Nārada Purāṇa
The rules of dharma and expiation14.64-72
161 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 14.64-72

Dharmarāja

Devanāgarī

श्मशाने शौचशेषे च न ग्राह्याः सत्प मृत्तिकाः ॥ इष्टापूर्तं तु कर्त्तव्यं ब्राह्मणेन प्रयत्नतः
इष्टेन लभते स्वर्गं मोक्षं पूर्त्तेन चान्पुयात् ॥ वित्तक्षेपो भवेदिष्टं तडागं पूर्त्तमुच्यते
आरामश्च विशेषेण देवद्रोण्यस्तथैव च ॥ वापीकूपतडागानि देवतायतनानि च
पतितान्युद्धरेद्यस्तु स पूर्वफलमश्नुते ॥ शुक्लाया आहरेन्मूत्रं कृष्णाया गोः शकृत्तथा
ताम्रायाश्च पयो ग्राह्यं श्वेतायाश्च दधि स्मृतम् ॥ कपिलाया घृतं ग्राह्यं महापातकनाशनम्
कुशैस्तीर्थनदीतौयैः सर्वद्रव्यं पृथक् पृथक् ॥ आहृत्य प्रणवेनैव उत्थाप्य प्रणवेन च
प्रणवेन समालोड्य प्रणवेनैव संपिबेत् ॥ पालाशे मध्यमे पर्णे भाण्डे ताम्रमये शुभे
पिबेत्पुष्करपर्णे वा मृन्मये वा कुशोदकम् ॥ सूतके तु समुत्पन्ने द्वितीये समुपस्थिते
द्वितीये नास्ति दोषस्तु प्रथमेनैव शुध्यति ॥ जातेन शुध्यते जातं मृतेन मृतकं तथा

Transliteration (IAST)

śmaśāne śaucaśeṣe ca na grāhyāḥ satpa mṛttikāḥ || iṣṭāpūrtaṃ tu karttavyaṃ brāhmaṇena prayatnataḥ
iṣṭena labhate svargaṃ mokṣaṃ pūrttena cānpuyāt || vittakṣepo bhavediṣṭaṃ taḍāgaṃ pūrttamucyate
ārāmaśca viśeṣeṇa devadroṇyastathaiva ca || vāpīkūpataḍāgāni devatāyatanāni ca
patitānyuddharedyastu sa pūrvaphalamaśnute || śuklāyā āharenmūtraṃ kṛṣṇāyā goḥ śakṛttathā
tāmrāyāśca payo grāhyaṃ śvetāyāśca dadhi smṛtam || kapilāyā ghṛtaṃ grāhyaṃ mahāpātakanāśanam
kuśaistīrthanadītauyaiḥ sarvadravyaṃ pṛthak pṛthak || āhṛtya praṇavenaiva utthāpya praṇavena ca
praṇavena samāloḍya praṇavenaiva saṃpibet || pālāśe madhyame parṇe bhāṇḍe tāmramaye śubhe
pibetpuṣkaraparṇe vā mṛnmaye vā kuśodakam || sūtake tu samutpanne dvitīye samupasthite
dvitīye nāsti doṣastu prathamenaiva śudhyati || jātena śudhyate jātaṃ mṛtena mṛtakaṃ tathā

