Nārada Purāṇa
Kalpa: household ritual, the planets, and the rites for the dead51.121-132
541 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 51.121-132
Devanāgarī

यथा लाभोपपन्नेषु रौप्येषु च विशेषतः । दत्वान्नं पृथ्वीपात्रमिति पात्राभिमन्त्रणम्
कृत्वेदं विष्णुरित्यन्ने द्विजाङ्गुष्ठं निवेशयेत् । सव्याहृतिकां गायत्रीं मधुवाता इति त्यृचम्
जप्त्वा यथासुखं वाच्यं भुञ्जीरंस्तेपि वाग्यताः । अन्नमिष्टं हविष्यं च दद्यादक्रोधनोऽत्वरः
आतृप्तेस्तु पवित्राणि जप्त्वा पूर्वजपं तथा । अन्नमादाय तृप्ताःस्थ शेषं चैवानुमान्य च
तदन्नं विकिरेद्भूमौ दद्याच्चापः सकृत्सकृत् । सर्वमन्नमुपादाय सतिलं दक्षिणामुखः
उच्छिष्टसन्निधौ पिण्डान् दद्याद्वै पितृयज्ञवत् । मातामहानामप्येवं दद्यादाचमनं ततः
स्वस्तिवाचं ततः कुर्यादक्षय्योदकमेव हि । दत्वा च दक्षिणां शक्त्या स्वधाकारमुदाहरेत्
वाच्यतामित्यनुज्ञातः प्रकृतेभ्यः स्वधोच्यताम् । ब्रूयुरस्तु स्वधेत्युक्ते भूमौ सिञ्चेत्ततो जलम्
विश्वेदेवाश्च प्रीयन्तां विप्रैश्चोक्त इदं जपेत् । दातारो नोऽभिवर्द्धन्तां वेदाः सन्ततिरेव च
श्रद्धा च नो मा व्यगमद्बहुदेयं च नोस्त्विति । इत्युक्तोक्ताः प्रिया वाचः प्रणिपत्य विसर्जयेत्
वाजे वाजे इति प्रीतः पितृपूर्वं विसर्जनम् । यस्मिंस्ते संश्रवाः पूर्वमर्घ्यपात्रे निवेशिताः
पितृपात्रं तदुत्थानं कृत्वा विप्रान् विसर्जयेत् । प्रदक्षिणमनुव्रज्य भुञ्जीत पितृसेवितम्

Transliteration (IAST)

