Mahabharata 3.42.25-30

Devanāgarī

ततो जलधरश्यामो वरुणो यादसां पतिः ॥
पश्चिमां दिशम् आस्थाय गिरम् उच्चारयन् प्रभुः ॥
पार्थ क्षत्रियमुख्यस् त्वं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितः ॥
पश्य मां पृथुताम्राक्ष वरुणो ऽस्मि जलेश्वरः ॥
मया समुद्यतान् पाशान् वारुणान् अनिवारणान् ॥
प्रतिगृह्णीष्व कौन्तेय सरहस्यनिवर्तनान् ॥
एभिस् तदा मया वीर संग्रामे तारकामये ॥
दैतेयानां सहस्राणि संयतानि महात्मनाम् ॥
तस्माद् इमान् महासत्त्व मत्प्रसादात् समुत्थितान् ॥
गृहाण न हि ते मुच्येद् अन्तको ऽप्य् आततायिनः ॥
अनेन त्वं यदास्त्रेण संग्रामे विचरिष्यसि ॥
तदा निःक्षत्रिया भूमिर् भविष्यति न संशयः ॥

Transliteration (IAST)

tato jaladharaśyāmo varuṇo yādasāṃ patiḥ ||
paścimāṃ diśam āsthāya giram uccārayan prabhuḥ ||
pārtha kṣatriyamukhyas tvaṃ kṣatradharme vyavasthitaḥ ||
paśya māṃ pṛthutāmrākṣa varuṇo 'smi jaleśvaraḥ ||
mayā samudyatān pāśān vāruṇān anivāraṇān ||
pratigṛhṇīṣva kaunteya sarahasyanivartanān ||
ebhis tadā mayā vīra saṃgrāme tārakāmaye ||
daiteyānāṃ sahasrāṇi saṃyatāni mahātmanām ||
tasmād imān mahāsattva matprasādāt samutthitān ||
gṛhāṇa na hi te mucyed antako 'py ātatāyinaḥ ||
anena tvaṃ yadāstreṇa saṃgrāme vicariṣyasi ||
tadā niḥkṣatriyā bhūmir bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

ततो जलधरश्यामो वरुणो यादसां पतिः ॥ पश्चिमां दिशम् आस्थाय गिरम् उच्चारयन् प्रभुः ॥ पार्थ क्षत्रियमुख्यस् त्वं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितः ॥ पश्य मां पृथुताम्राक्ष वरुणो ऽस्मि जलेश्वरः ॥ मया समुद्यतान् पाशान् वारुणान् अनिवारणान् ॥ प्रतिगृह्णीष्व कौन्तेय सरहस्यनिवर्तनान् ॥ एभिस् तदा मया वीर संग्रामे तारकामये ॥ दैतेयानां सहस्राणि संयतानि महात्मनाम् ॥ तस्माद् इमान् महासत्त्व मत्प्रसादात् समुत्थितान् ॥ गृहाण न हि ते मुच्येद् अन्तको ऽप्य् आततायिनः ॥ अनेन त्वं यदास्त्रेण संग्रामे विचरिष्यसि ॥ तदा निःक्षत्रिया भूमिर् भविष्यति न संशयः ॥tato jaladharaśyāmo varuṇo yādasāṃ patiḥ || paścimāṃ diśam āsthāya giram uccārayan prabhuḥ || pārtha kṣatriyamukhyas tvaṃ kṣatradharme vyavasthitaḥ || paśya māṃ pṛthutāmrākṣa varuṇo 'smi jaleśvaraḥ || mayā samudyatān pāśān vāruṇān anivāraṇān || pratigṛhṇīṣva kaunteya sarahasyanivartanān || ebhis tadā mayā vīra saṃgrāme tārakāmaye || daiteyānāṃ sahasrāṇi saṃyatāni mahātmanām || tasmād imān mahāsattva matprasādāt samutthitān || gṛhāṇa na hi te mucyed antako 'py ātatāyinaḥ || anena tvaṃ yadāstreṇa saṃgrāme vicariṣyasi || tadā niḥkṣatriyā bhūmir bhaviṣyati na saṃśayaḥ ||Варуна является с западной стороны, называет Арджуну главным кшатрием и дарует неотвратимые варунические петли, которыми прежде связывал тысячи дайтьев в битве Таракамайя.

Translation

Затем с западной стороны заговорил Варуна, тёмный как грозовая туча: «Партха, ты главный среди кшатриев и стоишь в кшатрийской дхарме. Взгляни на меня: я Варуна, владыка вод. Прими мои варунические петли, неотвратимые, с тайной применения и отзыва. В битве Таракамайя я связывал ими тысячи великих дайтьев. По моей милости прими их: даже Антака, если нападёт, не уйдёт от тебя. Когда ты будешь действовать этим оружием в бою, земля лишится враждебных кшатриев».

Commentary

Дар Варуны не сжигает, а связывает. Не всякая победа достигается уничтожением: иногда дхарма сначала останавливает разрушительную силу.

Version

108392625838 · published Jun 18, 2026, 4:25:03 AM UTC