Pāñcāla
तीर्थानां गुणमाहात्म्यं महापातकनाशनम् ॥ सर्वदेवमयो योऽसौ सर्ववेदमयस्तथा
अनन्तश्चाप्रमेयश्च यस्य चान्तो न विद्यते ॥ यस्य श्रोत्रैकदेशे तु आकाशो लेशमात्रकः
विलीनो ज्ञायते नैव तस्य देवस्य का कथा ॥ तथा नयनयोः प्रान्ते तेजो लीनं न दृश्यते
निःश्वासे च विलीनोऽसौ वायुर्नष्टो न दृश्यते ॥ खुराग्रेषु तथा लीनाः समुद्राः सप्त च प्रभोः
दृश्यन्ते स्वेदसङ्काशा नाममात्रा यथा पुरा ॥ रोमकूपान्तरे लग्ना सशैलवनकानना
नष्टा पृथ्वी न लभ्येत तस्माद्देवात्तु कोऽधिकः ॥ सोऽत्र तीर्थपरित्राणं कुर्वन्देवः स्वयं प्रभुः
tīrthānāṃ guṇamāhātmyaṃ mahāpātakanāśanam || sarvadevamayo yo'sau sarvavedamayastathā
anantaścāprameyaśca yasya cānto na vidyate || yasya śrotraikadeśe tu ākāśo leśamātrakaḥ
vilīno jñāyate naiva tasya devasya kā kathā || tathā nayanayoḥ prānte tejo līnaṃ na dṛśyate
niḥśvāse ca vilīno'sau vāyurnaṣṭo na dṛśyate || khurāgreṣu tathā līnāḥ samudrāḥ sapta ca prabhoḥ
dṛśyante svedasaṅkāśā nāmamātrā yathā purā || romakūpāntare lagnā saśailavanakānanā
naṣṭā pṛthvī na labhyeta tasmāddevāttu ko'dhikaḥ || so'tra tīrthaparitrāṇaṃ kurvandevaḥ svayaṃ prabhuḥ
«...величие достоинств тиртх, истребляющее великие грехи. Который тот — из всех богов состоящий, также из всех Вед состоящий, и бесконечный, и неизмеримый, у кого конца не обретается; у кого в одном месте уха эфир — лишь частица, растворённая, и вовсе не познаётся: что говорить о том боге! Также на краю глаз сияние растворено и не видится; и в выдохе растворён тот ветер, исчезнувший, и не видится; так же на остриях копыт растворены семь океанов владыки — видятся они поту подобными, лишь по имени, как прежде; внутри волосяной поры застрявшая, с горами, лесами и рощами, исчезнувшая земля не обретается. Того бога кто же выше? Он здесь, творящий спасение тиртх, бог, сам владыка».
8c2046ec92e2 · published Sep 4, 2026, 12:23:48 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Величие описано через исчезновение: эфир пропал в ухе, ветер в выдохе, океаны — каплями пота на копытах. Вселенная не помещается рядом, а тонет внутри.
Земля со всеми горами застряла в одной поре — и не находится там. Тот, кто её поднял, больше её настолько.
И вывод не в отвлечённом восторге: этот самый бог здесь и хранит тиртхи. Величие приведено, чтобы объяснить силу воды.