शुक्र उवाच
सरोषरक्तनयनश्चालयित्वासिमग्रतः । तस्य कण्ठवनं सर्वं चिच्छेद कदलीं यथा
शिरांसि सर्वाण्यादाय बभक्ष भगनेत्रहा । तस्य गात्रं कररुहैर्विदार्याहृत्य देवताः
कपीन्द्रौ च तथा चान्या अद्राक्षीत्परमेश्वरीम् । एतद्युद्धं महाघोरं नारदो वीक्ष्य चाभ्यगात्
ब्रह्मणे वासुदेवाय शङ्कराय व्यजिज्ञपत् । मुनयो रक्षिता देवा वालिसुग्रीववानरौ
एतौ सञ्जीवयामास ब्रह्मविष्णुशिवात्मकः । रक्षसे शम्भुना दत्तो वरः परमदारुणः
हिरण्यकशिपो राज्ये बलवानेकराक्षसः । देवैः सार्धं तु युयुधे वर्षाणां शतमद्भुतम्
पलायिताश्च बहुधा मृताश्च शतशोऽसुराः । शुक्रेण रक्षितः सोऽथ गुरुणाचिन्तयत्त्विदम्
मृतोऽस्मि शतशः शुक्र जीवितोऽस्मि त्वयैव हि । अमृत्यवे त्वमेतस्मादुदरस्थमृताय च
अन्यथा मरणं मह्यं भविष्यति न संशयः । गुरो यमेन साकं ये युद्धमासीत्सुदारुणम्
मयाऽसौ ग्रसितो युद्धे यमराजः प्रतापवान् । ममोदरं प्रविश्यासौ बिभेद च ननाद च
अहं मृतस्तदा चासं त्वया सञ्जीवितः पुनः । तस्मादुदरसंस्थानो मरणाय तपे तपः
एवमेतन्न सन्देहो यथावत्त्वं समाचर । स्यमन्तपञ्चकं तीर्थं तत्र त्वं तप्तुमर्हसि
saroṣaraktanayanaścālayitvāsimagrataḥ | tasya kaṇṭhavanaṃ sarvaṃ ciccheda kadalīṃ yathā
śirāṃsi sarvāṇyādāya babhakṣa bhaganetrahā | tasya gātraṃ kararuhairvidāryāhṛtya devatāḥ
kapīndrau ca tathā cānyā adrākṣītparameśvarīm | etadyuddhaṃ mahāghoraṃ nārado vīkṣya cābhyagāt
brahmaṇe vāsudevāya śaṅkarāya vyajijñapat | munayo rakṣitā devā vālisugrīvavānarau
etau sañjīvayāmāsa brahmaviṣṇuśivātmakaḥ | rakṣase śambhunā datto varaḥ paramadāruṇaḥ
hiraṇyakaśipo rājye balavānekarākṣasaḥ | devaiḥ sārdhaṃ tu yuyudhe varṣāṇāṃ śatamadbhutam
palāyitāśca bahudhā mṛtāśca śataśo'surāḥ | śukreṇa rakṣitaḥ so'tha guruṇācintayattvidam
mṛto'smi śataśaḥ śukra jīvito'smi tvayaiva hi | amṛtyave tvametasmādudarasthamṛtāya ca
anyathā maraṇaṃ mahyaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ | guro yamena sākaṃ ye yuddhamāsītsudāruṇam
mayā'sau grasito yuddhe yamarājaḥ pratāpavān | mamodaraṃ praviśyāsau bibheda ca nanāda ca
ahaṃ mṛtastadā cāsaṃ tvayā sañjīvitaḥ punaḥ | tasmādudarasaṃsthāno maraṇāya tape tapaḥ
evametanna sandeho yathāvattvaṃ samācara | syamantapañcakaṃ tīrthaṃ tatra tvaṃ taptumarhasi
«…с гневными красными глазами, взмахнув мечом впереди, весь лес его шей рассёк, как банановое дерево. Все головы взяв, съел разрушитель глаза Бхаги; его тело ногтями разорвав, извлёк божеств, и двух владык обезьян, и иных; узрел высшую владычицу. Эту весьма страшную битву Нарада, увидев, пришёл и возвестил Брахме, Васудеве и Шанкаре: „Мудрецы спасены, боги, Валин и Сугрива, две обезьяны“. Их оживил Имеющий природу Брахмы, Вишну и Шивы. Ракшасу дан был Шамбху дар весьма страшный: в царстве Хираньякашипу сильный один ракшас с богами бился сто лет — дивно; и бежали многократно, и умирали сотнями асуры. Шукрою, наставником, хранимый, он затем помыслил это: „Умирал я сотни раз, о Шукра, и оживлён я тобою же. Для бессмертия ты от этого и для умершего в утробе; иначе смерть мне будет, нет сомнения. О наставник, битва, которая была с Ямою, весьма страшная: мною он проглочен в бою — царь Яма, доблестный; в мою утробу войдя, он и рассёк, и взревел. Я умер тогда и тобою оживлён вновь; потому, пребывающий в утробе, ради смерти совершу подвиг“. — „Так это, нет сомнения; как должно ты соверши: Сьямантапанчака — тиртха, там ты подвижничать благоволи“.»
a1ccfba59154 · publicado 3 sept 2026, 4:13:51 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Просьба ракшаса выворочена наизнанку: он совершает подвижничество ради смерти — точнее, ради того, чтобы не умереть тем единственным способом, каким уже умирал. Проглоченный Яма изнутри и есть его страх.