Mahabharata 3.82.25-57

Devanāgarī

सप्तगङ्गे त्रिगङ्गे च शक्रावर्ते च तर्पयन् ॥
देवान् पितॄंश् च विधिवत् पुण्यलोके महीयते ॥
ततः कनखले स्नात्वा त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥
अश्वमेधम् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥
कपिलावटं च गच्छेत तीर्थसेवी नराधिप ॥
उष्यैकां रजनीं तत्र गोसहस्रफलं लभेत् ॥
नागराजस्य राजेन्द्र कपिलस्य महात्मनाः ॥
तीर्थं कुरुवरश्रेष्ठ सर्वलोकेषु विश्रुतम् ॥
तत्राभिषेकं कुर्वीत नागतीर्थे नराधिप ॥
कपिलानां सहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥
ततो ललितिकां गच्छेच् छंतनोस् तीर्थम् उत्तमम् ॥
तत्र स्नात्वा नरो राजन् न दुर्गतिम् अवाप्नुयात् ॥
गङ्गासंगमयोश् चैव स्नाति यः संगमे नरः ॥
दशाश्वमेधान् आप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥
ततो गच्छेत राजेन्द्र सुगन्धां लोकविश्रुताम् ॥
सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोके महीयते ॥
रुद्रावर्तं ततो गच्छेत् तीर्थसेवी नराधिप ॥
तत्र स्नात्वा नरो राजन् स्वर्गलोके महीयते ॥
गङ्गायाश् च नरश्रेष्ठ सरस्वत्याश् च संगमे ॥
स्नातो ऽश्वमेधम् आप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥
भद्रकर्णेश्वरं गत्वा देवम् अर्च्य यथाविधि ॥
न दुर्गतिम् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥
ततः कुब्जाम्रकं गच्छेत् तीर्थसेवी यथाक्रमम् ॥
गोसहस्रम् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥
अरुन्धतीवटं गच्छेत् तीर्थसेवी नराधिप ॥
सामुद्रकम् उपस्पृश्य त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥
गोसहस्रफलं विन्देत् कुलं चैव समुद्धरेत् ॥
ब्रह्मावर्तं ततो गच्छेद् ब्रह्मचारी समाहितः ॥
अश्वमेधम् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥
यमुनाप्रभवं गत्वा उपस्पृश्य च यामुने ॥
अश्वमेधफलं लब्ध्वा स्वर्गलोके महीयते ॥
दर्वीसंक्रमणं प्राप्य तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥
अश्वमेधम् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥
सिन्धोश् च प्रभवं गत्वा सिद्धगन्धर्वसेवितम् ॥
तत्रोष्य रजनीः पञ्च विन्द्याद् बहु सुवर्णकम् ॥
अथ वेदीं समासाद्य नरः परमदुर्गमाम् ॥
अश्वमेधम् अवाप्नोति गच्छेच् चौशनसीं गतिम् ॥
ऋषिकुल्यां समासाद्य वासिष्ठं चैव भारत ॥
वासिष्ठं समतिक्रम्य सर्वे वर्णा द्विजातयः ॥
ऋषिकुल्यां नरः स्नात्वा ऋषिलोकं प्रपद्यते ॥
यदि तत्र वसेन् मासं शाकाहारो नराधिप ॥
भृगुतुङ्गं समासाद्य वाजिमेधफलं लभेत् ॥
गत्वा वीरप्रमोक्षं च सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
कृत्तिकामघयोश् चैव तीर्थम् आसाद्य भारत ॥
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति पुण्यकृत् ॥
ततः संध्यां समासाद्य विद्यातीर्थम् अनुत्तमम् ॥
उपस्पृश्य च विद्यानां सर्वासां पारगो भवेत् ॥
महाश्रमे वसेद् रात्रिं सर्वपापप्रमोचने ॥
एककालं निराहारो लोकान् आवसते शुभान् ॥
षष्ठकालोपवासेन मासम् उष्य महालये ॥
सर्वपापविशुद्धात्मा विन्द्याद् बहु सुवर्णकम् ॥
अथ वेतसिकां गत्वा पितामहनिषेविताम् ॥
अश्वमेधम् अवाप्नोति गच्छेच् चौशनसीं गतिम् ॥
अथ सुन्दरिकातीर्थं प्राप्य सिद्धनिषेवितम् ॥
रूपस्य भागी भवति दृष्टम् एतत् पुरातने ॥
ततो वै ब्राह्मणीं गत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ॥
पद्मवर्णेन यानेन ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥
ततश् च नैमिषं गच्छेत् पुण्यं सिद्धनिषेवितम् ॥
तत्र नित्यं निवसति ब्रह्मा देवगणैर् वृतः ॥
नैमिषं प्रार्थयानस्य पापस्यार्धं प्रणश्यति ॥
प्रविष्टमात्रस् तु नरः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
तत्र मासं वसेद् धीरो नैमिषे तीर्थतत्परः ॥
पृथिव्यां यानि तीर्थानि नैमिषे तानि भारत ॥
अभिषेककृतस् तत्र नियतो नियताशनः ॥
गवामयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति भारत ॥
पुनात्य् आसप्तमं चैव कुलं भरतसत्तम ॥
यस् त्यजेन् नैमिषे प्राणान् उपवासपरायणः ॥
स मोदेत् स्वर्गलोकस्थ एवम् आहुर् मनीषिणः ॥
नित्यं पुण्यं च मेध्यं च नैमिषं नृपसत्तम ॥

