Viṣṇu Purāṇa
Māriṣā and the Line of Dakṣa1.15.118-124
264 / 1027
Viṣṇu Purāṇa · 1.15.118-124
Devanāgarī

प्रत्यूषस्य विदुः पुत्रं ऋषिं नाम्ना तु देवलम् द्वौ पुत्रौ देवलस्यापि क्षमावन्तौ मनीषिणौ ।
बृहस्पतेस् तु भगिनी वरस्त्री ब्रह्मचारिणी योगसिद्धा जगत् कृत्स्नम् असक्ता विचरत्य् उत प्रभासस्य तु भार्या सा वसूनाम् अष्टमस्य ह ।
विश्वकर्मा महाभागस् तस्यां जज्ञे प्रजापतिः कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानां च वार्द्धकिः ।
भूषणानां च सर्वेषां कर्ता शिल्पवतां वरः यः सर्वेषां विमानानि देवतानां चकार ह मनुष्याश् चोपजीवन्ति यस्य शिल्पं महात्मनः ।
अजैकपाद् अहिर्बुध्न्यस् त्वष्टा रुद्रश् च बुद्धिमान् त्वष्टुश् चाप्य् आत्मजः पुत्रो विश्वरूपो महातपाः ।
हरश् च बहुरूपश् च त्र्यम्बकश् चापराजितः वृषाकपिश् च शंभुश् च कपर्दी रैवतस् तथा ।
मृगव्याधश् च शर्वश् च कपाली च महामुने एकादशैते कथिता रुद्रास् त्रिभुवनेश्वराः ।

Transliteración (IAST)

pratyūṣasya viduḥ putraṃ ṛṣiṃ nāmnā tu devalam dvau putrau devalasyāpi kṣamāvantau manīṣiṇau /
bṛhaspates tu bhaginī varastrī brahmacāriṇī yogasiddhā jagat kṛtsnam asaktā vicaraty uta prabhāsasya tu bhāryā sā vasūnām aṣṭamasya ha /
viśvakarmā mahābhāgas tasyāṃ jajñe prajāpatiḥ kartā śilpasahasrāṇāṃ tridaśānāṃ ca vārddhakiḥ /
bhūṣaṇānāṃ ca sarveṣāṃ kartā śilpavatāṃ varaḥ yaḥ sarveṣāṃ vimānāni devatānāṃ cakāra ha manuṣyāś copajīvanti yasya śilpaṃ mahātmanaḥ /
ajaikapād ahirbudhnyas tvaṣṭā rudraś ca buddhimān tvaṣṭuś cāpy ātmajaḥ putro viśvarūpo mahātapāḥ /
haraś ca bahurūpaś ca tryambakaś cāparājitaḥ vṛṣākapiś ca śaṃbhuś ca kapardī raivatas tathā /
mṛgavyādhaś ca śarvaś ca kapālī ca mahāmune ekādaśaite kathitā rudrās tribhuvaneśvarāḥ /

