Mahabharata
The funerals, the drowning of Dvārakā, and Arjuna's failing power16.8.46-50
15777 / 15823
Mahabharata · 16.8.46-50
Devanāgarī

अयम् एको ऽर्जुनो योद्धा वृद्धबालं हतेश्वरम् ॥
नयत्य् अस्मान् अतिक्रम्य योधाश् चेमे हतौजसः ॥
ततो यष्टिप्रहरणा दस्यवस् ते सहस्रशः ॥
अभ्यधावन्त वृष्णीनां तं जनं लोप्त्रहारिणः ॥
महता सिंहनादेन द्रावयन्तः पृथग्जनम् ॥
अभिपेतुर् धनार्थं ते कालपर्यायचोदिताः ॥
ततो निवृत्तः कौन्तेयः सहसा सपदानुगः ॥
उवाच तान् महाबाहुर् अर्जुनः प्रहसन्न् इव ॥
निवर्तध्वम् अधर्मज्ञा यदि स्थ न मुमूर्षवः ॥
नेदानीं शरनिर्भिन्नाः शोचध्वं निहता मया ॥

Transliteration (IAST)

ayam eko 'rjuno yoddhā vṛddhabālaṃ hateśvaram ||
nayaty asmān atikramya yodhāś ceme hataujasaḥ ||
tato yaṣṭipraharaṇā dasyavas te sahasraśaḥ ||
abhyadhāvanta vṛṣṇīnāṃ taṃ janaṃ loptrahāriṇaḥ ||
mahatā siṃhanādena drāvayantaḥ pṛthagjanam ||
abhipetur dhanārthaṃ te kālaparyāyacoditāḥ ||
tato nivṛttaḥ kaunteyaḥ sahasā sapadānugaḥ ||
uvāca tān mahābāhur arjunaḥ prahasann iva ||
nivartadhvam adharmajñā yadi stha na mumūrṣavaḥ ||
nedānīṃ śaranirbhinnāḥ śocadhvaṃ nihatā mayā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अयम् एको ऽर्जुनो योद्धाayam eko 'rjuno yoddhāthis
वृद्धबालं हतेश्वरम्vṛddhabālaṃ hateśvaramalone; single
नयत्य् अस्मान् अतिक्रम्यnayaty asmān atikramyaleads; escorts
योधाश् चेमे हतौजसःyodhāś ceme hataujasaḥthe old
ततो यष्टिप्रहरणाःtato yaṣṭipraharaṇāḥand children
दस्यवस् ते सहस्रशःdasyavas te sahasraśaḥwhose lords are slain
अभ्यधावन्त वृष्णीनाम्abhyadhāvanta vṛṣṇīnāmArjuna
तं जनं लोप्त्रहारिणःtaṃ janaṃ loptrahāriṇaḥus
महता सिंहनादेनmahatā siṃhanādenadespising; disregarding
द्रावयन्तः पृथग्जनम्drāvayantaḥ pṛthagjanamwhat
अभिपेतुर् धनार्थं तेabhipetur dhanārthaṃ teto us
कालपर्यायचोदिताःkālaparyāyacoditāḥwill he do
ततो निवृत्तः कौन्तेयःtato nivṛttaḥ kaunteyaḥthen
सहसा सपदानुगःsahasā sapadānugaḥDhananjaya
उवाच तान् महाबाहुःuvāca tān mahābāhuḥGandiva
अर्जुनः प्रहसन्न् इवarjunaḥ prahasann ivanocked an arrow
निवर्तध्वम् अधर्मज्ञाःnivartadhvam adharmajñāḥon the bow
यदि स्थ न मुमूर्षवःyadi stha na mumūrṣavaḥnot
नेदानीं शरनिर्भिन्नाःnedānīṃ śaranirbhinnāḥand
शोचध्वं निहता मयाśocadhvaṃ nihatā mayāwas able
Translation

'This Arjuna alone escorts the old and children whose lords are slain — he despises us, so what can he do to us?' Then Dhananjaya reached for Gandiva to nock an arrow — and could not.

Version

d505dcb9ea12 · published Jun 21, 2026, 1:35:00 AM UTC

Available inRUEN

Page between verses with