Mahabharata 3.120.1-6

Devanāgarī

सात्यकिर् उवाच
न राम कालः परिदेवनाय; यद् उत्तरं तत्र तद् एव सर्वे ॥
समाचरामो ह्य् अनतीतकालं; युधिष्ठिरो यद्य् अपि नाह किं चित् ॥
ये नाथवन्तो हि भवन्ति लोके; ते नात्मना कर्म समारभन्ते ॥
तेषां तु कार्येषु भवन्ति नाथाः; शैब्यादयो राम यथा ययातेः ॥
येषां तथा राम समारभन्ते; कार्याणि नाथाः स्वमतेन लोके ॥
ते नाथवन्तः पुरुषप्रवीरा; नानाथवत् कृच्छ्रम् अवाप्नुवन्ति ॥
कस्माद् अयं रामजनार्दनौ च; प्रद्युम्नसाम्बौ च मया समेतौ ॥
वसत्य् अरण्ये सह सोदरीयैस्; त्रैलोक्यनाथान् अधिगम्य नाथान् ॥
निर्यातु साध्व् अद्य दशार्हसेना; प्रभूतनानायुधचित्रवर्मा ॥
यमक्षयं गच्छतु धार्तराष्ट्रः; सबान्धवो वृष्णिबलाभिभूतः ॥
त्वं ह्य् एव कोपात् पृथिवीम् अपीमां; संवेष्टयेस् तिष्ठतु शार्ङ्गधन्वा ॥
स धार्तराष्ट्रं जहि सानुबन्धं; वृत्रं यथा देवपतिर् महेन्द्रः ॥

Transliteration (IAST)

sātyakir uvāca
na rāma kālaḥ paridevanāya; yad uttaraṃ tatra tad eva sarve ||
samācarāmo hy anatītakālaṃ; yudhiṣṭhiro yady api nāha kiṃ cit ||
ye nāthavanto hi bhavanti loke; te nātmanā karma samārabhante ||
teṣāṃ tu kāryeṣu bhavanti nāthāḥ; śaibyādayo rāma yathā yayāteḥ ||
yeṣāṃ tathā rāma samārabhante; kāryāṇi nāthāḥ svamatena loke ||
te nāthavantaḥ puruṣapravīrā; nānāthavat kṛcchram avāpnuvanti ||
kasmād ayaṃ rāmajanārdanau ca; pradyumnasāmbau ca mayā sametau ||
vasaty araṇye saha sodarīyais; trailokyanāthān adhigamya nāthān ||
niryātu sādhv adya daśārhasenā; prabhūtanānāyudhacitravarmā ||
yamakṣayaṃ gacchatu dhārtarāṣṭraḥ; sabāndhavo vṛṣṇibalābhibhūtaḥ ||
tvaṃ hy eva kopāt pṛthivīm apīmāṃ; saṃveṣṭayes tiṣṭhatu śārṅgadhanvā ||
sa dhārtarāṣṭraṃ jahi sānubandhaṃ; vṛtraṃ yathā devapatir mahendraḥ ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

