Nārada Purāṇa
The dialogue of Rukmāṅgada and Vāmadeva10.42-53
1226 / 1701
LinuxPasar páginas
Nārada Purāṇa · 10.42-53

Vasiṣṭha

Devanāgarī

तेन धन्योऽसि नृपते वयं धन्यास्तवेक्षणात् ॥ इत्येवं भाषमाणं तु वामदेवं नृपोत्तमः
उवाचावनतो भूत्वा प्रकृत्या विनयान्वितः ॥ क्षामये त्वा द्विजश्रेष्ठ नाहमेतादृशो विभो
त्वत्पादपांसुना तुल्यो नाहं विप्र भवामि हि ॥ न विप्रेभ्योऽधिका देवा भवंतीह कदाचन
परितुष्टैर्द्विजैर्भक्तिर्जंतोर्भवति माधवे ॥ द्वेष्यो भवति तै रुष्टैः सत्यमेतन्मयेरितम्
तमाह वामदेवस्तु ब्रूहि किं ते ददाम्यहम् ॥ नादेयं विद्यते राजन्गृहायातस्य तेऽधुना
अभीष्टं हि महीपाल यो ददाति महीतले ॥ पटहं वासरे विष्णोः प्रजाभोजनवारणम्
तमाह नृपतिर्विप्रं कृतांजलिपुटस्तदा ॥ प्राप्तमेव मया सर्वं त्वदंघ्रियुगलेक्षणात्
ममैकः संशयो ब्रह्मन् वर्तते बहुकालतः ॥ तं पृच्छामि द्विजाग्र्यं त्वां सर्वसंदेहभञ्जनम्
त्रैलोक्यसुन्दरी भार्या मम केन सुकर्मणा ॥ या विलोकयते दृष्ट्या मां सदा मन्मथाधिकम्
यत्र यत्र पदं देवी ददाति वरवर्णिनी ॥ तत्र तत्र निधानानि प्रकाशयति मेदिनी
यस्याश्चांगं जराहीनं वलीपलितवर्जितम् ॥ सदा भाति मुनिश्रेष्ठ शारदेंदुप्रभा यथा
विनाग्निनापि सा विप्र साधयत्येव षड्रसम् ॥ अन्नं पचति यत्स्वल्पं तस्मिन्भुञ्जंति कोटयः

Transliteración (IAST)

tena dhanyo'si nṛpate vayaṃ dhanyāstavekṣaṇāt || ityevaṃ bhāṣamāṇaṃ tu vāmadevaṃ nṛpottamaḥ
uvācāvanato bhūtvā prakṛtyā vinayānvitaḥ || kṣāmaye tvā dvijaśreṣṭha nāhametādṛśo vibho
tvatpādapāṃsunā tulyo nāhaṃ vipra bhavāmi hi || na viprebhyo'dhikā devā bhavaṃtīha kadācana
parituṣṭairdvijairbhaktirjaṃtorbhavati mādhave || dveṣyo bhavati tai ruṣṭaiḥ satyametanmayeritam
tamāha vāmadevastu brūhi kiṃ te dadāmyaham || nādeyaṃ vidyate rājangṛhāyātasya te'dhunā
abhīṣṭaṃ hi mahīpāla yo dadāti mahītale || paṭahaṃ vāsare viṣṇoḥ prajābhojanavāraṇam
tamāha nṛpatirvipraṃ kṛtāṃjalipuṭastadā || prāptameva mayā sarvaṃ tvadaṃghriyugalekṣaṇāt
mamaikaḥ saṃśayo brahman vartate bahukālataḥ || taṃ pṛcchāmi dvijāgryaṃ tvāṃ sarvasaṃdehabhañjanam
trailokyasundarī bhāryā mama kena sukarmaṇā || yā vilokayate dṛṣṭyā māṃ sadā manmathādhikam
yatra yatra padaṃ devī dadāti varavarṇinī || tatra tatra nidhānāni prakāśayati medinī
yasyāścāṃgaṃ jarāhīnaṃ valīpalitavarjitam || sadā bhāti muniśreṣṭha śāradeṃduprabhā yathā
vināgnināpi sā vipra sādhayatyeva ṣaḍrasam || annaṃ pacati yatsvalpaṃ tasminbhuñjaṃti koṭayaḥ