yathā lābhopapanneṣu raupyeṣu ca viśeṣataḥ | datvānnaṃ pṛthvīpātramiti pātrābhimantraṇam
kṛtvedaṃ viṣṇurityanne dvijāṅguṣṭhaṃ niveśayet | savyāhṛtikāṃ gāyatrīṃ madhuvātā iti tyṛcam
japtvā yathāsukhaṃ vācyaṃ bhuñjīraṃstepi vāgyatāḥ | annamiṣṭaṃ haviṣyaṃ ca dadyādakrodhano'tvaraḥ
ātṛptestu pavitrāṇi japtvā pūrvajapaṃ tathā | annamādāya tṛptāḥstha śeṣaṃ caivānumānya ca
tadannaṃ vikiredbhūmau dadyāccāpaḥ sakṛtsakṛt | sarvamannamupādāya satilaṃ dakṣiṇāmukhaḥ
ucchiṣṭasannidhau piṇḍān dadyādvai pitṛyajñavat | mātāmahānāmapyevaṃ dadyādācamanaṃ tataḥ
svastivācaṃ tataḥ kuryādakṣayyodakameva hi | datvā ca dakṣiṇāṃ śaktyā svadhākāramudāharet
vācyatāmityanujñātaḥ prakṛtebhyaḥ svadhocyatām | brūyurastu svadhetyukte bhūmau siñcettato jalam
viśvedevāśca prīyantāṃ vipraiścokta idaṃ japet | dātāro no'bhivarddhantāṃ vedāḥ santatireva ca
śraddhā ca no mā vyagamadbahudeyaṃ ca nostviti | ityuktoktāḥ priyā vācaḥ praṇipatya visarjayet
vāje vāje iti prītaḥ pitṛpūrvaṃ visarjanam | yasmiṃste saṃśravāḥ pūrvamarghyapātre niveśitāḥ
pitṛpātraṃ tadutthānaṃ kṛtvā viprān visarjayet | pradakṣiṇamanuvrajya bhuñjīta pitṛsevitam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यथाyathāкак
लाभोपपन्नेषुlābhopapanneṣuв доставшихся
रौप्येषुraupyeṣuв серебряных
caи
विशेषतःviśeṣataḥособо
दत्वान्नंdatvānnaṃдав пищу
पृथ्वीपात्रमितिpṛthvīpātramiti«земля — сосуд» — так
पात्राभिमन्त्रणम्pātrābhimantraṇamзаклинание сосуда
कृत्वेदंkṛtvedaṃсовершив это
विष्णुरित्यन्नेviṣṇurityanne«вишнур» — так на пище
द्विजाङ्गुष्ठंdvijāṅguṣṭhaṃбольшой палец брахмана
निवेशयेत्niveśayetда поместит
सव्याहृतिकांsavyāhṛtikāṃс вьяхрити
गायत्रींgāyatrīṃгаятри
मधुवाताmadhuvātā«мадхуватах»
इतिitiтак
त्यृचम्tyṛcamтри рича
जप्त्वाjaptvāпрошептав
यथासुखंyathāsukhaṃкак удобно
वाच्यंvācyaṃдолжно сказать
भुञ्जीरंस्तेपिbhuñjīraṃstepiда вкушают они
वाग्यताःvāgyatāḥсдержанные в речи
अन्नमिष्टंannamiṣṭaṃпищу желанную
हविष्यंhaviṣyaṃжертвенную
caи
दद्यादक्रोधनोऽत्वरःdadyādakrodhano'tvaraḥда даёт без гнева и без спешки
आतृप्तेस्तुātṛptestuдо насыщения же
पवित्राणिpavitrāṇiочищающие
जप्त्वाjaptvāпрошептав
पूर्वजपंpūrvajapaṃпрежний шёпот
तथाtathāтак же
अन्नमादायannamādāyaпищу взяв
तृप्ताःस्थtṛptāḥstha«насыщены ли вы»
शेषंśeṣaṃостаток
चैवानुमान्यcaivānumānyaи испросив дозволение
caи
तदन्नंtadannaṃту пищу
विकिरेद्भूमौvikiredbhūmauда рассыплет по земле
दद्याच्चापःdadyāccāpaḥи да даёт воды
सकृत्सकृत्sakṛtsakṛtпо разу
सर्वमन्नमुपादायsarvamannamupādāyaвсю пищу взяв
सतिलंsatilaṃс сезамом
दक्षिणामुखःdakṣiṇāmukhaḥобратившись к югу
उच्छिष्टसन्निधौucchiṣṭasannidhauвблизи остатков
पिण्डान्piṇḍānпинды
दद्याद्वैdadyādvaiда даёт
पितृयज्ञवत्pitṛyajñavatкак при жертве предкам
मातामहानामप्येवंmātāmahānāmapyevaṃи дедам по матери так же
दद्यादाचमनंdadyādācamanaṃда даёт полоскание
ततःtataḥзатем
स्वस्तिवाचंsvastivācaṃречь «свасти»
ततःtataḥзатем
कुर्यादक्षय्योदकमेवkuryādakṣayyodakamevaда сотворит; неиссякаемую воду именно
हिhiведь
दत्वाdatvāдав
caи
दक्षिणांdakṣiṇāṃдар
शक्त्याśaktyāпо силе
स्वधाकारमुदाहरेत्svadhākāramudāharetда произнесёт «свадха»
वाच्यतामित्यनुज्ञातःvācyatāmityanujñātaḥ«да будет сказано» — так получив дозволение
प्रकृतेभ्यःprakṛtebhyaḥк присутствующим
स्वधोच्यताम्svadhocyatām«да речётся свадха»
ब्रूयुरस्तुbrūyurastuда скажут: «да будет»
स्वधेत्युक्तेsvadhetyukte«свадха» — когда сказано
भूमौbhūmauна землю
सिञ्चेत्ततोsiñcettatoда льёт затем
जलम्jalamводу
विश्वेदेवाश्चviśvedevāścaи Вишведевы
प्रीयन्तांprīyantāṃда возрадуются
विप्रैश्चोक्तvipraiścoktaи брахманами сказано
इदंidaṃэто
जपेत्japetда шепчет
दातारोdātāroдаятели
नोऽभिवर्द्धन्तांno'bhivarddhantāṃнаши да умножатся
वेदाःvedāḥВеды
सन्ततिरेवsantatirevaи потомство
caи
श्रद्धाśraddhāвера
caи
नोnoот нас
माне
व्यगमद्बहुदेयंvyagamadbahudeyaṃда отойдёт; и обильное даяние
caи
नोस्त्वितिnostvitiда будет нашим — так
इत्युक्तोक्ताःityuktoktāḥтак сказаны сказанные
प्रियाpriyāмилые
वाचःvācaḥречи
प्रणिपत्यpraṇipatyaпоклонившись
विसर्जयेत्visarjayetда отпустит
वाजेvāje«вадже
वाजेvājeвадже»
इतिitiтак
प्रीतःprītaḥдовольный
पितृपूर्वंpitṛpūrvaṃс предков начиная
विसर्जनम्visarjanamотпущение
यस्मिंस्तेyasmiṃsteв котором те
संश्रवाःsaṃśravāḥструи
पूर्वमर्घ्यपात्रेpūrvamarghyapātreпрежде в сосуд аргхьи
निवेशिताःniveśitāḥпомещены
पितृपात्रंpitṛpātraṃсосуд предков
तदुत्थानंtadutthānaṃего поднятие
कृत्वाkṛtvāсовершив
विप्रान्viprānбрахманов
विसर्जयेत्visarjayetда отпустит
प्रदक्षिणमनुव्रज्यpradakṣiṇamanuvrajyaобойдя посолонь
भुञ्जीतbhuñjītaда вкушает
पितृसेवितम्pitṛsevitamпредками вкушённое
Translation

