Bhṛgu
अग्निवेगवहः प्राणो गुदांते प्रतिहन्यते ॥ स ऊर्ध्वमागम्य पुनः समुत्क्षिपति पावकम्
पक्वाशयस्त्वधो नाभ्या ऊर्ध्वमामाशयः स्मृतः ॥ नाभिमूले शरीरस्य सर्वे प्राणाश्च संस्थिताः
प्रस्थिता हृदयात्सर्वे तिर्यगूर्ध्दमधस्तथा ॥ वहंत्यन्नरसान्नाड्यो दशप्राणप्रचोदिताः
एष मार्गोऽपि योगानां येन गच्छंति तत्पदम् ॥ जितक्लमाः समा धीरा मूर्द्धन्यात्मानमादधन्
एवं सर्वेषु विहितप्राणापानेषु देहिनाम् ॥ तस्मिन्समिध्यते नित्यमग्निः स्थाल्यामिवाहितः
agnivegavahaḥ prāṇo gudāṃte pratihanyate || sa ūrdhvamāgamya punaḥ samutkṣipati pāvakam
pakvāśayastvadho nābhyā ūrdhvamāmāśayaḥ smṛtaḥ || nābhimūle śarīrasya sarve prāṇāśca saṃsthitāḥ
prasthitā hṛdayātsarve tiryagūrdhdamadhastathā || vahaṃtyannarasānnāḍyo daśaprāṇapracoditāḥ
eṣa mārgo'pi yogānāṃ yena gacchaṃti tatpadam || jitaklamāḥ samā dhīrā mūrddhanyātmānamādadhan
evaṃ sarveṣu vihitaprāṇāpāneṣu dehinām || tasminsamidhyate nityamagniḥ sthālyāmivāhitaḥ
«Несомая силою огня прана отражается в конце заднего прохода; она, придя вверх, снова подбрасывает огонь. Вместилище переваренного — ниже пупа, а выше признано вместилище непереваренного; у основания пупа тела пребывают все жизни. Исшедшие из сердца все — вбок, вверх и вниз — несут соки пищи протоки, побуждаемые десятью жизнями. Этот и путь йог, которым идут в ту обитель победившие усталость, ровные, стойкие, полагающие душу в темени. Так во всех, у кого положены прана и апана, — в том постоянно возгорается огонь, как поставленный в горшке».
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge dvitīyapāde bhṛgubharadvājasaṃvāde jagadutpattivarṇanaṃ nāma dvicatvāriṃśo 'dhyāyaḥ
ec950dbdde51 · published Sep 5, 2026, 1:36:19 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Путь йогинов оказался тем же самым, по которому идут соки пищи. Тропа к освобождению проложена по телу, а не мимо него.
Огонь внутри назван «как поставленный в горшке». Домашний образ выбран для того, что и держит человека живым.
Глава кончается там, где начинается тело: у пупа, где, сказано, «пребывают все жизни».