आनीलनिषधायामौ माल्यवद्गन्धमादनौ तयोर् मध्यगतो मेरुः कर्णिकाकारसंस्थितः ।
भारताः केतुमालाश् च भद्राश्वाः कुरवस् तथा पत्राणि लोकपद्मस्य मर्यादाशैलबाह्यतः ।
जठरो देवकूटश् च मर्यादापर्वताव् उभौ तौ दक्षिणोत्तरायामाव् आनीलनिषधायतौ ।
गन्धमादनकैलासौ पूर्वपश्चायताव् उभौ अशीतियोजनायामाव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ ।
निषधः पारियात्रश् च मर्यादापर्वताव् उभौ मेरोः पश्चिमदिग्भागे यथापूर्वौ तथा स्थितौ ।
त्रिशृङ्गो जारुधिश् चैव उत्तरौ वर्षपर्वतौ पूर्वपश्चायताव् एताव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ ।
इत्य् एते मुनिवर्योक्ता मर्यादापर्वतास् तव जठराद्याः स्थिता मेरोस् येषां द्वौ द्वौ चतुर्दिशम् ।
मेरोश् चतुर्दिशं ये तु प्रोक्ताः केसरपर्वताः शीताद्याश् च मुने तेषाम् अतीव हि मनोरमाः शैलानाम् अन्तरद्रोण्यः सिद्धचारणसेविताः ।
ānīlaniṣadhāyāmau mālyavadgandhamādanau tayor madhyagato meruḥ karṇikākārasaṃsthitaḥ /
bhāratāḥ ketumālāś ca bhadrāśvāḥ kuravas tathā patrāṇi lokapadmasya maryādāśailabāhyataḥ /
jaṭharo devakūṭaś ca maryādāparvatāv ubhau tau dakṣiṇottarāyāmāv ānīlaniṣadhāyatau /
gandhamādanakailāsau pūrvapaścāyatāv ubhau aśītiyojanāyāmāv arṇavāntarvyavasthitau /
niṣadhaḥ pāriyātraś ca maryādāparvatāv ubhau meroḥ paścimadigbhāge yathāpūrvau tathā sthitau /
triśṛṅgo jārudhiś caiva uttarau varṣaparvatau pūrvapaścāyatāv etāv arṇavāntarvyavasthitau /
ity ete munivaryoktā maryādāparvatās tava jaṭharādyāḥ sthitā meros yeṣāṃ dvau dvau caturdiśam /
meroś caturdiśaṃ ye tu proktāḥ kesaraparvatāḥ śītādyāś ca mune teṣām atīva hi manoramāḥ śailānām antaradroṇyaḥ siddhacāraṇasevitāḥ /
Мальяван и Гандхамадана простёрты от Нилы до Нишадхи, а между ними посреди стоит Меру в виде околоплодника. Бхараты, Кетумалы, Бхадрашвы и Куру — лепестки мирового лотоса, вне пограничных гор. Джатхара и Девакута — две пограничные горы, простёртые с юга на север и тянущиеся от Нилы до Нишадхи. Гандхамадана и Кайласа — простёртые с востока на запад, длиною в восемьдесят йоджан, стоящие в глуби моря. Нишадха и Париятра — две пограничные горы в западной стороне Меру, стоящие так же, как прежние. Тришринга и Джарудхи — северные горы, делящие варши, простёртые с востока на запад и стоящие в глуби моря.
Таковы, о лучший из мудрецов, названные тебе пограничные горы, Джатхара и прочие, стоящие у Меру по две на четыре стороны. А те, что названы тычиночными горами, Шита и прочие, — межгорные долины у них весьма услаждающи и посещаемы сиддхами и чаранами.
54a8770fd792 · publicado 22 ago 2026, 0:57:23 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Здесь образ назван прямо и целиком: страны суть лепестки мирового лотоса.
Бхарата, Кетумала, Бхадрашва и Куру — четыре лепестка, расходящиеся от середины по четырём сторонам. А пограничные горы — края этих лепестков.
Слово марьяда мы уже встречали в шестой главе первой амши: там оно означало межу, черту, докуда можно. Здесь это горы: межа проведена не законом, а хребтом.
И дальше — подробность, ради которой это перечисление и стоит читать: между горами лежат долины, и они «весьма услаждающи».
То есть самое приятное место в этом устройстве — не вершины и не равнины, а пазухи между хребтами. Там, куда трудно попасть и где никто не селится, — там и хорошо; туда и приходят сиддхи и небесные певцы.
Следующие стихи скажут об этих долинах то, чего не скажешь ни об одной стране.