Śrī-Varāha
अथ सोमेश्वरादिलिङ्गमुक्तिक्षेत्रत्रिवेण्यादिमाहात्म्यम् ॥ सूत उवाच ॥ श्रुत्वा मन्दारमाहात्म्यं धर्मकामा वसुन्धरा ॥ विस्मयं परमं गत्वा पुनः पप्रच्छ माधवम्
धरण्युवाच ॥ मया देवप्रसादेन श्रुतं मन्दारवर्णनम् ॥ मन्दारात्परमं स्थानं विष्णो तद्वक्तुमर्हसि
शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ कथयिष्यामि मे गुह्यं शालग्राममिति स्मृतम्
द्वापरे तु युगे भूमे यदूनां कुलसंकुले ॥ तत्र शूर इति ख्यातो यदूनां वंशवर्द्धनः
तस्य पुत्रो महाभागो सर्वकर्मपरायणः ॥ वसुदेवो गृहे जातो यादवानां कुलोद्वहः
तस्य भार्या च वसुधे सर्वावयवसुन्दरी ॥ देवकी नाम नामा च मनोज्ञा शुभदर्शना
atha someśvarādiliṅgamuktikṣetratriveṇyādimāhātmyam || sūta uvāca || śrutvā mandāramāhātmyaṃ dharmakāmā vasundharā || vismayaṃ paramaṃ gatvā punaḥ papraccha mādhavam
dharaṇyuvāca || mayā devaprasādena śrutaṃ mandāravarṇanam || mandārātparamaṃ sthānaṃ viṣṇo tadvaktumarhasi
śṛṇu tattvena me devi yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi || kathayiṣyāmi me guhyaṃ śālagrāmamiti smṛtam
dvāpare tu yuge bhūme yadūnāṃ kulasaṃkule || tatra śūra iti khyāto yadūnāṃ vaṃśavarddhanaḥ
tasya putro mahābhāgo sarvakarmaparāyaṇaḥ || vasudevo gṛhe jāto yādavānāṃ kulodvahaḥ
tasya bhāryā ca vasudhe sarvāvayavasundarī || devakī nāma nāmā ca manojñā śubhadarśanā
«Теперь — величие Сомешвары и прочих лингамов, поля освобождения, Тривени и прочего. Сута сказал: услышав величие Мандары, желающая дхармы Держащая богатства пришла в высшее изумление и снова спросила Мадхаву. Держащая сказала: „Милостью бога услышано мною описание Мандары; место, что выше Мандары, о Вишну, — о том поведать благоволи“. — „Слушай поистине от меня, о богиня, о чём ты меня вопрошаешь; поведаю моё сокровенное, помянутое как «Шалаграма». В двапара-югу, о Земля, в многолюдном роде Ядавов прославлен там Шура, умножитель рода Ядавов. Его сын, великий долею, всякому делу преданный, Васудева, родился в доме, знаменосец рода Ядавов. Его жена, о Васудха, прекрасная всеми членами, по имени Деваки, и именем и разумом пленительная, благовидная“».
ceb3debb40bf · published Sep 4, 2026, 9:14:22 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Земля только что выслушала величие Мандары и сразу спрашивает о том, что выше. Вопрос её не о новом месте, а о пределе: есть ли ещё ступень.
Ответ начинается не с описания горы, а с родословной. Прежде чем назвать камень, Господь называет дом, в котором Сам родится.
Это и задаёт связь всей главы: святыня не отдельна от воплощения, она — то же присутствие, только уложенное в камень.