Nārada Purāṇa
The trayodaśī vows of the twelve months122.23-33
1160 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 122.23-33

Sanātana

Devanāgarī

पूजयित्वा जगन्नाथावुमामाहेश्वरी तनूः ॥ हैम्यौ रौप्यौ च मृन्मप्यौ यथाशक्त्या विधाय च
सिंहोक्षस्थे देवगृहे गोष्ठे ब्राह्मणवेश्मनि ॥ स्थापयित्वा प्रतिष्ठाप्य दैवमंत्रेण नारद
ततः पंचदिनं पूजा चैकभक्तं व्रतं तथा ॥ तृतीयदिवसे प्रातः स्नात्वा संपूज्य तौ पुनः
समर्पणीयौ विप्राय वेदवेदांगशालिने ॥ वर्षे वर्षे ततः पश्चाद्विधेयं वर्षपंचकम्
तदंते धेनुयुग्मेन सहितौ तौ प्रदापयेत् ॥ इत्थं नरो वा नारी वा कृत्वा व्रतमिदं शुभम्
नैव दांपत्यविच्छेदं लभते सप्तजन्मसु ॥ नभः शुक्लत्रयोदश्यां रतिकामव्रतं शुभम्
वैधव्यवारणं स्त्रीणां तथा संतानवर्धनम् ॥ कृतोपवासा कन्यैव नारी वा द्विजसत्तम
ताम्रे वा मृन्मये वापि सौवर्णे राजते तथा ॥ रतिकामौ प्रविन्यस्य गंधाद्यैः सम्यगर्चयेत्
ततस्तु द्विजदांपत्यं चतुर्दश्यां निमंत्र्य च ॥ सतकृत्य भोज्य प्रतिमे दद्यात्ताभ्यां सदक्षिणे
एवं चतुर्दशाब्दं च कृत्वा व्रतमनुत्तमम् ॥ धेनुयुग्मान्विते देये व्रतसंपूर्तिहेतवे
भाद्रशुक्लत्रयोदश्यां गोत्रिरात्रव्रतं स्मृतम् ॥ लक्ष्मीनारायणं कृत्वा सौवर्णं वापि राजतम्

Transliteration (IAST)

