धृतराष्ट्र उवाच
किं कृतं सूत कर्णेन वदता परुषं वचः ॥
पर्याप्तं वैरम् एतावद् यत् कृष्णा सा सभां गता ॥
अपीदानीं मम सुतास् तिष्ठेरन् मन्दचेतसः ॥
येषां भ्राता गुरुर् ज्येष्ठो विनये नावतिष्ठते ॥
ममापि वचनं सूत न शुश्रूषति मन्दभाक् ॥
दृष्ट्वा मां चक्षुषा हीनं निर्विचेष्टम् अचेतनम् ॥
ये चास्य सचिवा मन्दाः कर्णसौबलकादयः ॥
ते ऽप्य् अस्य भूयसो दोषान् वर्धयन्ति विचेतसः ॥
स्वैरमुक्ता अपि शराः पार्थेनामिततेजसा ॥
निर्दहेयुर् मम सुतान् किं पुनर् मन्युनेरिताः ॥
पार्थबाहुबलोत्सृष्टा महाचापविनिःसृताः ॥
दिव्यास्त्रमन्त्रमुदिताः सादयेयुः सुरान् अपि ॥
यस्य मन्त्री च गोप्ता च सुहृच् चैव जनार्दनः ॥
हरिस् त्रैलोक्यनाथः स किं नु तस्य न निर्जितम् ॥
इदं च सुमहच् चित्रम् अर्जुनस्येह संजय ॥
महादेवेन बाहुभ्यां यत् समेत इति श्रुतिः ॥
प्रत्यक्षं सर्वलोकस्य खाण्डवे यत्कृतं पुरा ॥
फल्गुनेन सहायार्थे वह्नेर् दामोदरेण च ॥
सर्वथा नास्ति मे पुत्रः सामात्यः सहबान्धवः ॥
क्रुद्धे पार्थे च भीमे च वासुदेवे च सात्वते ॥
dhṛtarāṣṭra uvāca
kiṃ kṛtaṃ sūta karṇena vadatā paruṣaṃ vacaḥ ||
paryāptaṃ vairam etāvad yat kṛṣṇā sā sabhāṃ gatā ||
apīdānīṃ mama sutās tiṣṭheran mandacetasaḥ ||
yeṣāṃ bhrātā gurur jyeṣṭho vinaye nāvatiṣṭhate ||
mamāpi vacanaṃ sūta na śuśrūṣati mandabhāk ||
dṛṣṭvā māṃ cakṣuṣā hīnaṃ nirviceṣṭam acetanam ||
ye cāsya sacivā mandāḥ karṇasaubalakādayaḥ ||
te 'py asya bhūyaso doṣān vardhayanti vicetasaḥ ||
svairamuktā api śarāḥ pārthenāmitatejasā ||
nirdaheyur mama sutān kiṃ punar manyuneritāḥ ||
pārthabāhubalotsṛṣṭā mahācāpaviniḥsṛtāḥ ||
divyāstramantramuditāḥ sādayeyuḥ surān api ||
yasya mantrī ca goptā ca suhṛc caiva janārdanaḥ ||
haris trailokyanāthaḥ sa kiṃ nu tasya na nirjitam ||
idaṃ ca sumahac citram arjunasyeha saṃjaya ||
mahādevena bāhubhyāṃ yat sameta iti śrutiḥ ||
pratyakṣaṃ sarvalokasya khāṇḍave yatkṛtaṃ purā ||
phalgunena sahāyārthe vahner dāmodareṇa ca ||
sarvathā nāsti me putraḥ sāmātyaḥ sahabāndhavaḥ ||
kruddhe pārthe ca bhīme ca vāsudeve ca sātvate ||
Дхритараштра сказал: «Что сделал Карна, говоря грубые слова? Уже достаточно вражды было в том, что Кришну привели в собрание. Остановятся ли теперь мои безумные сыновья, если их старший брат и наставник не удерживает их в смирении? И мой несчастный сын не слушает даже меня, видя, что я слеп, неподвижен и беспомощен. Его глупые советники — Карна, Саубала и другие — только увеличивают его пороки. Даже стрелы Партхи, выпущенные спокойно, сожгли бы моих сыновей; что же будет, когда их поведёт гнев? Стрелы, выпущенные силой рук Партхи из великого лука, обрадованные мантрами божественного оружия, сокрушили бы даже богов. У того, чьим советником, защитником и другом является Джанардана, Хари, владыка трёх миров, что может остаться непобеждённым? И вот ещё великое чудо: Арджуна, как слышно, сошёлся руками с Махадевой. Всё, что Пхалгуна и Дамодара прежде сделали для Агни в Кхандаве, было на глазах у мира. Если Партха, Бхима и Васудева-сатвата разгневаются, я никак не вижу спасения для моего сына, его советников и родичей».
437514a2e047 · published Jun 18, 2026, 4:25:03 AM UTC
Page between verses with
Дхритараштра произносит почти богословский вывод: там, где защитник — Джанардана, адхарма уже проиграла. Но признание истины не освобождает, если оно не становится действием.