Padma Purāṇa
The Glory of the Khaḍgadhāra Tīrtha6.154.12-17
4478 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 6.154.12-17
Devanāgarī

एवं विहरतस्तस्य बहुकालो व्यवर्तत । एकदा निशि पापीयाञ्छ्रीवृक्षोपरि संस्थितः ॥
कोलं हन्तुं धनुष्पाणिः शरं संयोज्य कार्मुके । एवं निशागता तस्य जाग्रतोऽनिमिषस्य हि ॥ माघमासे सितायां वै चतुर्दश्यां नगात्मजे ॥
श्रीवृक्षपत्राणि बहूनि तत्र संछेदयामास रुषान्वितोऽपि । श्रीवृक्षमूले परिवर्तमानं लिङ्गं च तस्योपरि ता निपेतुः ॥
श्रीवृक्षपर्णानि च दैवयोगाज्जातं च सर्वं शिवपूजनं तत् ॥
गण्डूषकारिणा तेन स्नापनं च महत्कृतम् । अज्ञानिना च तेनैव पुष्कसेन दुरात्मना ॥
माघमासेऽसिते पक्षे चतुर्दश्यां विधूदये । पुष्कसो हि दुराचारो निष्पन्नो गतकल्मषः ॥

Transliteration (IAST)

evaṃ viharatastasya bahukālo vyavartata | ekadā niśi pāpīyāñchrīvṛkṣopari saṃsthitaḥ ||
kolaṃ hantuṃ dhanuṣpāṇiḥ śaraṃ saṃyojya kārmuke | evaṃ niśāgatā tasya jāgrato'nimiṣasya hi || māghamāse sitāyāṃ vai caturdaśyāṃ nagātmaje ||
śrīvṛkṣapatrāṇi bahūni tatra saṃchedayāmāsa ruṣānvito'pi | śrīvṛkṣamūle parivartamānaṃ liṅgaṃ ca tasyopari tā nipetuḥ ||
śrīvṛkṣaparṇāni ca daivayogājjātaṃ ca sarvaṃ śivapūjanaṃ tat ||
gaṇḍūṣakāriṇā tena snāpanaṃ ca mahatkṛtam | ajñāninā ca tenaiva puṣkasena durātmanā ||
māghamāse'site pakṣe caturdaśyāṃ vidhūdaye | puṣkaso hi durācāro niṣpanno gatakalmaṣaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवम्evamтак
विहरतःviharataḥу жившего
तस्यtasyaего
बहु-कालःbahu-kālaḥдолгое время
व्यवर्ततvyavartataпрошло
एकदाekadāоднажды
निशिniśiночью
पापीयान्pāpīyānзлодей
श्री-वृक्ष-उपरिśrī-vṛkṣa-upariна дереве бильвы
संस्थितःsaṃsthitaḥустроился
कोलम्kolamвепря
हन्तुम्hantumубить
धनुः-पाणिःdhanuḥ-pāṇiḥс луком в руке
शरम्śaramстрелу
संयोज्यsaṃyojyaналожив
कार्मुकेkārmukeна лук
एवम्evamтак
निशाniśāночь
आगताāgatāнастала
तस्यtasyaу него
जाग्रतःjāgrataḥбодрствующего
अनिमिषस्यanimiṣasyaне смыкающего глаз
हिhiже
माघ-मासेmāgha-māseв месяц магха
सितायाम्sitāyāmв светлую половину
वैvaiже
चतुर्दश्याम्caturdaśyāmв четырнадцатый день
नगात्मजेnagātmajeо дочь гор
श्री-वृक्ष-पत्राणिśrī-vṛkṣa-patrāṇiлистья бильвы
बहूनिbahūniмногие
तत्रtatraтам
संछेदयामासsaṃchedayāmāsaобрывал
रुषा-अन्वितः अपिruṣā-anvitaḥ apiхоть и в досаде
श्री-वृक्ष-मूलेśrī-vṛkṣa-mūleу корня бильвы
परिवर्तमानम्parivartamānamпокоившийся
लिङ्गम्liṅgamлингам
caи
तस्य उपरिtasya upariна него
ताःtāḥони
निपेतुःnipetuḥупали
श्री-वृक्ष-पर्णानिśrī-vṛkṣa-parṇāniлистья бильвы
caи
दैव-योगात्daiva-yogātпо стечению судьбы
जातम्jātamсделалось
caи
सर्वम्sarvamвсё
शिव-पूजनम्śiva-pūjanamпоклонение Шиве
तत्tatто
गण्डूष-कारिणाgaṇḍūṣa-kāriṇāполоскавшим рот
तेनtenaим
स्नापनम्snāpanamомовение
caи
महत्mahatвеликое
कृतम्kṛtamсовершено
अज्ञानिनाajñānināне ведавшим
caи
तेन एवtena evaим же
पुष्कसेनpuṣkasenaпушкасой
दुरात्मनाdurātmanāзлодеем
माघ-मासेmāgha-māseв месяц магха
असिते पक्षेasite pakṣeв тёмную половину
चतुर्दश्याम्caturdaśyāmв четырнадцатый день
विधु-उदयेvidhu-udayeпри восходе луны
पुष्कसःpuṣkasaḥпушкаса
हिhiже
दुराचारःdurācāraḥдурного поведения
निष्पन्नःniṣpannaḥстал
गत-कल्मषःgata-kalmaṣaḥсвободным от скверны
Translation

Так у него прошло долгое время. Однажды ночью злодей устроился на дереве бильвы, с луком в руке и стрелой на тетиве, чтобы убить вепря. Так настала у него ночь — бодрствующего, не смыкающего глаз, в четырнадцатый день светлой половины месяца магха, о дочь гор. Он обрывал там многие листья бильвы — хоть и в досаде, — и они падали на лингам, покоившийся у корня того дерева. Листья бильвы, по стечению судьбы, — и вот сделалось всё то поклонением Шиве. Полоскавшим рот совершено было и великое омовение — им же, не ведавшим, пушкасой-злодеем. В четырнадцатый день тёмной половины месяца магха, при восходе луны, тот пушкаса дурного поведения стал свободен от скверны.

Version

695d4f178328 · published Sep 3, 2026, 4:14:01 AM UTC

Available inRU

Page between verses with