ते निवृत्य तु संक्रुद्धाः कुम्भकर्णं वनौकसः । निजघ्नुः परमक्रुद्धाः समदा इव कुञ्जराः । प्रांशुभिर् गिरिशृङ्गैश् च शिलाभिश् च महाबलाः ॥
पादपैः पुष्पिताग्रैश् च हन्यमानो न कम्पते । तस्य गात्रेषु पतिता भिद्यन्ते शतशः शिलाः । पादपाः पुष्पिताग्राश् च भग्नाः पेतुर् महीतले ॥
सो ऽपि सैन्यानि संक्रुद्धो वानराणां महौजसाम् । ममन्थ परमायत्तो वनान्य् अग्निर् इवोत्थितः ॥
लोहितार्द्रास् तु बहवः शेरते वानरर्षभाः । निरस्ताः पतिता भूमौ ताम्रपुष्पा इव द्रुमाः ॥
लङ्घयन्तः प्रधावन्तो वानरा नावलोकयन् । के चित् समुद्रे पतिताः के चिद् गगनम् आश्रिताः ॥
वध्यमानास् तु ते वीरा राक्षसेन बलीयसा । सागरं येन ते तीर्णाः पथा तेनैव दुद्रुवुः ॥
ते स्थलानि तथा निम्नं विषण्णवदना भयात् । ऋक्षा वृक्षान् समारूढाः के चित् पर्वतम् आश्रिताः ॥
ममज्जुर् अर्णवे के चिद् गुहाः के चित् समाश्रिताः । निषेदुः प्लवगाः के चित् के चिन् नैवावतस्थिरे ॥
te nivṛtya tu saṃkruddhāḥ kumbhakarṇaṃ vanaukasaḥ | nijaghnuḥ paramakruddhāḥ samadā iva kuñjarāḥ | prāṃśubhir giriśṛṅgaiś ca śilābhiś ca mahābalāḥ ||
pādapaiḥ puṣpitāgraiś ca hanyamāno na kampate | tasya gātreṣu patitā bhidyante śataśaḥ śilāḥ | pādapāḥ puṣpitāgrāś ca bhagnāḥ petur mahītale ||
so 'pi sainyāni saṃkruddho vānarāṇāṃ mahaujasām | mamantha paramāyatto vanāny agnir ivotthitaḥ ||
lohitārdrās tu bahavaḥ śerate vānararṣabhāḥ | nirastāḥ patitā bhūmau tāmrapuṣpā iva drumāḥ ||
laṅghayantaḥ pradhāvanto vānarā nāvalokayan | ke cit samudre patitāḥ ke cid gaganam āśritāḥ ||
vadhyamānās tu te vīrā rākṣasena balīyasā | sāgaraṃ yena te tīrṇāḥ pathā tenaiva dudruvuḥ ||
te sthalāni tathā nimnaṃ viṣaṇṇavadanā bhayāt | ṛkṣā vṛkṣān samārūḍhāḥ ke cit parvatam āśritāḥ ||
mamajjur arṇave ke cid guhāḥ ke cit samāśritāḥ | niṣeduḥ plavagāḥ ke cit ke cin naivāvatasthire ||
Вернувшись, лесные жители в ярости ударили Кумбхакарну, словно слоны в течке: могучие ванары били его высокими горными вершинами, камнями и деревьями с цветущими верхушками. Но избиваемый Кумбхакарна не дрогнул. Камни, падая на его тело, разбивались сотнями, а цветущие деревья ломались и падали на землю. Тогда он, разгневанный, стал сокрушать войска великомощных ванаров, как поднявшийся огонь сокрушает леса. Многие быки среди ванаров, влажные от крови, лежали на земле, отброшенные, как деревья с медными цветами. Ванары, прыгая и убегая, не оглядывались: одни падали в море, другие взлетали в небо. Избиваемые более сильным ракшасом, эти герои побежали тем самым путём к океану, которым раньше переправились. С унылыми от страха лицами одни бросались на равнины и в низины, медведи взбирались на деревья, другие искали гору, некоторые погружались в океан, некоторые скрывались в пещерах, некоторые садились на месте, а иные никак не могли остановиться.
445ca18d791e · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Первый подъём мужества не выдерживает удара Кумбхакарны: страх возвращается сильнее. Так стих показывает не слабость ванаров вообще, а реальность боя, где решимость должна обновляться снова и снова.