Mahābhārata
Digvijaya-parva (sahadeva-dakṣiṇa-digvijaya) (Sahadeva's Southern Campaign)2.28.38–41
2327 / 15823
Mahābhārata · 2.28.38–41
Devanāgarī

त्रैपुरं स वशे कृत्वा राजानम् अमितौजसम् ॥
निजग्राह महाबाहुस् तरसा पोतनेश्वरम् ॥
आहृतिं कौशिकाचार्यं यत्नेन महता ततः ॥
वशे चक्रे महाबाहुः सुराष्ट्राधिपतिं तथा ॥
सुराष्ट्रविषयस्थश् च प्रेषयाम् आस रुक्मिणे ॥
राज्ञे भोजकटस्थाय महामात्राय धीमते ॥
भीष्मकाय स धर्मात्मा साक्षाद् इन्द्रसखाय वै ॥
स चास्य ससुतो राजन् प्रतिजग्राह शासनम् ॥

Transliteración (IAST)

traipuraṃ sa vaśe kṛtvā rājānam amitaujasam ||
nijagrāha mahābāhus tarasā potaneśvaram ||
āhṛtiṃ kauśikācāryaṃ yatnena mahatā tataḥ ||
vaśe cakre mahābāhuḥ surāṣṭrādhipatiṃ tathā ||
surāṣṭraviṣayasthaś ca preṣayām āsa rukmiṇe ||
rājñe bhojakaṭasthāya mahāmātrāya dhīmate ||
bhīṣmakāya sa dharmātmā sākṣād indrasakhāya vai ||
sa cāsya sasuto rājan pratijagrāha śāsanam ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
त्रैपुरं स वशे कृत्वाtraipuraṃ sa vaśe kṛtvāHaving subdued Traipura,
राजानम् अमित-ओजसम्rājānam amita-ojasamthe king of measureless might,
निजग्राह महाबाहुस्nijagrāha mahābāhusthe mighty-armed one restrained
तरसा पोतन-ईश्वरम्tarasā potana-īśvaramswiftly the lord of Potana;
आहृतिं कौशिक-आचार्यंāhṛtiṃ kauśika-ācāryaṃAhriti, the kaushika teacher,
यत्नेन महता ततःyatnena mahatā tataḥthen with great effort
वशे चक्रे महाबाहुःvaśe cakre mahābāhuḥthe mighty-armed one subdued,
सुराष्ट्र-अधिपतिं तथाsurāṣṭra-adhipatiṃ tathāand also the lord of Surashtra;
सुराष्ट्र-विषय-स्थश् चsurāṣṭra-viṣaya-sthaś caand, while dwelling in the region of Surashtra,
प्रेषयाम् आस रुक्मिणेpreṣayām āsa rukmiṇesent a messenger to Rukmin,
राज्ञे भोजकट-स्थायrājñe bhojakaṭa-sthāyathe king dwelling in Bhojakata,
महा-मात्राय धीमतेmahā-mātrāya dhīmatethe great and wise minister —
भीष्मकाय स धर्म-आत्माbhīṣmakāya sa dharma-ātmāto Bhishmaka, he, the righteous one,
साक्षाद् इन्द्र-सखाय वैsākṣād indra-sakhāya vaitruly a friend of Indra;
स च अस्य स-सुतो राजन्sa ca asya sa-suto rājanand he, with his son, O king,
प्रतिजग्राह शासनम्pratijagrāha śāsanamaccepted his command.
अमितौजसम्amitaujasamoriginal form "amitaujasam", added to complete the word-by-word coverage
पोतनेश्वरम्potaneśvaramoriginal form "potaneśvaram", added to complete the word-by-word coverage
कौशिकाचार्यंkauśikācāryaṃoriginal form "kauśikācāryaṃ", added to complete the word-by-word coverage
सुराष्ट्राधिपतिंsurāṣṭrādhipatiṃoriginal form "surāṣṭrādhipatiṃ", added to complete the word-by-word coverage
सुराष्ट्रविषयस्थश्surāṣṭraviṣayasthaśoriginal form "surāṣṭraviṣayasthaś", added to complete the word-by-word coverage
भोजकटस्थायbhojakaṭasthāyaoriginal form "bhojakaṭasthāya", added to complete the word-by-word coverage
महामात्रायmahāmātrāyaoriginal form "mahāmātrāya", added to complete the word-by-word coverage
धर्मात्माdharmātmāoriginal form "dharmātmā", added to complete the word-by-word coverage
इन्द्रसखायindrasakhāyaoriginal form "indrasakhāya", added to complete the word-by-word coverage
चास्यcāsyaoriginal form "cāsya", added to complete the word-by-word coverage
ससुतोsasutooriginal form "sasuto", added to complete the word-by-word coverage
Traducción

Having subdued Traipura, the king of measureless might, the mighty-armed one swiftly restrained the lord of Potana. Then with great effort the mighty-armed one subdued Ahriti, the kaushika teacher, and also the lord of Surashtra. And while dwelling in the region of Surashtra, the righteous one sent a messenger to Rukmin — the king dwelling in Bhojakata, the wise and great minister Bhishmaka, truly a friend of Indra; and he, together with his son, O king, accepted his command.

Versión

c37b12e48a5f · publicado 16 jul 2026, 15:28:51 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con