Mahabharata
Sudarśana Conquers Death by Householder Dharma13.2.47-50
11727 / 15823
Mahabharata · 13.2.47-50
Devanāgarī

जिगीषमाणं तु गृहे तदा मृत्युः सुदर्शनम् ॥
पृष्ठतो ऽन्वगमद् राजन् रन्ध्रान्वेषी तदा सदा ॥
इध्मार्थं तु गते तस्मिन्न् अग्निपुत्रे सुदर्शने ॥
अतिथिर् ब्राह्मणः श्रीमांस् ताम् आहौघवतीं तदा ॥
आतिथ्यं दत्तम् इच्छामि त्वयाद्य वरवर्णिनि ॥
प्रमाणं यदि धर्मस् ते गृहस्थाश्रमसंमतः ॥
इत्य् उक्ता तेन विप्रेण राजपुत्री यशस्विनी ॥
विधिना प्रतिजग्राह वेदोक्तेन विशां पते ॥

Transliteration (IAST)

jigīṣamāṇaṃ tu gṛhe tadā mṛtyuḥ sudarśanam ||
pṛṣṭhato 'nvagamad rājan randhrānveṣī tadā sadā ||
idhmārthaṃ tu gate tasminn agniputre sudarśane ||
atithir brāhmaṇaḥ śrīmāṃs tām āhaughavatīṃ tadā ||
ātithyaṃ dattam icchāmi tvayādya varavarṇini ||
pramāṇaṃ yadi dharmas te gṛhasthāśramasaṃmataḥ ||
ity uktā tena vipreṇa rājaputrī yaśasvinī ||
vidhinā pratijagrāha vedoktena viśāṃ pate ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
जिगीषमाणं तु गृहेjigīṣamāṇaṃ tu gṛheжелающего победить, в доме
तदा मृत्युः सुदर्शनम्tadā mṛtyuḥ sudarśanamтогда Смерть, Сударшану
पृष्ठतः अन्वगमत् राजन्pṛṣṭhataḥ anvagamat rājanсзади следовала, о царь
रन्ध्रान्वेषी तदा सदाrandhrānveṣī tadā sadāвыискивая промах, тогда всегда
इध्मार्थं तु गते तस्मिन्idhmārthaṃ tu gate tasminза топливом ушедшем том
अग्निपुत्रे सुदर्शनेagniputre sudarśaneсыне Агни Сударшане
अतिथिः ब्राह्मणः श्रीमान्atithiḥ brāhmaṇaḥ śrīmānгость-брахман, благообразный
ताम् आह ओघवतीं तदाtām āha oghavatīṃ tadāей сказал, Огхавати, тогда
आतिथ्यं दत्तम् इच्छामिātithyaṃ dattam icchāmi«гостеприимства оказанного желаю
त्वया अद्य वरवर्णिनिtvayā adya varavarṇiniтобою ныне, о прекрасноликая
प्रमाणं यदि धर्मः तेpramāṇaṃ yadi dharmaḥ teесли мерило для тебя дхарма
गृहस्थाश्रमसंमतःgṛhasthāśramasaṃmataḥдомохозяйскому укладу подобающая»
इति उक्ता तेन विप्रेणiti uktā tena vipreṇaтак сказанная тем брахманом
राजपुत्री यशस्विनीrājaputrī yaśasvinīцаревна славная
विधिना प्रतिजग्राहvidhinā pratijagrāhaпо обряду приняла его
वेदोक्तेन विशां पतेvedoktena viśāṃ pateв Веде изречённому, о владыка людей
Translation

«Желающего же победить Смерть Сударшану, в доме пребывающего, тогда Смерть сзади сопровождала, о царь, всегда выискивая промах. Когда же тот сын Агни Сударшана ушёл за топливом, гость-брахман, благообразный, сказал тогда ей, Огхавати: „Гостеприимства, оказанного тобою, желаю ныне, о прекрасноликая, — если мерило для тебя дхарма, подобающая домохозяйскому укладу“. Так сказанная тем брахманом, славная царевна приняла его по обряду, в Веде изречённому, о владыка людей».

Version

c8e8054e5644 · published Jun 20, 2026, 7:05:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with