लक्ष्मणभरतशत्रुघ्नविभीषणसुग्रीवाङ्गदजाम्बवद्धनुमत्प्रभृतिभिः समुत्फुल्लवदनैश् छत्रचामरादियुतैः सेव्यमानो दशरथिर्ब्रह्मेन्द्राग्निजरृतिवरुणवायुकुबेरेशानप्रभृतिभिः सर्वामरैर् वसिष्ठवामदेववाल्मीकिमार्कण्डेयविश्वामित्रभरद्वाजागस्तयप्रभृतिभिर् मुनिवरैः ऋग्यजुसामाथर्वैः संस्तूयमानो नृत्यगीतवाद्याद्यखिललोकमङ्गलवाद्यौर्वीणावेशुमृदङ्गभेरीपटहशङ्खकाहलगोमुखप्रभृतिभिः सुनादैः समस्तभूभटतां मध्ये सकललोकरक्षार्थं यथोचितमभिषिक्तो दाशरथिः कोसलेन्द्रो रघुकुलतिलको जानकीप्रियो भ्रातृत्रयप्रियःसिंहासनगत एकादसाब्दसहस्रं राज्यमकरोत् ।
भरतोपि गन्धर्वविषयसाधनाय गच्छन् संग्रामे गन्धर्वकोटीस्तिस्त्रो जघान ।
शत्रुघ्नेनाप्यमितबलपराक्रमो मधुपुत्रो लवणो नाम राभसो निहातो मथुरा च निवेशिता ।
इत्येवमाद्यतिबलपराक्रमविक्रमणेरदितुष्टसंहारिणोशेषस्य जगतो निष्पादितस्थितयो रामलक्षमण भरतशत्रुघ्नाः पुनरपि दिवमारूढाः ।
ये ऽपि तेषु भगवदंशेष्वनुरागिणः कोसलनगरजानपदास्तेपि तन्मनसस्तत्सालोक्यता मवापुः ।
lakṣmaṇabharataśatrughnavibhīṣaṇasugrīvāṅgadajāmbavaddhanumatprabhṛtibhiḥ samutphullavadanaiś chatracāmarādiyutaiḥ sevyamāno daśarathirbrahmendrāgnijarṛtivaruṇavāyukubereśānaprabhṛtibhiḥ sarvāmarair vasiṣṭhavāmadevavālmīkimārkaṇḍeyaviśvāmitrabharadvājāgastayaprabhṛtibhir munivaraiḥ ṛgyajusāmātharvaiḥ saṃstūyamāno nṛtyagītavādyādyakhilalokamaṅgalavādyaurvīṇāveśumṛdaṅgabherīpaṭahaśaṅkhakāhalagomukhaprabhṛtibhiḥ sunādaiḥ samastabhūbhaṭatāṃ madhye sakalalokarakṣārthaṃ yathocitamabhiṣikto dāśarathiḥ kosalendro raghukulatilako jānakīpriyo bhrātṛtrayapriyaḥsiṃhāsanagata ekādasābdasahasraṃ rājyamakarot /
bharatopi gandharvaviṣayasādhanāya gacchan saṃgrāme gandharvakoṭīstistro jaghāna /
śatrughnenāpyamitabalaparākramo madhuputro lavaṇo nāma rābhaso nihāto mathurā ca niveśitā /
ityevamādyatibalaparākramavikramaṇeradituṣṭasaṃhāriṇośeṣasya jagato niṣpāditasthitayo rāmalakṣamaṇa bharataśatrughnāḥ punarapi divamārūḍhāḥ /
ye 'pi teṣu bhagavadaṃśeṣvanurāgiṇaḥ kosalanagarajānapadāstepi tanmanasastatsālokyatā mavāpuḥ /
Почитаемый Лакшманой, Бхаратой, Шатругхной, Вибхишаной, Сугривой, Ангадой, Джамбаваном, Хануманом и прочими — с просиявшими лицами, с зонтом, опахалами и прочим;
восславляемый всеми бессмертными — Брахмою, Индрой, Агни, Ямой, Варуной, Ваю, Куберой, Ишаной и прочими; лучшими из отшельников — Васиштхой, Вамадевой, Вальмики, Маркандеей, Вишвамитрой, Бхарадваджей, Агастьей и прочими; и Рик, Яджус, Саманом и Атхарваном;
под пляску, пение, музыку и все благовестные звуки — сладкие звуки вины, флейты, мриданги, литавр, барабана, раковины, рога и гомукхи, — посреди всех царей ради охраны всего мира как подобает помазанный,
сын Дашаратхи, владыка Кошалы, украшение рода Рагху, милый Джанаки и милый трём братьям, взойдя на львиный трон, правил царством одиннадцать тысяч лет.
И Бхарата, идя для покорения страны гандхарвов, истребил в битве три коти гандхарвов.
А Шатругхной убит был ракшас безмерной силы и доблести, по имени Лавана, сын Мадху, и основана Матхура.
Такими и подобными деяниями безмерной силы и доблести, истребители злейших, утвердившие стояние всего мира — Рама, Лакшмана, Бхарата и Шатругхна — снова взошли на небо.
А те горожане и селяне Кошалы, что были привязаны к тем частям владыки, — они с умом на них достигли пребывания в их мире.
9c35de555d05 · publicado 22 ago 2026, 5:51:35 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Перечень гостей на помазании занимает половину страницы, и в нём есть кое-что помимо пышности.
В одном ряду с богами и великими отшельниками названы Сугрива, Ангада, Джамбаван, Хануман — обезьяны и медведь, — и Вибхишана, брат убитого врага. Никто не разведён по разрядам.
Среди отшельников же стоит Вальмики, тот самый, кто эту историю и сложил. Сказитель сидит на пиру внутри собственного сказания.
А конец сказан коротко: все четверо снова взошли на небо. Никакой смерти — просто вернулись, откуда пришли, и одиннадцать тысяч лет царствования уместились между двумя строками.
Лучшая же строка — последняя. С ними ушли не только братья, а горожане и селяне Кошалы — те, кто их любил. Не за подвиги и не за знание: просто были привязаны и держали их в уме.