परपूर्वापतिः स्तेनः कर्मभ्रष्टाश्च निन्दिताः । निमन्त्रयीत पूर्वेद्युर्ब्राह्मणानात्मवान् शुचिः
तैश्चापि संयतैर्भाव्यं मनोवाक्कायकर्मभिः । अपराह्णे समभ्यर्च्य स्वागतेनागतांस्तु तान्
पवित्रपाणिराचान्तानासने चोपवेशयेत् । विप्रान् दैवे यथाशक्ति पित्र्! येऽयुग्मांस्तथैव च
पराश्रिते शुचौ देशे दक्षिणाप्रवणं तथा । द्वौ दैवे प्राक् त्रयः पित्र्! ये उदगेकैकमेव च
मातामहानामप्येवं तत्र वा वैश्वदैविकम् । पाणिप्रक्षालनं दत्त्वा विष्टरार्थं कुशानपि
आवाहयेदनुज्ञातो विश्वेदेवास इत्यृचा । यवैरन्वावकीर्याथ भाजने सपवित्रके
शन्नो देव्या अपः क्षिप्त्वा यवोसीति यवांस्तथा । यादिव्या इति मन्त्रेण हस्ते पाद्यं विनिःक्षिपेत्
दत्वोदकं गन्धमाल्यं प्रदायान्नं सदीपकम् । अपसव्यं ततः कृत्वा पितॄणां सप्रदक्षिणम्
द्विगुणांस्तु कुशान्दत्वा ह्युशन्तस्त्वेत्यृचा पितॄन् । आवाह्य तदनुज्ञातो जपेदायन्तु नस्ततः
यवार्थास्तु तिलैः कार्याः कुर्यादर्घ्यादि पूर्ववत् । दत्वार्घ्यं सयवांस्तेषां पात्रे कृत्वा विधानतः
पितृभ्यः स्थानमसीति न्युब्जं पात्रं करोत्यधः । अग्नौ करिष्यन्नादाय पृच्छत्यन्नं घृतप्लुतम्
कुरुष्वेत्यभ्यनुज्ञातो दत्वाग्नौ पितृयज्ञवत् । हुतशेषं प्रदद्यात्तु भाजनेषु समाहितः
parapūrvāpatiḥ stenaḥ karmabhraṣṭāśca ninditāḥ | nimantrayīta pūrvedyurbrāhmaṇānātmavān śuciḥ
taiścāpi saṃyatairbhāvyaṃ manovākkāyakarmabhiḥ | aparāhṇe samabhyarcya svāgatenāgatāṃstu tān
pavitrapāṇirācāntānāsane copaveśayet | viprān daive yathāśakti pitr! ye'yugmāṃstathaiva ca
parāśrite śucau deśe dakṣiṇāpravaṇaṃ tathā | dvau daive prāk trayaḥ pitr! ye udagekaikameva ca
mātāmahānāmapyevaṃ tatra vā vaiśvadaivikam | pāṇiprakṣālanaṃ dattvā viṣṭarārthaṃ kuśānapi
āvāhayedanujñāto viśvedevāsa ityṛcā | yavairanvāvakīryātha bhājane sapavitrake
śanno devyā apaḥ kṣiptvā yavosīti yavāṃstathā | yādivyā iti mantreṇa haste pādyaṃ viniḥkṣipet
datvodakaṃ gandhamālyaṃ pradāyānnaṃ sadīpakam | apasavyaṃ tataḥ kṛtvā pitṝṇāṃ sapradakṣiṇam
dviguṇāṃstu kuśāndatvā hyuśantastvetyṛcā pitṝn | āvāhya tadanujñāto japedāyantu nastataḥ
yavārthāstu tilaiḥ kāryāḥ kuryādarghyādi pūrvavat | datvārghyaṃ sayavāṃsteṣāṃ pātre kṛtvā vidhānataḥ
pitṛbhyaḥ sthānamasīti nyubjaṃ pātraṃ karotyadhaḥ | agnau kariṣyannādāya pṛcchatyannaṃ ghṛtaplutam
kuruṣvetyabhyanujñāto datvāgnau pitṛyajñavat | hutaśeṣaṃ pradadyāttu bhājaneṣu samāhitaḥ
Санандана: «...муж бывшей за другим, вор и отпавшие от дела — порицаемы. Накануне да приглашает он брахманов, собранный и чистый; и ими должно быть обузданными в делах ума, речи и тела. В послеполуденную пору, почтив пришедших приветствием, с павитрою в руке, да усадит он на сиденье брахманов, прополоскавших рот: при божественном — по силе, при отчем — нечётных. В укромном чистом месте, с уклоном к югу: двое при божественном, обращённые к востоку, трое при отчем, к северу — по одному; и для дедов по матери так же, или там же вайшвадевическое. Дав омовение рук и куши для подстилки, да призовёт он, получив дозволение, ричем „вишве девасах“; осыпав ячменём, затем в сосуд с павитрою бросив воды со словами „шанно девих“, ячмень со словами „яво си“, мантрою „я дивья“ да возольёт он воду для стоп в руку. Дав воду, благовония и венок, дав пищу со светильником, переложив затем шнур через правое плечо, — предкам, с обходом слева. Дав вдвое куши, ричем „ушантас тва“ призвав предков и получив дозволение, да шепчет он затем „аянту нах“. Вместо ячменя же должно делать сезамом; да творит он аргхью и прочее, как прежде. Дав аргхью с ячменём, сделав их в сосуд по уставу, со словами „предкам место ты еси“ ставит сосуд опрокинутым вниз. Намеревающийся творить в огне, взяв, спрашивает о пище, облитой гхи; получив дозволение словами „твори“, дав в огонь, как при жертве предкам, остаток возлияния да даёт он в сосуды, собранный».
f651b3a8c124 · published Sep 5, 2026, 5:08:01 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Приглашённых зовут накануне, а не в тот же день, и от них тоже требуется собранность — в мыслях, в слове и в деле. Обязанность лежит на обеих сторонах.
Каждое действие делается «получив дозволение»: призвать, возлить, приступить. Хозяин ничего не решает один.
Вся разница между обрядом богам и обрядом предкам держится на мелочах — сторона света, чётное или нечётное число, ячмень или сезам, плечо, через которое переложен шнур.