Nārada Purāṇa
The trayodaśī vows of the twelve months122.12-22
1159 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 122.12-22

Sanātana

Devanāgarī

विषमेषु तथा विप्र मालतीगप्रियमित्यपि ॥ अजाया दानमप्युक्तं स्नात्वा नद्या विधानतः
अजाः पयस्विनीर्दद्याद्दरिद्राय कुटुंबिने ॥ भूयस्त्वनेन दानेन स लोके नैव जायते
यदीयं शनिना युक्ता सा महावारुणी स्मृता ॥ गंगायां यदि लभ्येत कोटिसूर्यग्रहाधिका
शुभयोगः शतर्क्षं च शनौ कामे मधौ सिते ॥ महामहेति विख्याता कुलकोटिविमुक्तिदा
राधशुक्लत्रयोदश्यां कामदेवव्रतं स्मृतम् ॥ तत्र गंधादिभिः कामं पूजयेदुपवासवान्
प्रतिमासं ततः पश्चात्त्रयोदश्यां सिते दले ॥ एवमेव व्रतं कार्यं वर्षांते गामलंकृताम्
दद्याद्विप्राय सत्कृत्य व्रतसांगत्वसिद्धये ॥ ज्येष्ठशुक्लत्रयोदश्यां दौर्भाग्यशमनं व्रतम्
तत्र स्नात्वा नदीतोये पूजयेच्छुचिदेशजम् ॥ श्वेतमंदारमर्कं वा करवीरं च रक्तकम्
निरीक्ष्य गगने सूर्यं प्रार्थयेन्मंत्रतस्तदा ॥ मंदारकरवीरार्का भवंतो भास्करांशजाः
पूजिता मम दौर्भाग्यं नाशयंतु नमोऽस्तु वः ॥ इत्थं योऽर्चयते भक्त्या वर्षे वर्षे द्रुमत्रयम्
नश्यते तस्य दौर्भाग्यं नात्र कार्या विचारणा ॥ शुचिशुक्लत्रयोदश्यामेकभक्तं समाचरेत्

Transliteration (IAST)

viṣameṣu tathā vipra mālatīgapriyamityapi || ajāyā dānamapyuktaṃ snātvā nadyā vidhānataḥ
ajāḥ payasvinīrdadyāddaridrāya kuṭuṃbine || bhūyastvanena dānena sa loke naiva jāyate
yadīyaṃ śaninā yuktā sā mahāvāruṇī smṛtā || gaṃgāyāṃ yadi labhyeta koṭisūryagrahādhikā
śubhayogaḥ śatarkṣaṃ ca śanau kāme madhau site || mahāmaheti vikhyātā kulakoṭivimuktidā
rādhaśuklatrayodaśyāṃ kāmadevavrataṃ smṛtam || tatra gaṃdhādibhiḥ kāmaṃ pūjayedupavāsavān
pratimāsaṃ tataḥ paścāttrayodaśyāṃ site dale || evameva vrataṃ kāryaṃ varṣāṃte gāmalaṃkṛtām
dadyādviprāya satkṛtya vratasāṃgatvasiddhaye || jyeṣṭhaśuklatrayodaśyāṃ daurbhāgyaśamanaṃ vratam
tatra snātvā nadītoye pūjayecchucideśajam || śvetamaṃdāramarkaṃ vā karavīraṃ ca raktakam
nirīkṣya gagane sūryaṃ prārthayenmaṃtratastadā || maṃdārakaravīrārkā bhavaṃto bhāskarāṃśajāḥ
pūjitā mama daurbhāgyaṃ nāśayaṃtu namo'stu vaḥ || itthaṃ yo'rcayate bhaktyā varṣe varṣe drumatrayam
naśyate tasya daurbhāgyaṃ nātra kāryā vicāraṇā || śuciśuklatrayodaśyāmekabhaktaṃ samācaret