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
तेनtenaпотому
धन्योऽसिdhanyo'siблажен ты
नृपतेnṛpateо царь
वयंvayaṃмы
धन्यास्तवेक्षणात्dhanyāstavekṣaṇātблаженны от вида твоего
इत्येवंityevaṃтак вот
भाषमाणंbhāṣamāṇaṃговорящему
तुtuже
वामदेवंvāmadevaṃВамадеве
नृपोत्तमःnṛpottamaḥлучший из царей
उवाचावनतोuvācāvanatoсказал, склонившись
भूत्वाbhūtvāстав
प्रकृत्याprakṛtyāпо природе
विनयान्वितःvinayānvitaḥсмирением наделённый
क्षामयेkṣāmayeпрошу прощения
त्वाtvāу тебя
द्विजश्रेष्ठdvijaśreṣṭhaо лучший из дваждырождённых
नाहमेतादृशोnāhametādṛśoне таков я
विभोvibhoо вездесущий
त्वत्पादपांसुनाtvatpādapāṃsunāпыли твоих стоп
तुल्योtulyoравен
नाहंnāhaṃне я
विप्रvipraо брахман
भवामिbhavāmiбываю
हिhiведь
naне
विप्रेभ्योऽधिकाviprebhyo'dhikāбрахманов выше
देवाdevāбоги
भवंतीहbhavaṃtīhaбывают здесь
कदाचनkadācanaкогда-либо
परितुष्टैर्द्विजैर्भक्तिर्जंतोर्भवतिparituṣṭairdvijairbhaktirjaṃtorbhavatiдовольными брахманами преданность у существа бывает
माधवेmādhaveк Мадхаве
द्वेष्योdveṣyoненавистным
भवतिbhavatiстановится
तैtaiими
रुष्टैःruṣṭaiḥразгневанными
सत्यमेतन्मयेरितम्satyametanmayeritamистинно это мною сказано
तमाहtamāhaему сказал
वामदेवस्तुvāmadevastuВамадева же
ब्रूहिbrūhiскажи
किंkiṃчто
तेteтебе
ददाम्यहम्dadāmyahamдам я
नादेयंnādeyaṃнеотдаваемого
विद्यतेvidyateимеется
राजन्गृहायातस्यrājangṛhāyātasyaо царь, в дом пришедшему
तेऽधुनाte'dhunāтебе ныне
अभीष्टंabhīṣṭaṃжеланное
हिhiведь
महीपालmahīpālaо владыка земли
योyoкто
ददातिdadātiдаёт
महीतलेmahītaleна лоне земли
पटहंpaṭahaṃбарабан
वासरेvāsareв день
विष्णोःviṣṇoḥВишну
प्रजाभोजनवारणम्prajābhojanavāraṇamвкушение подданных возбраняющий
तमाहtamāhaему сказал
नृपतिर्विप्रंnṛpatirvipraṃцарь брахману
कृतांजलिपुटस्तदाkṛtāṃjalipuṭastadāсо сложенными ладонями тогда
प्राप्तमेवprāptamevaобретено именно
मयाmayāмною
सर्वंsarvaṃвсё
त्वदंघ्रियुगलेक्षणात्tvadaṃghriyugalekṣaṇātот вида двоицы твоих стоп
ममैकःmamaikaḥу меня одно
संशयोsaṃśayoсомнение
ब्रह्मन्brahmanо Брахма-муни
वर्ततेvartateпребывает
बहुकालतःbahukālataḥс давнего времени
तंtaṃо нём
पृच्छामिpṛcchāmiспрашиваю
द्विजाग्र्यंdvijāgryaṃлучшего из брахманов
त्वांtvāṃтебя
सर्वसंदेहभञ्जनम्sarvasaṃdehabhañjanamвсе сомнения разбивающего
त्रैलोक्यसुन्दरीtrailokyasundarīв трёх мирах прекраснейшая
भार्याbhāryāжена
ममmamaмоя
केनkenaкаким
सुकर्मणाsukarmaṇāдобрым деянием
याкоторая
विलोकयतेvilokayateглядит
दृष्ट्याdṛṣṭyāвзором
मांmāṃна меня
सदाsadāвсегда
मन्मथाधिकम्manmathādhikamкак на превзошедшего Манматху
यत्रyatraгде
यत्रyatraгде
पदंpadaṃногу
देवीdevīбогиня
ददातिdadātiставит
वरवर्णिनीvaravarṇinīпрекрасноликая
तत्रtatraтам
तत्रtatraтам
निधानानिnidhānāniклады
प्रकाशयतिprakāśayatiявляет
मेदिनीmedinīземля
यस्याश्चांगंyasyāścāṃgaṃи чьё тело
जराहीनंjarāhīnaṃстарости лишено
वलीपलितवर्जितम्valīpalitavarjitamморщин и седины лишено
सदाsadāвсегда
भातिbhātiсияет
मुनिश्रेष्ठmuniśreṣṭhaо лучший из муни
शारदेंदुप्रभाśāradeṃduprabhāкак осенней луны сияние
यथाyathāкак
विनाग्निनापिvināgnināpiи без огня
साона
विप्रvipraо брахман
साधयत्येवsādhayatyevaприготовляет именно
षड्रसम्ṣaḍrasamшесть вкусов
अन्नंannaṃпищу
पचतिpacatiварит
यत्स्वल्पंyatsvalpaṃкоторую малую
तस्मिन्भुञ्जंतिtasminbhuñjaṃtiею насыщаются
कोटयःkoṭayaḥкроры
Traducción

«Потому блажен ты, о царь; мы блаженны от вида твоего». Так говорящему Вамадеве лучший из царей, склонившись, по природе наделённый смирением, сказал: «Прошу прощения у тебя, о лучший из дваждырождённых: не таков я, о вездесущий. Не бываю я, о брахман, равен и пыли твоих стоп; ведь боги никогда здесь не бывают выше брахманов. От довольных брахманов бывает у существа преданность к Мадхаве, а от разгневанных ими оно становится ненавистным; истинно это мною сказано». Ему сказал Вамадева: «Скажи, что тебе дам я: нет неотдаваемого тебе, ныне пришедшему в дом, о царь, — желанное, о владыка земли, тому, кто даёт на лоне земли барабан в день Вишну, возбраняющий вкушение подданных». Ему, брахману, сказал царь, сложив тогда ладони: «Всё обретено мною от вида двоицы твоих стоп. Одно сомнение пребывает у меня с давнего времени, о муни; о нём спрашиваю тебя, лучшего из брахманов, разбивающего все сомнения. Каким добрым деянием моя жена — прекраснейшая в трёх мирах, которая всегда глядит на меня взором как на превзошедшего Манматху? Где бы ни ставила ногу богиня, прекрасноликая, там и там земля являет клады. И чьё тело лишено старости, лишено морщин и седины, всегда сияет, о лучший из муни, как сияние осенней луны; и без огня она, о брахман, приготовляет шесть вкусов; варит малую пищу — и ею насыщаются кроры».

Versión

163763c23b6f · publicado 6 sept 2026, 0:03:25 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con