Mahabharata
Cyavana Tests King Kuśika (Part 2)13.53.20-25
12198 / 15823
Mahabharata · 13.53.20-25
Devanāgarī

अथ सर्वम् उपन्यस्तम् अग्रतश् च्यवनस्य तत् ॥
ततः सर्वं समानीय तच् च शय्यासनं मुनिः ॥
वस्त्रैः शुभैर् अवच्छाद्य भोजनोपस्करैः सह ॥
सर्वम् आदीपयाम् आस च्यवनो भृगुनन्दनः ॥
न च तौ चक्रतुः कोपं दंपती सुमहाव्रतौ ॥
तयोः संप्रेक्षतोर् एव पुनर् अन्तर्हितो ऽभवत् ॥
तत्रैव च स राजर्षिस् तस्थौ तां रजनीं तदा ॥
सभार्यो वाग्यतः श्रीमान् न च तं कोप आविशत् ॥
नित्यं संस्कृतम् अन्नं तु विविधं राजवेश्मनि ॥
शयनानि च मुख्यानि परिषेकाश् च पुष्कलाः ॥
वस्त्रं च विविधाकारम् अभवत् समुपार्जितम् ॥
न शशाक ततो द्रष्टुम् अन्तरं च्यवनस् तदा ॥

Transliteration (IAST)

atha sarvam upanyastam agrataś cyavanasya tat ||
tataḥ sarvaṃ samānīya tac ca śayyāsanaṃ muniḥ ||
vastraiḥ śubhair avacchādya bhojanopaskaraiḥ saha ||
sarvam ādīpayām āsa cyavano bhṛgunandanaḥ ||
na ca tau cakratuḥ kopaṃ daṃpatī sumahāvratau ||
tayoḥ saṃprekṣator eva punar antarhito 'bhavat ||
tatraiva ca sa rājarṣis tasthau tāṃ rajanīṃ tadā ||
sabhāryo vāgyataḥ śrīmān na ca taṃ kopa āviśat ||
nityaṃ saṃskṛtam annaṃ tu vividhaṃ rājaveśmani ||
śayanāni ca mukhyāni pariṣekāś ca puṣkalāḥ ||
vastraṃ ca vividhākāram abhavat samupārjitam ||
na śaśāka tato draṣṭum antaraṃ cyavanas tadā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथ सर्वम् उपन्यस्तम्atha sarvam upanyastamтогда всё поставлено
अग्रतः च्यवनस्य तत्agrataḥ cyavanasya tatперед Чьяваною то
ततः सर्वं समानीयtataḥ sarvaṃ samānīyaзатем всё собрав
तत् च शय्यासनं मुनिःtat ca śayyāsanaṃ muniḥи то ложе-сиденье, мудрец
वस्त्रैः शुभैः अवच्छाद्यvastraiḥ śubhaiḥ avacchādyaодеждами прекрасными покрыв
भोजनोपस्करैः सहbhojanopaskaraiḥ sahaс пищевой утварью вместе
सर्वम् आदीपयाम् आसsarvam ādīpayām āsaвсё поджёг
च्यवनः भृगुनन्दनःcyavanaḥ bhṛgunandanaḥЧьявана, отрадный Бхригу
न च तौ चक्रतुः कोपंna ca tau cakratuḥ kopaṃи не выказали двое гнева
दंपती सुमहाव्रतौdaṃpatī sumahāvratauсупруги, великообетные
तयोः संप्रेक्षतोः एवtayoḥ saṃprekṣatoḥ evaу них на глазах
पुनर् अन्तर्हितः अभवत्punar antarhitaḥ abhavatснова исчез
तत्र एव च स राजर्षिःtatra eva ca sa rājarṣiḥтам же тот царь-риши
तस्थौ तां रजनीं तदाtasthau tāṃ rajanīṃ tadāпростоял ту ночь тогда
सभार्यः वाग्यतः श्रीमान्sabhāryaḥ vāgyataḥ śrīmānс женою, безмолвный, славный
न च तं कोपः आविशत्na ca taṃ kopaḥ āviśatи не вошёл в него гнев
नित्यं संस्कृतम् अन्नं तुnityaṃ saṃskṛtam annaṃ tuвсегда приготовленная пища
विविधं राजवेश्मनिvividhaṃ rājaveśmaniразная во дворце
शयनानि च मुख्यानिśayanāni ca mukhyāniи ложа отменные
परिषेकाः च पुष्कलाःpariṣekāḥ ca puṣkalāḥи омовения обильные
वस्त्रं च विविधाकारम्vastraṃ ca vividhākāramи одежда разного вида
अभवत् समुपार्जितम्abhavat samupārjitamбыла заготовлена
न शशाक ततः द्रष्टुम्na śaśāka tataḥ draṣṭumне смог затем узреть
अन्तरं च्यवनः तदाantaraṃ cyavanaḥ tadāпромаха Чьявана тогда
Translation

«Тогда всё поставлено перед Чьяваною то; затем всё собрав, и то ложе-сиденье, мудрец, одеждами прекрасными покрыв, с пищевой утварью вместе, всё поджёг Чьявана, отрадный Бхригу. И не выказали двое гнева, супруги, великообетные; у них на глазах снова исчез. Там же тот царь-риши простоял ту ночь тогда, с женою, безмолвный, славный; и не вошёл в него гнев. Всегда приготовленная пища разная во дворце, и ложа отменные, и омовения обильные, и одежда разного вида была заготовлена; не смог затем узреть промаха Чьявана тогда».

Version

ad6ec9007c8f · published Jun 20, 2026, 11:20:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with