Transliteration (IAST)

saptagaṅge trigaṅge ca śakrāvarte ca tarpayan ||
devān pitṝṃś ca vidhivat puṇyaloke mahīyate ||
tataḥ kanakhale snātvā trirātropoṣito naraḥ ||
aśvamedham avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati ||
kapilāvaṭaṃ ca gaccheta tīrthasevī narādhipa ||
uṣyaikāṃ rajanīṃ tatra gosahasraphalaṃ labhet ||
nāgarājasya rājendra kapilasya mahātmanāḥ ||
tīrthaṃ kuruvaraśreṣṭha sarvalokeṣu viśrutam ||
tatrābhiṣekaṃ kurvīta nāgatīrthe narādhipa ||
kapilānāṃ sahasrasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ ||
tato lalitikāṃ gacchec chaṃtanos tīrtham uttamam ||
tatra snātvā naro rājan na durgatim avāpnuyāt ||
gaṅgāsaṃgamayoś caiva snāti yaḥ saṃgame naraḥ ||
daśāśvamedhān āpnoti kulaṃ caiva samuddharet ||
tato gaccheta rājendra sugandhāṃ lokaviśrutām ||
sarvapāpaviśuddhātmā brahmaloke mahīyate ||
rudrāvartaṃ tato gacchet tīrthasevī narādhipa ||
tatra snātvā naro rājan svargaloke mahīyate ||
gaṅgāyāś ca naraśreṣṭha sarasvatyāś ca saṃgame ||
snāto 'śvamedham āpnoti svargalokaṃ ca gacchati ||
bhadrakarṇeśvaraṃ gatvā devam arcya yathāvidhi ||
na durgatim avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati ||
tataḥ kubjāmrakaṃ gacchet tīrthasevī yathākramam ||
gosahasram avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati ||
arundhatīvaṭaṃ gacchet tīrthasevī narādhipa ||
sāmudrakam upaspṛśya trirātropoṣito naraḥ ||
gosahasraphalaṃ vindet kulaṃ caiva samuddharet ||
brahmāvartaṃ tato gacched brahmacārī samāhitaḥ ||
aśvamedham avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati ||
yamunāprabhavaṃ gatvā upaspṛśya ca yāmune ||
aśvamedhaphalaṃ labdhvā svargaloke mahīyate ||
darvīsaṃkramaṇaṃ prāpya tīrthaṃ trailokyaviśrutam ||
aśvamedham avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati ||
sindhoś ca prabhavaṃ gatvā siddhagandharvasevitam ||
tatroṣya rajanīḥ pañca vindyād bahu suvarṇakam ||
atha vedīṃ samāsādya naraḥ paramadurgamām ||
aśvamedham avāpnoti gacchec cauśanasīṃ gatim ||
ṛṣikulyāṃ samāsādya vāsiṣṭhaṃ caiva bhārata ||
vāsiṣṭhaṃ samatikramya sarve varṇā dvijātayaḥ ||
ṛṣikulyāṃ naraḥ snātvā ṛṣilokaṃ prapadyate ||
yadi tatra vasen māsaṃ śākāhāro narādhipa ||
bhṛgutuṅgaṃ samāsādya vājimedhaphalaṃ labhet ||
gatvā vīrapramokṣaṃ ca sarvapāpaiḥ pramucyate ||
kṛttikāmaghayoś caiva tīrtham āsādya bhārata ||
agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ prāpnoti puṇyakṛt ||
tataḥ saṃdhyāṃ samāsādya vidyātīrtham anuttamam ||
upaspṛśya ca vidyānāṃ sarvāsāṃ pārago bhavet ||
mahāśrame vased rātriṃ sarvapāpapramocane ||
ekakālaṃ nirāhāro lokān āvasate śubhān ||
ṣaṣṭhakālopavāsena māsam uṣya mahālaye ||
sarvapāpaviśuddhātmā vindyād bahu suvarṇakam ||
atha vetasikāṃ gatvā pitāmahaniṣevitām ||
aśvamedham avāpnoti gacchec cauśanasīṃ gatim ||
atha sundarikātīrthaṃ prāpya siddhaniṣevitam ||
rūpasya bhāgī bhavati dṛṣṭam etat purātane ||
tato vai brāhmaṇīṃ gatvā brahmacārī jitendriyaḥ ||
padmavarṇena yānena brahmalokaṃ prapadyate ||
tataś ca naimiṣaṃ gacchet puṇyaṃ siddhaniṣevitam ||
tatra nityaṃ nivasati brahmā devagaṇair vṛtaḥ ||
naimiṣaṃ prārthayānasya pāpasyārdhaṃ praṇaśyati ||
praviṣṭamātras tu naraḥ sarvapāpaiḥ pramucyate ||
tatra māsaṃ vased dhīro naimiṣe tīrthatatparaḥ ||
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni naimiṣe tāni bhārata ||
abhiṣekakṛtas tatra niyato niyatāśanaḥ ||
gavāmayasya yajñasya phalaṃ prāpnoti bhārata ||
punāty āsaptamaṃ caiva kulaṃ bharatasattama ||
yas tyajen naimiṣe prāṇān upavāsaparāyaṇaḥ ||
sa modet svargalokastha evam āhur manīṣiṇaḥ ||
nityaṃ puṇyaṃ ca medhyaṃ ca naimiṣaṃ nṛpasattama ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