सात्यकिर् उवाच न राम कालः परिदेवनाय; यद् उत्तरं तत्र तद् एव सर्वे ॥ समाचरामो ह्य् अनतीतकालं; युधिष्ठिरो यद्य् अपि नाह किं चित् ॥ ये नाथवन्तो हि भवन्ति लोके; ते नात्मना कर्म समारभन्ते ॥ तेषां तु कार्येषु भवन्ति नाथाः; शैब्यादयो राम यथा ययातेः ॥ येषां तथा राम समारभन्ते; कार्याणि नाथाः स्वमतेन लोके ॥ ते नाथवन्तः पुरुषप्रवीरा; नानाथवत् कृच्छ्रम् अवाप्नुवन्ति ॥ कस्माद् अयं रामजनार्दनौ च; प्रद्युम्नसाम्बौ च मया समेतौ ॥ वसत्य् अरण्ये सह सोदरीयैस्; त्रैलोक्यनाथान् अधिगम्य नाथान् ॥ निर्यातु साध्व् अद्य दशार्हसेना; प्रभूतनानायुधचित्रवर्मा ॥ यमक्षयं गच्छतु धार्तराष्ट्रः; सबान्धवो वृष्णिबलाभिभूतः ॥ त्वं ह्य् एव कोपात् पृथिवीम् अपीमां; संवेष्टयेस् तिष्ठतु शार्ङ्गधन्वा ॥ स धार्तराष्ट्रं जहि सानुबन्धं; वृत्रं यथा देवपतिर् महेन्द्रः ॥sātyakir uvāca na rāma kālaḥ paridevanāya; yad uttaraṃ tatra tad eva sarve || samācarāmo hy anatītakālaṃ; yudhiṣṭhiro yady api nāha kiṃ cit || ye nāthavanto hi bhavanti loke; te nātmanā karma samārabhante || teṣāṃ tu kāryeṣu bhavanti nāthāḥ; śaibyādayo rāma yathā yayāteḥ || yeṣāṃ tathā rāma samārabhante; kāryāṇi nāthāḥ svamatena loke || te nāthavantaḥ puruṣapravīrā; nānāthavat kṛcchram avāpnuvanti || kasmād ayaṃ rāmajanārdanau ca; pradyumnasāmbau ca mayā sametau || vasaty araṇye saha sodarīyais; trailokyanāthān adhigamya nāthān || niryātu sādhv adya daśārhasenā; prabhūtanānāyudhacitravarmā || yamakṣayaṃ gacchatu dhārtarāṣṭraḥ; sabāndhavo vṛṣṇibalābhibhūtaḥ || tvaṃ hy eva kopāt pṛthivīm apīmāṃ; saṃveṣṭayes tiṣṭhatu śārṅgadhanvā || sa dhārtarāṣṭraṃ jahi sānubandhaṃ; vṛtraṃ yathā devapatir mahendraḥ ||Сатьяки говорит Балараме, что сейчас не время плакать: что нужно сделать, то все должны сделать своевременно, даже если Юдхиштхира ничего не говорит; у тех, кто имеет защитников, дела совершают защитники, как Шайбья и другие для Яяти; почему Юдхиштхира, имея защитниками Балараму, Джанардану, Прадьюмну, Самбу и самого Сатьяки, живёт в лесу с братьями; пусть войско Дашархов, с множеством оружия и доспехов, выступит, и Дхартрашра с родичами пойдёт в мир Ямы, разбитый силой Вришни; Баларама гневом может охватить землю, а Кришна с Шарнгой пусть поразит Дхартрашру с союзниками, как Индра Вритру.

Translation

Сатьяки сказал: «Рама, не время для стенаний. Что является ответом на это, то все мы и должны сделать, пока время не прошло, хотя Юдхиштхира и не говорит ничего. Те, у кого в мире есть защитники, не сами начинают дело: в их делах действуют защитники, как Шайбья и другие ради Яяти. Если так, Рама, защитники по своей мысли совершают дела людей, имеющих опору; эти лучшие мужи не попадают в беду как беззащитные. Почему же этот царь, имея защитниками Раму, Джанардану, Прадьюмну, Самбу и меня, живёт в лесу вместе с братьями? Пусть сегодня выступит доброе войско Дашархов, богатое разным оружием и пёстрыми доспехами. Пусть Дхартрашра с родичами, разбитый силой Вришни, пойдёт в обитель Ямы. Ты один, разгневавшись, мог бы охватить всю эту землю; что уж говорить о держателе лука Шарнги. Порази Дхартрашру с его сторонниками, как владыка богов Индра — Вритру».

Commentary

Сатьяки отвечает на скорбь действием: если есть защитники, они должны защищать. Но его горячность ещё не учитывает обет Юдхиштхиры.

Version

4284581afb8b · published Jun 18, 2026, 5:13:53 AM UTC