pūjayitvā jagannāthāvumāmāheśvarī tanūḥ || haimyau raupyau ca mṛnmapyau yathāśaktyā vidhāya ca
siṃhokṣasthe devagṛhe goṣṭhe brāhmaṇaveśmani || sthāpayitvā pratiṣṭhāpya daivamaṃtreṇa nārada
tataḥ paṃcadinaṃ pūjā caikabhaktaṃ vrataṃ tathā || tṛtīyadivase prātaḥ snātvā saṃpūjya tau punaḥ
samarpaṇīyau viprāya vedavedāṃgaśāline || varṣe varṣe tataḥ paścādvidheyaṃ varṣapaṃcakam
tadaṃte dhenuyugmena sahitau tau pradāpayet || itthaṃ naro vā nārī vā kṛtvā vratamidaṃ śubham
naiva dāṃpatyavicchedaṃ labhate saptajanmasu || nabhaḥ śuklatrayodaśyāṃ ratikāmavrataṃ śubham
vaidhavyavāraṇaṃ strīṇāṃ tathā saṃtānavardhanam || kṛtopavāsā kanyaiva nārī vā dvijasattama
tāmre vā mṛnmaye vāpi sauvarṇe rājate tathā || ratikāmau pravinyasya gaṃdhādyaiḥ samyagarcayet
tatastu dvijadāṃpatyaṃ caturdaśyāṃ nimaṃtrya ca || satakṛtya bhojya pratime dadyāttābhyāṃ sadakṣiṇe
evaṃ caturdaśābdaṃ ca kṛtvā vratamanuttamam || dhenuyugmānvite deye vratasaṃpūrtihetave
bhādraśuklatrayodaśyāṃ gotrirātravrataṃ smṛtam || lakṣmīnārāyaṇaṃ kṛtvā sauvarṇaṃ vāpi rājatam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
पूजयित्वाpūjayitvāпочтив
जगन्नाथावुमामाहेश्वरीjagannāthāvumāmāheśvarīдвух владык мира, Умы и Махешвары
तनूःtanūḥобразы
हैम्यौhaimyauзолотые
रौप्यौraupyauсеребряные
caи
मृन्मप्यौmṛnmapyauглиняные
यथाशक्त्याyathāśaktyāпо силам
विधायvidhāyaсделав
caи
सिंहोक्षस्थेsiṃhokṣastheна льве и быке стоящих
देवगृहेdevagṛheв доме бога
गोष्ठेgoṣṭheв коровнике
ब्राह्मणवेश्मनिbrāhmaṇaveśmaniв жилище брахмана
स्थापयित्वाsthāpayitvāпоставив
प्रतिष्ठाप्यpratiṣṭhāpyaустановив
दैवमंत्रेणdaivamaṃtreṇaбожественной мантрой
नारदnāradaо Нарада
ततःtataḥзатем
पंचदिनंpaṃcadinaṃпять дней
पूजाpūjāпочитание
चैकभक्तंcaikabhaktaṃи единократное вкушение
व्रतंvrataṃобет
तथाtathāтакже
तृतीयदिवसेtṛtīyadivaseна третий день
प्रातःprātaḥутром
स्नात्वाsnātvāомывшись
संपूज्यsaṃpūjyaпочтив
तौtauих обоих
पुनःpunaḥснова
समर्पणीयौsamarpaṇīyauдолжны быть поднесены
विप्रायviprāyaбрахману
वेदवेदांगशालिनेvedavedāṃgaśālineВедою и ведангами блистающему
वर्षेvarṣeгод
वर्षेvarṣeза годом
ततःtataḥзатем
पश्चाद्विधेयंpaścādvidheyaṃзатем должно совершать
वर्षपंचकम्varṣapaṃcakamпятилетие
तदंतेtadaṃteв конце того
धेनुयुग्मेनdhenuyugmenaс парою коров
सहितौsahitauвместе
तौtauих
प्रदापयेत्pradāpayetпусть отдаст
इत्थंitthaṃтак
नरोnaroмужчина
वाили
नारीnārīженщина
वाили
कृत्वाkṛtvāсовершив
व्रतमिदंvratamidaṃэтот обет
शुभम्śubhamблагой
नैवnaivaне
दांपत्यविच्छेदंdāṃpatyavicchedaṃразлуки в супружестве
लभतेlabhateобретает
सप्तजन्मसुsaptajanmasuв семи рождениях
नभःnabhaḥнабхаса
शुक्लत्रयोदश्यांśuklatrayodaśyāṃв светлую трайодаши
रतिकामव्रतंratikāmavrataṃобет Рати и Камы
शुभम्śubhamблагой
वैधव्यवारणंvaidhavyavāraṇaṃвдовство отвращающий
स्त्रीणांstrīṇāṃу женщин
तथाtathāтакже
संतानवर्धनम्saṃtānavardhanamпотомство возращающий
कृतोपवासाkṛtopavāsāпостящаяся
कन्यैवkanyaivaименно девица
नारीnārīженщина
वाили
द्विजसत्तमdvijasattamaо лучший из дваждырождённых
ताम्रेtāmreв медном
वाили
मृन्मयेmṛnmayeв глиняном
वापिvāpiили же
सौवर्णेsauvarṇeв золотом
राजतेrājateв серебряном
तथाtathāтакже
रतिकामौratikāmauРати и Каму
प्रविन्यस्यpravinyasyaпоставив
गंधाद्यैःgaṃdhādyaiḥблаговониями и прочим
सम्यगर्चयेत्samyagarcayetпусть верно почитает
ततस्तुtatastuзатем же
द्विजदांपत्यंdvijadāṃpatyaṃчету брахманов
चतुर्दश्यांcaturdaśyāṃв чатурдаши
निमंत्र्यnimaṃtryaпригласив
caи
सतकृत्यsatakṛtyaпочтив
भोज्यbhojyaнакормив
प्रतिमेpratimeдва изваяния
दद्यात्ताभ्यांdadyāttābhyāṃпусть даст им обоим
सदक्षिणेsadakṣiṇeс дакшиной
एवंevaṃтак
चतुर्दशाब्दंcaturdaśābdaṃчетырнадцать лет
caи
कृत्वाkṛtvāсовершив
व्रतमनुत्तमम्vratamanuttamamобет непревзойдённый
धेनुयुग्मान्वितेdhenuyugmānviteс парою коров
देयेdeyeдолжны быть даны
व्रतसंपूर्तिहेतवेvratasaṃpūrtihetaveради полноты обета
भाद्रशुक्लत्रयोदश्यांbhādraśuklatrayodaśyāṃв светлую трайодаши бхадры
गोत्रिरात्रव्रतंgotrirātravrataṃобет трёхночия коровы
स्मृतम्smṛtamпомнится
लक्ष्मीनारायणंlakṣmīnārāyaṇaṃЛакшми-Нараяну
कृत्वाkṛtvāсделав
सौवर्णंsauvarṇaṃзолотого
वापिvāpiили же
राजतम्rājatamсеребряного
Translation

«…почтив образы двух владык мира, Умы и Махешвары, сделав их золотыми, серебряными или глиняными, по силам, стоящих на льве и быке, — поставив и установив божественной мантрой в доме бога, в коровнике или в жилище брахмана, о Нарада, — затем пять дней почитание и обет единократного вкушения; а на третий день утром, омывшись и почтив их снова, должны они быть поднесены брахману, блистающему Ведою и ведангами. Так год за годом, а затем должно совершать это пятилетие; в конце того пусть отдаст их вместе с парою коров. Так совершив этот благой обет, мужчина или женщина не обретает разлуки в супружестве в семи рождениях. В светлую трайодаши набхаса — благой обет Рати и Камы, отвращающий вдовство у женщин и возращающий потомство. Постящаяся девица или женщина, о лучший из дваждырождённых, поставив Рати и Каму в медном, глиняном, золотом или серебряном сосуде, пусть верно почитает их благовониями и прочим. Затем, пригласив в чатурдаши чету брахманов, почтив и накормив их, пусть даст им обоим два изваяния с дакшиной. Так совершив непревзойдённый обет четырнадцать лет, должны они быть даны с парою коров ради полноты обета. В светлую трайодаши бхадры помнится обет трёхночия коровы: сделав Лакшми-Нараяну золотого или же серебряного…»

Version

27abc23a0542 · published Sep 5, 2026, 10:46:23 PM UTC

Available inRU

Page between verses with