Viṣṇu Purāṇa
The Creation of the Four Varṇas1.6.11-13
107 / 1027
Viṣṇu Purāṇa · 1.6.11-13
Devanāgarī

प्रजास् ता ब्रह्मणा सृष्टाश् चातुर्वर्ण्यव्यवस्थितौ सम्यक्छ्रद्धाः समाचारप्रवणा मुनिसत्तम ।
यथेच्छावासनिरताः सर्वबाधाविवर्जिताः शुद्धान्तःकरणाः शुद्धाः सर्वानुष्ठाननिर्मलाः ।
शुद्धे च तासां मनसि शुद्धे ऽन्तःसंस्थिते हरौ शुद्धज्ञानं प्रपश्यन्ति विष्ण्वाख्यं येन तत् पदम् ।

Transliteration (IAST)

prajās tā brahmaṇā sṛṣṭāś cāturvarṇyavyavasthitau samyakchraddhāḥ samācārapravaṇā munisattama /
yathecchāvāsaniratāḥ sarvabādhāvivarjitāḥ śuddhāntaḥkaraṇāḥ śuddhāḥ sarvānuṣṭhānanirmalāḥ /
śuddhe ca tāsāṃ manasi śuddhe 'ntaḥsaṃsthite harau śuddhajñānaṃ prapaśyanti viṣṇvākhyaṃ yena tat padam /

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
प्रजाःprajāḥтвари; люди
ताःtāḥте
ब्रह्मणाbrahmaṇāБрахмою
सृष्टाःsṛṣṭāḥсотворённые
चातुर्-वर्ण्य-व्यवस्थितौcātur-varṇya-vyavasthitauпри установлении четверосословия
सम्यक्-श्रद्धाःsamyak-śraddhāḥисполненные верного доверия
समाचार-प्रवणाःsamācāra-pravaṇāḥсклонные к доброму обхождению
मुनि-सत्तमmuni-sattamaо лучший из мудрецов
यथा-इच्छा-वास-निरताःyathā-icchā-vāsa-niratāḥживущие где пожелают
सर्व-बाधा-विवर्जिताःsarva-bādhā-vivarjitāḥизбавленные от всякой докуки
शुद्ध-अन्तःकरणाःśuddha-antaḥkaraṇāḥс чистым внутренним орудием
शुद्धाःśuddhāḥчистые
सर्व-अनुष्ठान-निर्मलाःsarva-anuṣṭhāna-nirmalāḥбезупречные во всяком исполнении
शुद्धेśuddheв чистом
caи
तासाम्tāsāmу них; их
मनसिmanasiуме; в уме
शुद्धेśuddheв чистом
अन्तः-संस्थितेantaḥ-saṃsthiteпребывающем внутри
हरौharauв Хари
शुद्ध-ज्ञानम्śuddha-jñānamчистое знание
प्रपश्यन्तिprapaśyantiясно видят; прозревают
विष्णु-आख्यम्viṣṇu-ākhyamименуемое Вишну
येनyenaкоим; которым
तत्tatто
पदम्padamсостояние; обитель
Translation

Те люди, сотворённые Брахмою при установлении четверосословия, были исполнены верного доверия и склонны к доброму обхождению, о лучший из мудрецов; жили они где пожелают, избавленные от всякой докуки, чисты внутренним орудием, чисты сами и безупречны во всяком исполнении. И в чистом уме их, при чистом Хари, пребывающем внутри, прозревали они чистое знание, именуемое Вишну, — коим и достигается та обитель.

Version

46bf5bb7be01 · published Aug 21, 2026, 10:23:17 PM UTC

Available inRU

Page between verses with