सप्तगङ्गे त्रिगङ्गे च शक्रावर्ते च तर्पयन् ॥ देवान् पितॄंश् च विधिवत् पुण्यलोके महीयते ॥ ततः कनखले स्नात्वा त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥ अश्वमेधम् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ कपिलावटं च गच्छेत तीर्थसेवी नराधिप ॥ उष्यैकां रजनीं तत्र गोसहस्रफलं लभेत् ॥ नागराजस्य राजेन्द्र कपिलस्य महात्मनाः ॥ तीर्थं कुरुवरश्रेष्ठ सर्वलोकेषु विश्रुतम् ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत नागतीर्थे नराधिप ॥ कपिलानां सहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ ततो ललितिकां गच्छेच् छंतनोस् तीर्थम् उत्तमम् ॥ तत्र स्नात्वा नरो राजन् न दुर्गतिम् अवाप्नुयात् ॥ गङ्गासंगमयोश् चैव स्नाति यः संगमे नरः ॥ दशाश्वमेधान् आप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ततो गच्छेत राजेन्द्र सुगन्धां लोकविश्रुताम् ॥ सर्वपापविशुद्धात्मा ब्रह्मलोके महीयते ॥ रुद्रावर्तं ततो गच्छेत् तीर्थसेवी नराधिप ॥ तत्र स्नात्वा नरो राजन् स्वर्गलोके महीयते ॥ गङ्गायाश् च नरश्रेष्ठ सरस्वत्याश् च संगमे ॥ स्नातो ऽश्वमेधम् आप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ भद्रकर्णेश्वरं गत्वा देवम् अर्च्य यथाविधि ॥ न दुर्गतिम् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ततः कुब्जाम्रकं गच्छेत् तीर्थसेवी यथाक्रमम् ॥ गोसहस्रम् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ अरुन्धतीवटं गच्छेत् तीर्थसेवी नराधिप ॥ सामुद्रकम् उपस्पृश्य त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥ गोसहस्रफलं विन्देत् कुलं चैव समुद्धरेत् ॥ ब्रह्मावर्तं ततो गच्छेद् ब्रह्मचारी समाहितः ॥ अश्वमेधम् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ यमुनाप्रभवं गत्वा उपस्पृश्य च यामुने ॥ अश्वमेधफलं लब्ध्वा स्वर्गलोके महीयते ॥ दर्वीसंक्रमणं प्राप्य तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ॥ अश्वमेधम् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ सिन्धोश् च प्रभवं गत्वा सिद्धगन्धर्वसेवितम् ॥ तत्रोष्य रजनीः पञ्च विन्द्याद् बहु सुवर्णकम् ॥ अथ वेदीं समासाद्य नरः परमदुर्गमाम् ॥ अश्वमेधम् अवाप्नोति गच्छेच् चौशनसीं गतिम् ॥ ऋषिकुल्यां समासाद्य वासिष्ठं चैव भारत ॥ वासिष्ठं समतिक्रम्य सर्वे वर्णा द्विजातयः ॥ ऋषिकुल्यां नरः स्नात्वा ऋषिलोकं प्रपद्यते ॥ यदि तत्र वसेन् मासं शाकाहारो नराधिप ॥ भृगुतुङ्गं समासाद्य वाजिमेधफलं लभेत् ॥ गत्वा वीरप्रमोक्षं च सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ कृत्तिकामघयोश् चैव तीर्थम् आसाद्य भारत ॥ अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति पुण्यकृत् ॥ ततः संध्यां समासाद्य विद्यातीर्थम् अनुत्तमम् ॥ उपस्पृश्य च विद्यानां सर्वासां पारगो भवेत् ॥ महाश्रमे वसेद् रात्रिं सर्वपापप्रमोचने ॥ एककालं निराहारो लोकान् आवसते शुभान् ॥ षष्ठकालोपवासेन मासम् उष्य महालये ॥ सर्वपापविशुद्धात्मा विन्द्याद् बहु सुवर्णकम् ॥ अथ वेतसिकां गत्वा पितामहनिषेविताम् ॥ अश्वमेधम् अवाप्नोति गच्छेच् चौशनसीं गतिम् ॥ अथ सुन्दरिकातीर्थं प्राप्य सिद्धनिषेवितम् ॥ रूपस्य भागी भवति दृष्टम् एतत् पुरातने ॥ ततो वै ब्राह्मणीं गत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ॥ पद्मवर्णेन यानेन ब्रह्मलोकं प्रपद्यते ॥ ततश् च नैमिषं गच्छेत् पुण्यं सिद्धनिषेवितम् ॥ तत्र नित्यं निवसति ब्रह्मा देवगणैर् वृतः ॥ नैमिषं प्रार्थयानस्य पापस्यार्धं प्रणश्यति ॥ प्रविष्टमात्रस् तु नरः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ तत्र मासं वसेद् धीरो नैमिषे तीर्थतत्परः ॥ पृथिव्यां यानि तीर्थानि नैमिषे तानि भारत ॥ अभिषेककृतस् तत्र नियतो नियताशनः ॥ गवामयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति भारत ॥ पुनात्य् आसप्तमं चैव कुलं भरतसत्तम ॥ यस् त्यजेन् नैमिषे प्राणान् उपवासपरायणः ॥ स मोदेत् स्वर्गलोकस्थ एवम् आहुर् मनीषिणः ॥ नित्यं पुण्यं च मेध्यं च नैमिषं नृपसत्तम ॥saptagaṅge trigaṅge ca śakrāvarte ca tarpayan || devān pitṝṃś ca vidhivat puṇyaloke mahīyate || tataḥ kanakhale snātvā trirātropoṣito naraḥ || aśvamedham avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati || kapilāvaṭaṃ ca gaccheta tīrthasevī narādhipa || uṣyaikāṃ rajanīṃ tatra gosahasraphalaṃ labhet || nāgarājasya rājendra kapilasya mahātmanāḥ || tīrthaṃ kuruvaraśreṣṭha sarvalokeṣu viśrutam || tatrābhiṣekaṃ kurvīta nāgatīrthe narādhipa || kapilānāṃ sahasrasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ || tato lalitikāṃ gacchec chaṃtanos tīrtham uttamam || tatra snātvā naro rājan na durgatim avāpnuyāt || gaṅgāsaṃgamayoś caiva snāti yaḥ saṃgame naraḥ || daśāśvamedhān āpnoti kulaṃ caiva samuddharet || tato gaccheta rājendra sugandhāṃ lokaviśrutām || sarvapāpaviśuddhātmā brahmaloke mahīyate || rudrāvartaṃ tato gacchet tīrthasevī narādhipa || tatra snātvā naro rājan svargaloke mahīyate || gaṅgāyāś ca naraśreṣṭha sarasvatyāś ca saṃgame || snāto 'śvamedham āpnoti svargalokaṃ ca gacchati || bhadrakarṇeśvaraṃ gatvā devam arcya yathāvidhi || na durgatim avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati || tataḥ kubjāmrakaṃ gacchet tīrthasevī yathākramam || gosahasram avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati || arundhatīvaṭaṃ gacchet tīrthasevī narādhipa || sāmudrakam upaspṛśya trirātropoṣito naraḥ || gosahasraphalaṃ vindet kulaṃ caiva samuddharet || brahmāvartaṃ tato gacched