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
विषमेषुviṣameṣuПятистрельного
तथाtathāтакже
विप्रvipraо брахман
मालतीगप्रियमित्यपिmālatīgapriyamityapiи малати любезного — так
अजायाajāyāкозы
दानमप्युक्तंdānamapyuktaṃи даяние изложено
स्नात्वाsnātvāомывшись
नद्याnadyāв реке
विधानतःvidhānataḥпо уставу
अजाःajāḥкоз
पयस्विनीर्दद्याद्दरिद्रायpayasvinīrdadyāddaridrāyaдойных пусть даст бедняку
कुटुंबिनेkuṭuṃbineсемейному
भूयस्त्वनेनbhūyastvanenaснова этим
दानेनdānenaдаянием
saон
लोकेlokeв мире
नैवnaivaне
जायतेjāyateрождается
यदीयंyadīyaṃесли эта
शनिनाśanināс субботою
युक्ताyuktāсоединена
साта
महावारुणीmahāvāruṇīМахаваруни
स्मृताsmṛtāпомнится
गंगायांgaṃgāyāṃв Ганге
यदिyadiесли
लभ्येतlabhyetaслучится
कोटिसूर्यग्रहाधिकाkoṭisūryagrahādhikāкрора солнечных затмений превосходнее
शुभयोगःśubhayogaḥблагое схождение
शतर्क्षंśatarkṣaṃШатабхиша
caи
शनौśanauв субботу
कामेkāmeпри Каме
मधौmadhauв мадху
सितेsiteв светлой
महामहेतिmahāmahetiМахамахой — так
विख्याताvikhyātāпрославлена
कुलकोटिविमुक्तिदाkulakoṭivimuktidāкрору родов освобождение дающая
राधशुक्लत्रयोदश्यांrādhaśuklatrayodaśyāṃв светлую трайодаши радхи
कामदेवव्रतंkāmadevavrataṃобет Камадевы
स्मृतम्smṛtamпомнится
तत्रtatraтам
गंधादिभिःgaṃdhādibhiḥблаговониями и прочим
कामंkāmaṃКаму
पूजयेदुपवासवान्pūjayedupavāsavānпусть почитает постящийся
प्रतिमासंpratimāsaṃв каждом месяце
ततःtataḥзатем
पश्चात्त्रयोदश्यांpaścāttrayodaśyāṃзатем в трайодаши
सितेsiteв светлой
दलेdaleполовине
एवमेवevamevaименно так
व्रतंvrataṃобет
कार्यंkāryaṃдолжно совершать
वर्षांतेvarṣāṃteв конце года
गामलंकृताम्gāmalaṃkṛtāmукрашенную корову
दद्याद्विप्रायdadyādviprāyaпусть даст брахману
सत्कृत्यsatkṛtyaпочтив
व्रतसांगत्वसिद्धयेvratasāṃgatvasiddhayeради полноты обета
ज्येष्ठशुक्लत्रयोदश्यांjyeṣṭhaśuklatrayodaśyāṃв светлую трайодаши джьештхи
दौर्भाग्यशमनंdaurbhāgyaśamanaṃнесчастье усмиряющий
व्रतम्vratamобет
तत्रtatraтам
स्नात्वाsnātvāомывшись
नदीतोयेnadītoyeв водах реки
पूजयेच्छुचिदेशजम्pūjayecchucideśajamпусть почтит в чистом месте выросший
श्वेतमंदारमर्कंśvetamaṃdāramarkaṃбелый мандара, арку
वाили
करवीरंkaravīraṃолеандр
caи
रक्तकम्raktakamкрасный
निरीक्ष्यnirīkṣyaвоззрев
गगनेgaganeна небе
सूर्यंsūryaṃна Солнце
प्रार्थयेन्मंत्रतस्तदाprārthayenmaṃtratastadāпусть умолит тогда мантрой
मंदारकरवीरार्काmaṃdārakaravīrārkāо мандара, олеандр и арка
भवंतोbhavaṃtoвы
भास्करांशजाःbhāskarāṃśajāḥот части Солнца рождённые
पूजिताpūjitāпочтённые
ममmamaмоё
दौर्भाग्यंdaurbhāgyaṃнесчастье
नाशयंतुnāśayaṃtuда истребите
नमोऽस्तुnamo'stuпоклон да будет
वःvaḥвам
इत्थंitthaṃтак
योऽर्चयतेyo'rcayateкто почитает
भक्त्याbhaktyāс преданностью
वर्षेvarṣeгод
वर्षेvarṣeза годом
द्रुमत्रयम्drumatrayamтри дерева
नश्यतेnaśyateгибнет
तस्यtasyaу того
दौर्भाग्यंdaurbhāgyaṃнесчастье
नात्रnātraздесь не
कार्याkāryāдолжно делать
विचारणाvicāraṇāраздумья
शुचिशुक्लत्रयोदश्यामेकभक्तंśuciśuklatrayodaśyāmekabhaktaṃв светлую трайодаши шучи — единократное вкушение
समाचरेत्samācaretпусть совершит
Translation

«…и Пятистрельного, о брахман, и любезного малати. Изложено и даяние козы: омывшись в реке, по уставу пусть даст дойных коз бедняку, семейному, — этим даянием он снова в мире не рождается. Если эта соединена с субботою, та помнится Махаваруни; а если случится в Ганге, то она превосходнее крора солнечных затмений. Благое схождение — Шатабхиша, суббота, при Каме, в светлой мадху — прославлено как Махамаха, дающее освобождение крору родов. В светлую трайодаши радхи помнится обет Камадевы: там постящийся пусть почитает Каму благовониями и прочим; и затем в каждом месяце, в трайодаши светлой половины, именно так должно совершать обет, а в конце года пусть даст брахману украшенную корову, почтив его, ради полноты обета. В светлую трайодаши джьештхи — обет, усмиряющий несчастье: там, омывшись в водах реки, пусть почтит выросшие в чистом месте белый мандара, арку или красный олеандр; и, воззрев на Солнце в небе, пусть умолит тогда мантрой: «О мандара, олеандр и арка, вы, рождённые от части Солнца, почтённые, да истребите моё несчастье; поклон да будет вам». Кто так с преданностью почитает год за годом три дерева, у того гибнет несчастье; раздумья здесь быть не должно. В светлую трайодаши шучи пусть совершит единократное вкушение…»

Version

914201a16efd · published Sep 5, 2026, 10:46:23 PM UTC

Available inRU

Page between verses with