श्रीमद्भागवतम्
The Whorl of the Lotus5.16.19-21
3524 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 5.16.19-21
देवनागरी

एवं जम्बू-फलानाम् अत्युच्च-निपात-विशीर्णानाम् अनस्थि-प्रायाणाम् इभ-काय-निभानां रसेन जम्बू नाम नदी मेरु-मन्दर-शिखराद् अयुत-योजनाद् अवनि-तले निपतन्ती दक्षिणेनात्मानं यावद् इलावृतम् उपस्यन्दयति
तावद् उभयोर् अपि रोधसोर् या मृत्तिका तद्-रसेनानुविध्यमाना वाय्व्-अर्क-संयोग-विपाकेन सदामर-लोकाभरणं जाम्बू-नदं नाम सुवर्णं भवति
यद् उ ह वाव विबुधादयः सह युवतिभिर् मुकुट-कटक-कटि-सूत्राद्य्-आभरण-रूपेण खलु धारयन्ति

लिप्यंतरण (IAST)

evaṃ jambū-phalānām atyucca-nipāta-viśīrṇānām anasthi-prāyāṇām ibha-kāya-nibhānāṃ rasena jambū nāma nadī meru-mandara-śikharād ayuta-yojanād avani-tale nipatantī dakṣiṇenātmānaṃ yāvad ilāvṛtam upasyandayati
tāvad ubhayor api rodhasor yā mṛttikā tad-rasenānuvidhyamānā vāyv-arka-saṃyoga-vipākena sadāmara-lokābharaṇaṃ jāmbū-nadaṃ nāma suvarṇaṃ bhavati
yad u ha vāva vibudhādayaḥ saha yuvatibhir mukuṭa-kaṭaka-kaṭi-sūtrādy-ābharaṇa-rūpeṇa khalu dhārayanti

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवम् जम्बू-फलानाम् अति-उच्च-निपात-विशीर्णानाम्evam jambū-phalānām ati-ucca-nipāta-viśīrṇānāmтак же у плодов джамбу, разбившихся от падения с высоты; равно у джамбу плодов с превеликой высоты падением рассыпавшихся
अन्-अस्थि-प्रायाणाम् इभ-काय-निभानाम्an-asthi-prāyāṇām ibha-kāya-nibhānāmпочти без косточек, величиною со слоновью тушу; бескостных почти, слоновьему телу подобных
रसेन जम्बू नाम नदीrasena jambū nāma nadīсоком — река по имени Джамбу; соком Джамбу именем река
मेरु-मन्दर-शिखरात् अयुत-योजनात् अवनि-तले निपतन्तीmeru-mandara-śikharāt ayuta-yojanāt avani-tale nipatantīпадая с вершины Мерумандары с десяти тысяч йоджан на лоно земли; с Мерумандары вершины с десяти тысяч йоджан при земной поверхности ниспадающая
दक्षिणेन आत्मानम् यावत् इलावृतम् उपस्यन्दयतिdakṣiṇena ātmānam yāvat ilāvṛtam upasyandayatiорошает Илавриту с юга во всю свою длину; южнее себя насколько Илавриту орошает
तावत् उभयोः अपि रोधसोः या मृत्तिका तत्-रसेन अनुविध्यमानाtāvat ubhayoḥ api rodhasoḥ yā mṛttikā tat-rasena anuvidhyamānāа глина на обоих берегах, пропитанная этим соком; настолько при обоих берегах какая глина тем соком пронизываемая
वायु-अर्क-संयोग-विपाकेनvāyu-arka-saṃyoga-vipākenaвызревшая от соединения ветра с солнцем; ветра и солнца соединения вызреванием
सदा अमर-लोक-आभरणम् जाम्बू-नदम् नाम सुवर्णम् भवतिsadā amara-loka-ābharaṇam jāmbū-nadam nāma suvarṇam bhavatiстановится золотом по имени джамбунада, вечным украшением мира бессмертных; всегда бессмертных мира украшением джамбунадой именем золотом становится
यत् उ ह वाव विबुध-आदयः सह युवतिभिःyat u ha vāva vibudha-ādayaḥ saha yuvatibhiḥего-то боги и прочие с юными жёнами; которое поистине боги и прочие вместе с юными
मुकुट-कटक-कटि-सूत्र-आदि-आभरण-रूपेण खलु धारयन्तिmukuṭa-kaṭaka-kaṭi-sūtra-ādi-ābharaṇa-rūpeṇa khalu dhārayantiносят в виде венцов, запястий, поясов и прочих украшений; венца, запястья, пояса и прочих украшений видом поистине носят
अनुवाद

«Так же плоды джамбу — почти без косточек, величиною со слоновью тушу, — разбиваясь от падения с высоты, дают соком реку по имени Джамбу: падая с вершины Мерумандары с десяти тысяч йоджан на лоно земли, она орошает Илавриту с юга во всю свою длину. А глина на обоих её берегах, пропитанная этим соком и вызревшая от соединения ветра с солнцем, становится золотом по имени джамбунада — вечным украшением мира бессмертных. Его-то боги с юными жёнами и носят венцами, запястьями, поясами и прочими уборами».

संस्करण

35ae653054f3 · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 3:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से