नारायणस्य पूजार्थं चिनोमि त्वां नमोऽस्तु ते । कुसुमैः पारिजाताद्यैर्गन्धाद्यैरपि केशवः ॥
त्वया विना नैति तृप्तिं चिनोमि त्वामतः शुभे । त्वया विना महाभागे समस्तं कर्म निष्फलम् ॥
अतस्तु तुलसि देवि चिनोमि वरदा भव । चयनोद्भवदुःखं ते यद्देवि हृदि जायते ॥
तत्क्षमस्व जगन्नाथे तुलसि त्वां नमाम्यहम् । कृताञ्जलिरिमान्मन्त्रान्पठित्वा वैष्णवो जनः ॥
करतालद्वयं दत्त्वा चिनोति तुलसीदलम् । यथा न कम्पते शाखा तुलस्या द्विजसत्तम ॥
पत्रस्य चयने देवि भग्नशाखा यदा भवेत् । तदा हृदि व्यथा विष्णोर्जायते तुलसीपतेः ॥
शाखाग्रात्पतितं भूमौ पत्रं पत्रं पुरातनम् । तेनापि पूज्यो गोविन्दो मधुकैटभमर्दनः ॥
nārāyaṇasya pūjārthaṃ cinomi tvāṃ namo'stu te | kusumaiḥ pārijātādyairgandhādyairapi keśavaḥ ||
tvayā vinā naiti tṛptiṃ cinomi tvāmataḥ śubhe | tvayā vinā mahābhāge samastaṃ karma niṣphalam ||
atastu tulasi devi cinomi varadā bhava | cayanodbhavaduḥkhaṃ te yaddevi hṛdi jāyate ||
tatkṣamasva jagannāthe tulasi tvāṃ namāmyaham | kṛtāñjalirimānmantrānpaṭhitvā vaiṣṇavo janaḥ ||
karatāladvayaṃ dattvā cinoti tulasīdalam | yathā na kampate śākhā tulasyā dvijasattama ||
patrasya cayane devi bhagnaśākhā yadā bhavet | tadā hṛdi vyathā viṣṇorjāyate tulasīpateḥ ||
śākhāgrātpatitaṃ bhūmau patraṃ patraṃ purātanam | tenāpi pūjyo govindo madhukaiṭabhamardanaḥ ||
«Ради поклонения Нараяне срываю я тебя; поклон тебе. Даже цветами — париджатой и прочими — и благовониями Кешава без тебя не приходит к насыщению; потому срываю я тебя, о благая. Без тебя, о великая долею, всякое дело бесплодно; потому, о богиня туласи, срываю я тебя — будь дарующей благо. Какое страдание рождается в сердце твоём от срывания, — прости его, о владычица мира; о туласи, я кланяюсь тебе». Сложив ладони и прочитав эти мантры, вайшнав, подставив обе ладони, срывает лист туласи — так, чтобы ветвь туласи не дрогнула, о наилучший из дваждырождённых. Когда при срывании листа ветвь окажется сломана, тогда рождается боль в сердце Вишну, супруга туласи. А старым листом, упавшим с кончика ветви на землю, тоже почитаем Говинда, сокрушитель Мадху и Кайтабхи.
bdf54165f2b9 · published Sep 3, 2026, 4:14:09 AM UTC
Available inRUPage between verses with
У срываемого листа просят прощения. Обряд признаёт, что дело это причиняет боль, и не делает вид, будто её нет.
Правило «чтобы ветвь не дрогнула» — не благочестивая тонкость, а простая бережность: возьми так, чтобы не тряхнуть куста.
И упавший сам собою старый лист годится для поклонения не хуже сорванного. Там, где можно не срывать, лучше не срывать.