Mahabharata
Aṅgada-dūtya-laṅkā-yuddha-prārambha-parva (Aṅgada's Embassy and the Start of the Battle)3.268.1-6
3658 / 15823
Mahabharata · 3.268.1-6
Devanāgarī

मार्कण्डेय उवाच
प्रभूतान्नोदके तस्मिन् बहुमूलफले वने ॥
सेनां निवेश्य काकुत्स्थो विधिवत् पर्यरक्षत ॥
रावणश् च विधिं चक्रे लङ्कायां शास्त्रनिर्मितम् ॥
प्रकृत्यैव दुराधर्षा दृढप्राकारतोरणा ॥
अगाधतोयाः परिखा मीननक्रसमाकुलाः ॥
बभूवुः सप्त दुर्धर्षाः खादिरैः शङ्कुभिश् चिताः ॥
कर्णाट्टयन्त्रदुर्धर्षा बभूवुः सहुडोपलाः ॥
साशीविषघटायोधाः ससर्जरसपांसवः ॥
मुसलालातनाराचतोमरासिपरश्वधैः ॥
अन्विताश् च शतघ्नीभिः समधूच्छिष्टमुद्गराः ॥
पुरद्वारेषु सर्वेषु गुल्माः स्थावरजङ्गमाः ॥
बभूवुः पत्तिबहुलाः प्रभूतगजवाजिनः ॥

Transliteration (IAST)

mārkaṇḍeya uvāca
prabhūtānnodake tasmin bahumūlaphale vane ||
senāṃ niveśya kākutstho vidhivat paryarakṣata ||
rāvaṇaś ca vidhiṃ cakre laṅkāyāṃ śāstranirmitam ||
prakṛtyaiva durādharṣā dṛḍhaprākāratoraṇā ||
agādhatoyāḥ parikhā mīnanakrasamākulāḥ ||
babhūvuḥ sapta durdharṣāḥ khādiraiḥ śaṅkubhiś citāḥ ||
karṇāṭṭayantradurdharṣā babhūvuḥ sahuḍopalāḥ ||
sāśīviṣaghaṭāyodhāḥ sasarjarasapāṃsavaḥ ||
musalālātanārācatomarāsiparaśvadhaiḥ ||
anvitāś ca śataghnībhiḥ samadhūcchiṣṭamudgarāḥ ||
puradvāreṣu sarveṣu gulmāḥ sthāvarajaṅgamāḥ ||
babhūvuḥ pattibahulāḥ prabhūtagajavājinaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मार्कण्डेय उवाच प्रभूतान्नोदके तस्मिन् बहुमूलफले वने ॥ सेनां निवेश्य काकुत्स्थो विधिवत् पर्यरक्षत ॥ रावणश् च विधिं चक्रे लङ्कायां शास्त्रनिर्मितम् ॥ प्रकृत्यैव दुराधर्षा दृढप्राकारतोरणा ॥ अगाधतोयाः परिखा मीननक्रसमाकुलाः ॥ बभूवुः सप्त दुर्धर्षाः खादिरैः शङ्कुभिश् चिताः ॥ कर्णाट्टयन्त्रदुर्धर्षा बभूवुः सहुडोपलाः ॥ साशीविषघटायोधाः ससर्जरसपांसवः ॥ मुसलालातनाराचतोमरासिपरश्वधैः ॥ अन्विताश् च शतघ्नीभिः समधूच्छिष्टमुद्गराः ॥ पुरद्वारेषु सर्वेषु गुल्माः स्थावरजङ्गमाः ॥ बभूवुः पत्तिबहुलाः प्रभूतगजवाजिनः ॥mārkaṇḍeya uvāca prabhūtānnodake tasmin bahumūlaphale vane || senāṃ niveśya kākutstho vidhivat paryarakṣata || rāvaṇaś ca vidhiṃ cakre laṅkāyāṃ śāstranirmitam || prakṛtyaiva durādharṣā dṛḍhaprākāratoraṇā || agādhatoyāḥ parikhā mīnanakrasamākulāḥ || babhūvuḥ sapta durdharṣāḥ khādiraiḥ śaṅkubhiś citāḥ || karṇāṭṭayantradurdharṣā babhūvuḥ sahuḍopalāḥ || sāśīviṣaghaṭāyodhāḥ sasarjarasapāṃsavaḥ || musalālātanārācatomarāsiparaśvadhaiḥ || anvitāś ca śataghnībhiḥ samadhūcchiṣṭamudgarāḥ || puradvāreṣu sarveṣu gulmāḥ sthāvarajaṅgamāḥ || babhūvuḥ pattibahulāḥ prabhūtagajavājinaḥ ||Rama stations his army in the forest, rich in food, water, roots and fruit, and guards it properly; Ravana sets up Lanka's defenses according to the rules: the city is already hard to assault, fortified with walls and gates; around it are seven deep moats filled with fish, crocodiles, and khadira-wood stakes; at the gates stand engines, stones, vessels of snakes, resinous dust, clubs, arrows, tomaras, swords, axes, shataghnis, wax-tipped hammers, and a multitude of foot-soldiers, elephants, and horses.
Translation

Rama stationed his army in the forest, where there was abundant food, water, roots, and fruit, and guarded it properly. Ravana set up Lanka's defenses according to the rules: the city was already hard to assault, with sturdy walls and gates. Around it were seven deep moats filled with fish, crocodiles, and khadira-wood stakes; at the gates stood engines, stones, vessels filled with snakes, resinous dust, clubs, arrows, tomaras, swords, axes, shataghnis, and hammers, along with a multitude of foot-soldiers, elephants, and horses.

Version

a6ce6a84aa40 · published Jul 16, 2026, 5:30:22 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with