Санандана: «Как в доставшихся сосудах, особенно в серебряных, дав пищу, — заклинание сосуда словами „земля — сосуд“. Совершив это, со словом „вишнур“ на пищу да поместит он большой палец брахмана. Прошептав гаятри с вьяхрити и три рича „мадхуватах“, должно сказать: „как удобно“; и да вкушают они, сдержанные в речи. Пищу желанную и жертвенную да даёт он без гнева и без спешки. До насыщения же, прошептав очищающие и прежний шёпот, взяв пищу, — „насыщены ли вы?“ — и, испросив дозволение об остатке, да рассыплет ту пищу по земле и да даёт воды по разу. Взяв всю пищу с сезамом, обратившись к югу, вблизи остатков да даёт он пинды, как при жертве предкам, и дедам по матери так же; затем да даёт полоскание. Затем да сотворит речь „свасти“ и, дав неиссякаемую воду и дар по силе, да произнесёт „свадха“. Получив дозволение словами „да будет сказано“, к присутствующим: „да речётся свадха“; и да скажут они: „да будет“. Когда сказано „свадха“, да льёт он затем воду на землю: „И Вишведевы да возрадуются“. И, когда брахманами сказано, да шепчет он это: „Даятели наши да умножатся, Веды и потомство; и вера да не отойдёт от нас, и обильное даяние да будет нашим“. Так сказаны милые речи; поклонившись, да отпустит он их. Словами „вадже вадже“, довольный, — отпущение, начиная с предков. Тот сосуд, в который прежде помещены струи, — сосуд предков; совершив его поднятие, да отпустит он брахманов и, обойдя посолонь, да вкушает вкушённое предками».

Version

413989002c52 · published Sep 5, 2026, 5:08:01 AM UTC

Available inRU

Page between verses with