Dharmarāja
आत्मानं घातयेद्यस्तु रज्ज्वादिभिरुपक्रमैः ॥ मृते मेध्येन लेत्पव्यो जीवतो द्विशतं दमः
दण्ड्यास्तत्पुत्रमित्राणि प्रत्येकं पाणिकं दमम् ॥ प्रायश्चित्तं ततः कुर्युर्यथाशास्त्रप्रचोदितम्
जलाग्न्युद्वन्धनभ्रष्टाः प्रव्रज्यानाशकच्युताः ॥ विषप्रपतनध्वस्ताः शस्त्रघातहताश्च ये
न चैते प्रव्रत्यवसिताः सर्वलोकबहिष्कृताः ॥ चान्द्रायणेन शुद्ध्यंन्ति तत्पकृच्छ्रद्वयेन वा
उभयावसितः पापश्यामच्छबलकाच्च्युतः ॥ चान्द्रायणाभ्यां शुद्ध्येत दत्त्वा धेनुं तथा वृषम्
स्वश्रृगालप्लवङ्गाद्यैर्मानुषैश्च रतिं विना ॥ स्पृष्टः स्त्रात्वा शुचिः सद्यो दिवा संध्यासु रात्रिषु
अज्ञानाद्वा तु यो भुक्त्वा चाण्डालान्नं कथंचन ॥ गोमूत्रयावकाहारो मासार्द्धेन विशुद्ध्यति
गोब्राह्मणगृहं दग्ध्वा मृतं चोद्वन्धनादिना ॥ पाशं छित्वा तथा तस्य कृच्छ्रमेकं चरेद्दिजः
चाण्डालपुल्पसानां च भुक्त्वा हत्वा च योषितम् ॥ कृच्छ्रार्ध्दमाचरेज्ज्ञानादज्ञानादैन्दवद्वयम्
ātmānaṃ ghātayedyastu rajjvādibhirupakramaiḥ || mṛte medhyena letpavyo jīvato dviśataṃ damaḥ
daṇḍyāstatputramitrāṇi pratyekaṃ pāṇikaṃ damam || prāyaścittaṃ tataḥ kuryuryathāśāstrapracoditam
jalāgnyudvandhanabhraṣṭāḥ pravrajyānāśakacyutāḥ || viṣaprapatanadhvastāḥ śastraghātahatāśca ye
na caite pravratyavasitāḥ sarvalokabahiṣkṛtāḥ || cāndrāyaṇena śuddhyaṃnti tatpakṛcchradvayena vā
ubhayāvasitaḥ pāpaśyāmacchabalakāccyutaḥ || cāndrāyaṇābhyāṃ śuddhyeta dattvā dhenuṃ tathā vṛṣam
svaśrṛgālaplavaṅgādyairmānuṣaiśca ratiṃ vinā || spṛṣṭaḥ strātvā śuciḥ sadyo divā saṃdhyāsu rātriṣu
ajñānādvā tu yo bhuktvā cāṇḍālānnaṃ kathaṃcana || gomūtrayāvakāhāro māsārddhena viśuddhyati
gobrāhmaṇagṛhaṃ dagdhvā mṛtaṃ codvandhanādinā || pāśaṃ chitvā tathā tasya kṛcchramekaṃ careddijaḥ
cāṇḍālapulpasānāṃ ca bhuktvā hatvā ca yoṣitam || kṛcchrārdhdamācarejjñānādajñānādaindavadvayam
«Кто губит себя верёвкою и прочими средствами: при умершем — должен быть обмазан чистым, у живого — пеня в двести. Наказуемы его сыновья и друзья, каждый малой пенею; затем да совершат искупление, как велено учением. Погибшие водою, огнём, петлёю, отпавшие от отречения и от голодания, погубленные ядом и падением с высоты, сражённые оружием, — и эти, не завершившие отречением, всеми мирами отставленные, очищаются чандраяной или двумя таптакриччхрами. Отпавший с обеих сторон, грешный, от шьямы и шабалы отпавший, да очистится двумя чандраянами, дав корову и быка. Тронутый псами, шакалами, обезьянами и прочими, и людьми — без соития, — омывшись, чист тотчас, днём, в сумерки и ночами. Кто по незнанию как-либо поел пищу чандалы, тот, питаясь коровьей мочою и ячменной кашей, очищается за полмесяца. Спалив дом коровы и брахмана, и разрезав петлю мёртвому от удавления и прочего, — одну криччхру да исполнит брахман. Поев у чандалов и пулкасов, и убив женщину, полкриччхры да исполнит по знанию, по незнанию — две чандраяны».
930f737b731d · published Sep 4, 2026, 10:07:34 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Тому, кто наложил на себя руки и остался жив, назначена пеня; а сыновьям и друзьям — малая, с обязательным искуплением. Закон видит вокруг самоубийцы людей, которые чего-то недоглядели.
Отдельно назван тот, кто разрезал петлю мёртвому. Прикоснувшийся к удавленнику берёт на себя очищение — и это цена за то, чтобы тело сняли.
Перечень погибших от воды, огня, яда, петли, падения дан без единого укора. Их не проклинают, а разбирают, как быть тем, кто остался.