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
प्रत्यूषस्यpratyūṣasyaу Пратьюши
विदुःviduḥзнают
पुत्रम्putramсыном
ऋषिम्ṛṣimмудреца
नाम्नाnāmnāпо имени
तुtuже
देवलम्devalamДевалу
द्वौdvauдвое
पुत्रौputrauсыновей
देवलस्यdevalasyaу Девалы
अपिapiтакже
क्षमावन्तौkṣamāvantauтерпеливых
मनीषिणौmanīṣiṇauразумных
बृहस्पतेःbṛhaspateḥу Брихаспати
तुtuже
भगिनीbhaginīсестра
वर-स्त्रीvara-strīпревосходная жена
ब्रह्म-चारिणीbrahma-cāriṇīсоблюдающая целомудрие
योग-सिद्धाyoga-siddhāдостигшая совершенства в йоге
जगत्jagatмир
कृत्स्नम्kṛtsnamвесь
असक्ताasaktāнепривязанная
विचरतिvicaratiобходит
उतutaпоистине
प्रभासस्यprabhāsasyaу Прабхасы
तुtuже
भार्याbhāryāженою
साона
वसूनाम्vasūnāmу Васу
अष्टमस्यaṣṭamasyaвосьмого
haже
विश्वकर्माviśvakarmāВишвакарман
महा-भागःmahā-bhāgaḥмногосчастливый
तस्याम्tasyāmу неё
जज्ञेjajñeродился
प्रजापतिःprajāpatiḥвладыка потомства
कर्ताkartāсоздатель
शिल्प-सहस्राणाम्śilpa-sahasrāṇāmтысяч ремёсел
त्रिदशानाम्tridaśānāmу богов
caи
वार्द्धकिःvārddhakiḥплотник
भूषणानाम्bhūṣaṇānāmу украшений
caи
सर्वेषाम्sarveṣāmвсех
कर्ताkartāсоздатель
शिल्पवताम्śilpavatāmсреди умельцев
वरःvaraḥлучший
यःyaḥкоторый
सर्वेषाम्sarveṣāmвсем
विमानानिvimānāniвоздушные колесницы
देवतानाम्devatānāmбожествам
चकारcakāraсделал
haже
मनुष्याःmanuṣyāḥлюди
caи
उपजीवन्तिupajīvantiкормятся
यस्यyasyaчьим
शिल्पम्śilpamремеслом
महा-आत्मनःmahā-ātmanaḥвеликого духом
अज-एक-पात्aja-eka-pātАджайкапад
अहिर्बुध्न्यःahirbudhnyaḥАхирбудхнья
त्वष्टाtvaṣṭāТваштар
रुद्रःrudraḥРудра
caи
बुद्धिमान्buddhimānразумный
त्वष्टुःtvaṣṭuḥу Тваштара
caи
अपिapiтакже
आत्म-जःātma-jaḥродной
पुत्रःputraḥсын
विश्वरूपःviśvarūpaḥВишварупа
महा-तपाःmahā-tapāḥвеликий подвижник
हरःharaḥХара
caи
बहु-रूपःbahu-rūpaḥБахурупа
caи
त्र्यम्बकःtryambakaḥТрьямбака
caи
अपराजितःaparājitaḥАпараджита
वृषाकपिःvṛṣākapiḥВришакапи
caи
शंभुःśaṃbhuḥШамбху
caи
कपर्दीkapardīКапарди
रैवतःraivataḥРайвата
तथाtathāтакже
मृग-व्याधःmṛga-vyādhaḥМригавьядха
caи
शर्वःśarvaḥШарва
caи
कपालीkapālīКапали
caи
महा-मुनेmahā-muneо великий мудрец
एकादशekādaśaодиннадцать
एतेeteэти
कथिताःkathitāḥназваны
रुद्राःrudrāḥРудры
त्रि-भुवन-ईश्वराःtri-bhuvana-īśvarāḥвладыки трёх миров
Traducción

Сыном Пратьюши знают мудреца по имени Девала, а у Девалы двое сыновей, терпеливых и разумных. Сестра же Брихаспати — превосходная жена, соблюдающая целомудрие, достигшая совершенства в йоге, что обходит весь мир непривязанная, — стала женою Прабхасы, восьмого из Васу. У неё родился многосчастливый владыка потомства Вишвакарман, создатель тысяч ремёсел, плотник богов, создатель всех украшений, лучший среди умельцев; он сделал всем божествам воздушные колесницы, и люди кормятся ремеслом того великого духом.

Аджайкапад, Ахирбудхнья, Тваштар и разумный Рудра; родной сын Тваштара — великий подвижник Вишварупа. Хара, Бахурупа, Трьямбака, Апараджита, Вришакапи, Шамбху, Капарди, Райвата, Мригавьядха, Шарва и Капали, о великий мудрец, — эти одиннадцать названы Рудрами, владыками трёх миров.

Versión

b08872d9d025 · publicado 21 ago 2026, 23:47:36 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con