Padma Purāṇa
The Testing of Rāma, the Rite of Śrāddha, and the Glory of Ash5.104.15-24
3258 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 5.104.15-24
Devanāgarī

शम्भुरप्यतिपुण्यानि वनान्यायतनानि च । पुराणि च विचित्राणि दृष्ट्वा रामं न चास्मरत्
क्षणेन च तदा प्राप्तो लोकालोकं महागिरिम् । दृष्ट्वाथ राघवः शैलं गृहमार्गसमाकुलम्
विप्रयोषिन्महाभागा क्व गता वदत द्विजाः । इतो गतेति ते प्रोचुस्तमोभागं गिरेरिति
रामो विवर्णवदनः कष्टमित्यभिचिन्तयन् । अथ शम्भुर्महातेजाः प्रकाशमतुलं ददौ
तत्प्रकाशप्रभावेन रामः कृत्यां ययावनु । तमोमयी महाभूमिः सर्वजन्तुविवर्जिता
आब्रह्माण्डकटाहान्ता शतयोजनकोटितः । महारजतभूमिश्च तमोमध्ये व्यवस्थिता
तत्र नारायणपुरं सूर्यकोटिसमप्रभम् । स रामो मुनिवर्यास्तु तं दृष्ट्वा विस्मयं ययुः
किमेतदिति चाचिन्त्यं नः प्रवेशः कथं भवेत् । किमेष प्रलयाग्निः स्यान्मायया परमात्मनः
किं वा नो मरणं त्वद्य उत श्रेयो भविष्यति । इति चिन्ताकुलेष्वेव सरामेषु मुनिष्वथ
शम्भुराह श्रृणुष्वाद्य राघवैतद्ददामि ते । प्रकल्पिता मया माया त्वत्कृते नैतदद्धुतम्

Transliteration (IAST)

