हि अस्य निन्दितम् जिष्णोः सुसूक्ष्मम् अपि लक्षये चरितम् तस्य शूरस्य तत् मे सर्वम् प्रकीर्तयyat yat ca kṛtavān anyat pārthaḥ tat akhilam vada na hi asya ninditam jiṣṇoḥ susūkṣmam api lakṣaye caritam tasya śūrasya tat me sarvam prakīrtayaи всё прочее, что сделал Партха, расскажи полностью; ведь я не вижу в поведении Джишну даже малейшего достойного порицания; все деяния этого героя поведай мне

Translation

Джанамеджая сказал: «Я хочу подробно услышать, как неутомимый Партха получил оружие, как вошёл в безлюдный лес, что там совершил и как удовлетворил Стхану и царя богов. Говорят, Арджуна сразился с Бхавой в несравненном бою, от которого дрогнули сердца даже героев-Пандавов. Расскажи мне всё: я не вижу в деяниях Джишну ничего достойного порицания».

Commentary

Вопрос Джанамеджаи подчёркивает святость подвига: битва Арджуны с Шивой не выглядит обычной дерзостью, потому что её плод — не гордость, а очищенное служение будущей битве за дхарму.

Version

3f5e71670d86 · published Jun 18, 2026, 4:17:35 AM UTC

PreviousVerse 3.38.36-45 NextVerse 3.39.8-19

Page between verses with