Śiva
यत्र स्नानेन लभ्येत गंगास्नानफलं नरैः ॥ स्मरणाद्दर्शनात्स्पर्शान्निष्पापो जायते नरः
यस्यास्तत्समतां कान्या लभेद्गंगां विना नदीम् ॥ यत्र सा परमा पुण्या गण्डकी भुक्तिमुक्तिदा
अपरा देविका नाम्ना गण्डक्या सह संगता ॥ पुलस्त्यपुलहौ पूर्वं तेपाते परमं तपः
यत्र सृष्टिविधानार्थं कृत्वाश्रमपदं पृथक् ॥ सृष्टेर्विधानसामर्थ्यं यत्र लब्धं ततः परम्
ततोऽभूद्ब्रह्मतनया पुण्या सा सरितां वरा ॥ गण्डक्या यत्र मिलिता ब्रह्मपुत्री यशस्विनी
त्रिवेणी सा महापुण्या देवानामपि दुर्ल्लभा ॥ धरे जानीहि तत्क्षेत्रं योजनं परमार्च्चितम्
yatra snānena labhyeta gaṃgāsnānaphalaṃ naraiḥ || smaraṇāddarśanātsparśānniṣpāpo jāyate naraḥ
yasyāstatsamatāṃ kānyā labhedgaṃgāṃ vinā nadīm || yatra sā paramā puṇyā gaṇḍakī bhuktimuktidā
aparā devikā nāmnā gaṇḍakyā saha saṃgatā || pulastyapulahau pūrvaṃ tepāte paramaṃ tapaḥ
yatra sṛṣṭividhānārthaṃ kṛtvāśramapadaṃ pṛthak || sṛṣṭervidhānasāmarthyaṃ yatra labdhaṃ tataḥ param
tato'bhūdbrahmatanayā puṇyā sā saritāṃ varā || gaṇḍakyā yatra militā brahmaputrī yaśasvinī
triveṇī sā mahāpuṇyā devānāmapi durllabhā || dhare jānīhi tatkṣetraṃ yojanaṃ paramārccitam
«Где омовением людьми обретается плод омовения в Ганге; от памятования, видения, касания человек становится безгрешным. Какая иная река, кроме Ганги, достигнет равенства с той, где — та высшая, святая Гандаки, дающая наслаждение и освобождение? Иная, по имени Девика, сошедшаяся вместе с Гандаки: Пуластья и Пулаха прежде совершали там высший подвиг, где, создав отдельно место обители ради устроения творения, обрели затем высшую способность устроения творения. Затем стала дочерью Брахмы та святая, лучшая из рек, где слилась с Гандаки славная дочь Брахмы. Та Тривени — весьма святая, труднодостижимая и для богов; знай, о Держащая, то поле в йоджану — высоко чтимое».
e08a8e5d6257 · published Sep 4, 2026, 9:14:22 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Ответ на сомнение Земли даётся прямо: Гандаки не выше Ганги, а равна ей одной, и никакой другой реке этого не дано.
Вторая струя названа по своему истоку — она рождена подвигом двух риши, искавших не спасения, а умения творить. Способность к делу здесь тоже плод подвига.
И мера поля дана скупо: одна йоджана. Место, вбирающее все тиртхи, само по себе невелико.