brahmacārī samāhitaḥ || aśvamedham avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati || yamunāprabhavaṃ gatvā upaspṛśya ca yāmune || aśvamedhaphalaṃ labdhvā svargaloke mahīyate || darvīsaṃkramaṇaṃ prāpya tīrthaṃ trailokyaviśrutam || aśvamedham avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati || sindhoś ca prabhavaṃ gatvā siddhagandharvasevitam || tatroṣya rajanīḥ pañca vindyād bahu suvarṇakam || atha vedīṃ samāsādya naraḥ paramadurgamām || aśvamedham avāpnoti gacchec cauśanasīṃ gatim || ṛṣikulyāṃ samāsādya vāsiṣṭhaṃ caiva bhārata || vāsiṣṭhaṃ samatikramya sarve varṇā dvijātayaḥ || ṛṣikulyāṃ naraḥ snātvā ṛṣilokaṃ prapadyate || yadi tatra vasen māsaṃ śākāhāro narādhipa || bhṛgutuṅgaṃ samāsādya vājimedhaphalaṃ labhet || gatvā vīrapramokṣaṃ ca sarvapāpaiḥ pramucyate || kṛttikāmaghayoś caiva tīrtham āsādya bhārata || agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ prāpnoti puṇyakṛt || tataḥ saṃdhyāṃ samāsādya vidyātīrtham anuttamam || upaspṛśya ca vidyānāṃ sarvāsāṃ pārago bhavet || mahāśrame vased rātriṃ sarvapāpapramocane || ekakālaṃ nirāhāro lokān āvasate śubhān || ṣaṣṭhakālopavāsena māsam uṣya mahālaye || sarvapāpaviśuddhātmā vindyād bahu suvarṇakam || atha vetasikāṃ gatvā pitāmahaniṣevitām || aśvamedham avāpnoti gacchec cauśanasīṃ gatim || atha sundarikātīrthaṃ prāpya siddhaniṣevitam || rūpasya bhāgī bhavati dṛṣṭam etat purātane || tato vai brāhmaṇīṃ gatvā brahmacārī jitendriyaḥ || padmavarṇena yānena brahmalokaṃ prapadyate || tataś ca naimiṣaṃ gacchet puṇyaṃ siddhaniṣevitam || tatra nityaṃ nivasati brahmā devagaṇair vṛtaḥ || naimiṣaṃ prārthayānasya pāpasyārdhaṃ praṇaśyati || praviṣṭamātras tu naraḥ sarvapāpaiḥ pramucyate || tatra māsaṃ vased dhīro naimiṣe tīrthatatparaḥ || pṛthivyāṃ yāni tīrthāni naimiṣe tāni bhārata || abhiṣekakṛtas tatra niyato niyatāśanaḥ || gavāmayasya yajñasya phalaṃ prāpnoti bhārata || punāty āsaptamaṃ caiva kulaṃ bharatasattama || yas tyajen naimiṣe prāṇān upavāsaparāyaṇaḥ || sa modet svargalokastha evam āhur manīṣiṇaḥ || nityaṃ puṇyaṃ ca medhyaṃ ca naimiṣaṃ nṛpasattama ||Далее описаны Саптаганга, Триганга, Шакраварта, Канакхала, Капилавата, Нагатиртха, Лалитика, слияния Ганги, Сугандха, Рудраварта, Кубджамрака, Арундхати-вата, Брахмаварта, Ямуна-прабхава, Дарви-санкрамана, исток Синдху, Веди, Ришикулья, Бхригутунга, Вирапрамокша, Криттика-Магха, Сандхья, Махашрама, Махалая, Ветасика, Сундарика, Брахмани и Наймиша.