śambhurapyatipuṇyāni vanānyāyatanāni ca | purāṇi ca vicitrāṇi dṛṣṭvā rāmaṃ na cāsmarat
kṣaṇena ca tadā prāpto lokālokaṃ mahāgirim | dṛṣṭvātha rāghavaḥ śailaṃ gṛhamārgasamākulam
viprayoṣinmahābhāgā kva gatā vadata dvijāḥ | ito gateti te procustamobhāgaṃ gireriti
rāmo vivarṇavadanaḥ kaṣṭamityabhicintayan | atha śambhurmahātejāḥ prakāśamatulaṃ dadau
tatprakāśaprabhāvena rāmaḥ kṛtyāṃ yayāvanu | tamomayī mahābhūmiḥ sarvajantuvivarjitā
ābrahmāṇḍakaṭāhāntā śatayojanakoṭitaḥ | mahārajatabhūmiśca tamomadhye vyavasthitā
tatra nārāyaṇapuraṃ sūryakoṭisamaprabham | sa rāmo munivaryāstu taṃ dṛṣṭvā vismayaṃ yayuḥ
kimetaditi cācintyaṃ naḥ praveśaḥ kathaṃ bhavet | kimeṣa pralayāgniḥ syānmāyayā paramātmanaḥ
kiṃ vā no maraṇaṃ tvadya uta śreyo bhaviṣyati | iti cintākuleṣveva sarāmeṣu muniṣvatha
śambhurāha śrṛṇuṣvādya rāghavaitaddadāmi te | prakalpitā mayā māyā tvatkṛte naitadaddhutam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
शम्भुः-अपि-अति-पुण्यानिśambhuḥ-api-ati-puṇyāniи Шамбху весьма святые
वनानि-आयतनानि-चvanāni-āyatanāni-caлеса и святилища
पुराणि-च-विचित्राणिpurāṇi-ca-vicitrāṇiи разнообразные города
दृष्ट्वा-रामम्-न-च-अस्मरत्dṛṣṭvā-rāmam-na-ca-asmaratвидя, и о Раме не вспомнил
क्षणेन-च-तदा-प्राप्तःkṣaṇena-ca-tadā-prāptaḥи в мгновение тогда достиг
लोकालोकम्-महा-गिरिम्lokālokam-mahā-girimЛокалоки, великой горы
दृष्ट्वा-अथ-राघवः-शैलम्dṛṣṭvā-atha-rāghavaḥ-śailamувидев затем гору, Рагхава
गृह-मार्ग-समाकुलम्gṛha-mārga-samākulamполную домов и дорог
विप्र-योषित्-महा-भागाvipra-yoṣit-mahā-bhāgāбрахманская жена, великая долею
क्व-गता-वदत-द्विजाःkva-gatā-vadata-dvijāḥкуда ушла — скажите, о дваждырождённые
इतः-गता-इति-ते-प्रोचुःitaḥ-gatā-iti-te-procuḥ«сюда ушла» — сказали они
तमः-भागम्-गिरेः-इतिtamaḥ-bhāgam-gireḥ-itiв тёмную сторону горы
रामः-विवर्ण-वदनःrāmaḥ-vivarṇa-vadanaḥРама с побледневшим лицом
कष्टम्-इति-अभिचिन्तयन्kaṣṭam-iti-abhicintayan«беда» — помышляя
अथ-शम्भुः-महा-तेजाःatha-śambhuḥ-mahā-tejāḥи вот Шамбху, весьма могучий
प्रकाशम्-अतुलम्-ददौprakāśam-atulam-dadauнесравненный свет дал
तत्-प्रकाश-प्रभावेनtat-prakāśa-prabhāvenaсилою того света
रामः-कृत्याम्-ययौ-अनुrāmaḥ-kṛtyām-yayau-anuРама за критьёй пошёл следом
तमः-मयी-महा-भूमिःtamaḥ-mayī-mahā-bhūmiḥиз тьмы великая земля
सर्व-जन्तु-विवर्जिताsarva-jantu-vivarjitāвсех существ лишённая
आ-ब्रह्म-अण्ड-कटाह-अन्ताā-brahma-aṇḍa-kaṭāha-antāдо скорлупы яйца Брахмы простёртая
शत-योजन-कोटितःśata-yojana-koṭitaḥна сто миллионов йоджан
महा-रजत-भूमिः-चmahā-rajata-bhūmiḥ-caи великая серебряная земля
तमः-मध्ये-व्यवस्थिताtamaḥ-madhye-vyavasthitāпосреди тьмы расположена
तत्र-नारायण-पुरम्tatra-nārāyaṇa-puramтам град Нараяны
सूर्य-कोटि-सम-प्रभम्sūrya-koṭi-sama-prabhamсияющий, как миллион солнц
सः-रामः-मुनि-वर्याः-तुsaḥ-rāmaḥ-muni-varyāḥ-tuтот Рама и лучшие из мудрецов
तम्-दृष्ट्वा-विस्मयम्-ययुःtam-dṛṣṭvā-vismayam-yayuḥувидев его, пришли в изумление
किम्-एतत्-इति-च-आचिन्त्यम्kim-etat-iti-ca-ācintyamчто это — и непостижимо
नः-प्रवेशः-कथम्-भवेत्naḥ-praveśaḥ-katham-bhavetкак будет наш вход
किम्-एषः-प्रलय-अग्निः-स्यात्kim-eṣaḥ-pralaya-agniḥ-syātне огонь ли это светопреставления
मायया-परम-आत्मनःmāyayā-parama-ātmanaḥмайею высшей души
किम्-वा-नः-मरणम्-तु-अद्यkim-vā-naḥ-maraṇam-tu-adyaили же наша смерть ныне
उत-श्रेयः-भविष्यतिuta-śreyaḥ-bhaviṣyatiили благо будет
इति-चिन्ता-आकुलेषु-एवiti-cintā-ākuleṣu-evaтак, средь смятённых тревогою
स-रामेषु-मुनिषु-अथsa-rāmeṣu-muniṣu-athaмудрецов вместе с Рамою, затем
शम्भुः-आह-शृणुष्व-अद्यśambhuḥ-āha-śṛṇuṣva-adyaШамбху сказал: «слушай ныне
राघव-एतत्-ददामि-तेrāghava-etat-dadāmi-teо Рагхава, это даю тебе
प्रकल्पिता-मया-मायाprakalpitā-mayā-māyāустроена мною майя
त्वत्-कृते-न-एतत्-अद्भुतम्tvat-kṛte-na-etat-adbhutamради тебя; не дивно это»
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
Translation

«И Шамбху, видя весьма святые леса, святилища и разнообразные города, тоже не вспомнил о Раме. И в мгновение тогда достиг он Локалоки, великой горы. Увидев затем гору, полную домов и дорог, Рагхава спросил: „Куда ушла брахманская жена, великая долею? Скажите, о дваждырождённые“. — „Сюда ушла“, — сказали они, — „в тёмную сторону горы“. Рама, с побледневшим лицом, помышляя: „Беда!“ — и вот Шамбху, весьма могучий, дал несравненный свет. Силою того света Рама пошёл следом за критьёй. Великая земля из тьмы, лишённая всех существ, простёртая до скорлупы яйца Брахмы на сто миллионов йоджан, и великая серебряная земля расположена посреди тьмы. Там град Нараяны, сияющий, как миллион солнц; тот Рама и лучшие из мудрецов, увидев его, пришли в изумление: „Что это, и непостижимо; как будет наш вход? Не огонь ли это светопреставления майею высшей души? Или же ныне наша смерть, или благо будет?“ Так, средь мудрецов вместе с Рамою, смятённых тревогою, затем Шамбху сказал: „Слушай ныне, о Рагхава, это даю тебе: устроена мною майя ради тебя, не дивно это“.»

Version

91c55c16106b · published Sep 3, 2026, 4:13:50 AM UTC

Available inRU

Page between verses with