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
श्मशानेśmaśāneна кладбище
शौचशेषेśaucaśeṣeв остатках нечистот
caи
naне
ग्राह्याःgrāhyāḥдолжны быть взяты
सत्पsatpaсемь
मृत्तिकाःmṛttikāḥземель
इष्टापूर्तंiṣṭāpūrtaṃжертва и общее дело
तुtuже
कर्त्तव्यंkarttavyaṃдолжны твориться
ब्राह्मणेनbrāhmaṇenaбрахманом
प्रयत्नतःprayatnataḥусердно
इष्टेनiṣṭenaжертвою
लभतेlabhateобретает
स्वर्गंsvargaṃнебо
मोक्षंmokṣaṃосвобождение
पूर्त्तेनpūrttenaобщим делом
चान्पुयात्cānpuyātи достигнет
वित्तक्षेपोvittakṣepoтрата достатка
भवेदिष्टंbhavediṣṭaṃда будет жертвою
तडागंtaḍāgaṃпруд
पूर्त्तमुच्यतेpūrttamucyateобщим делом зовётся
आरामश्चārāmaścaи роща
विशेषेणviśeṣeṇaособо
देवद्रोण्यस्तथैवdevadroṇyastathaivaи храмовые водоёмы так же
caи
वापीकूपतडागानिvāpīkūpataḍāgāniступенчатые пруды, колодцы, пруды
देवतायतनानिdevatāyatanāniхрамы божеств
caи
पतितान्युद्धरेद्यस्तुpatitānyuddharedyastuпришедшие в упадок кто восстановит
saон
पूर्वफलमश्नुतेpūrvaphalamaśnuteпрежний плод вкушает
शुक्लायाśuklāyāу белой
आहरेन्मूत्रंāharenmūtraṃда возьмёт мочу
कृष्णायाkṛṣṇāyāу чёрной
गोःgoḥкоровы
शकृत्तथाśakṛttathāнавоз так же
ताम्रायाश्चtāmrāyāścaи у рыжей
पयोpayoмолоко
ग्राह्यंgrāhyaṃдолжно быть взято
श्वेतायाश्चśvetāyāścaи у белой
दधिdadhiпростокваша
स्मृतम्smṛtamпомянута
कपिलायाkapilāyāу бурой
घृतंghṛtaṃтоплёное масло
ग्राह्यंgrāhyaṃдолжно быть взято
महापातकनाशनम्mahāpātakanāśanamвеликие грехи уничтожающее
कुशैस्तीर्थनदीतौयैःkuśaistīrthanadītauyaiḥкушею и водою тиртх и рек
सर्वद्रव्यंsarvadravyaṃвсё вещество
पृथक्pṛthakотдельно
पृथक्pṛthakотдельно
आहृत्यāhṛtyaвзяв
प्रणवेनैवpraṇavenaivaпранавой именно
उत्थाप्यutthāpyaподняв
प्रणवेनpraṇavenaпранавой
caи
प्रणवेनpraṇavenaпранавой
समालोड्यsamāloḍyaсмешав
प्रणवेनैवpraṇavenaivaпранавой именно
संपिबेत्saṃpibetда выпьет
पालाशेpālāśeна палашевом
मध्यमेmadhyameсреднем
पर्णेparṇeлисте
भाण्डेbhāṇḍeв сосуде
ताम्रमयेtāmramayeмедном
शुभेśubheдобром
पिबेत्पुष्करपर्णेpibetpuṣkaraparṇeда пьёт на лотосовом листе
वाили
मृन्मयेmṛnmayeв глиняном
वाили
कुशोदकम्kuśodakamводу с кушей
सूतकेsūtakeпри рождении
तुtuже
समुत्पन्नेsamutpanneслучившемся
द्वितीयेdvitīyeпри втором
समुपस्थितेsamupasthiteнаступившем
द्वितीयेdvitīyeпри втором
नास्तिnāstiнет
दोषस्तुdoṣastuизъяна же
प्रथमेनैवprathamenaivaпервым именно
शुध्यतिśudhyatiочищается
जातेनjātenaрождением
शुध्यतेśudhyateочищается
जातंjātaṃрождённое
मृतेनmṛtenaсмертью
मृतकंmṛtakaṃмёртвое
तथाtathāтак же
Translation

«…на кладбище и в остатках нечистот — семь этих земель не должны быть взяты. Жертва и общее дело должны твориться брахманом усердно: жертвою обретает он небо, общим же делом достигнет освобождения. Трата достатка да будет жертвою, пруд же зовётся общим делом; и роща особо, и храмовые водоёмы так же, ступенчатые пруды, колодцы, пруды и храмы божеств. Кто восстановит пришедшие в упадок, тот вкушает прежний плод. У белой коровы да возьмёт он мочу, у чёрной — навоз; у рыжей должно быть взято молоко, у белой помянута простокваша, у бурой должно быть взято топлёное масло, уничтожающее великие грехи. Кушею и водою тиртх и рек, взяв всё вещество отдельно и отдельно, пранавой подняв и пранавой смешав, пранавой да выпьет он. На среднем палашевом листе, в добром медном сосуде, или на лотосовом листе, или в глиняном — да пьёт он воду с кушей. При случившемся рождении и при наступившем втором — при втором изъяна нет, первым именно очищается. Рождением очищается рождённое, смертью же — мёртвое».

Version

ad3e8412c3f3 · published Sep 4, 2026, 10:07:34 PM UTC

Available inRU

Page between verses with