Translation

Кто в Саптаганге, Триганге и Шакраварте насытит богов и предков, тот радуется в святых мирах. Канакхала, Капилавата, тиртха царя-наги Капилы, Лалитика Шантану, слияния Ганги, Сугандха, Рудраварта, слияние Ганги и Сарасвати, Бхадракарнешвара, Кубджамрака, Арундхати-вата, Самудрака, Брахмаварта, исток Ямуны, Дарви-санкрамана, исток Синдху, труднодоступная Веди, Ришикулья и Васиштха, Бхригутунга, Вирапрамокша, Криттика-Магха, Сандхья и Видьятиртха, Махашрама, Махалая, Ветасика, Сундарика, Брахмани и Наймиша — каждое из этих мест даёт свой плод: великие жертвы, очищение, миры риши, знание, красоту, благие небеса и подъём рода. Наймиша особенно свят: там постоянно пребывает Брахма с сонмом богов; от одного желания войти туда уничтожается половина греха, а входящий освобождается от всех грехов. Все тиртхи земли как бы находятся в Наймише; кто проведёт там месяц, омываясь и соблюдая воздержание, получает плод гavamayana и очищает семь поколений. А кто оставит там жизнь в посте, радуется в небесном мире».

Commentary

Наймиша выделена как место собирания всех святынь. Это важный мотив паломничества: движение по земле ведёт к точке внутреннего сосредоточения.

Version

52d91605be31 · published Jun 18, 2026, 4:52:39 AM UTC