श्रीमद्भागवतम्
The Whorl of the Lotus5.16.26-27
3527 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 5.16.26-27
देवनागरी

कुरङ्ग-कुरर-कुसुम्भ-वैकङ्क-त्रिकूट-शिशिर-पतङ्ग-रुचक-निषध-शिनीवास-कपिल-शङ्ख-वैदूर्य-जारुधि-हंस-ऋषभ-नाग-कालञ्जर-नारदादयो विंशति-गिरयो मेरोः कर्णिकाया इव केसर-भूता मूल-देशे परित उपकॢप्ताः
जठर-देवकूटौ मेरुं पूर्वेणाष्टादश-योजन-सहस्रम् उदगायतौ द्वि-सहस्रं पृथु-तुङ्गौ भवतः एवम् अपरेण पवन-पारियात्रौ दक्षिणेन कैलास-करवीरौ प्राग्-आयताव् एवम् उत्तरतस् त्रिशृङ्ग-मकराव् अष्टभिर् एतैः परिसृतो ऽग्निर् इव परितश् चकास्ति काञ्चन-गिरिः

लिप्यंतरण (IAST)

kuraṅga-kurara-kusumbha-vaikaṅka-trikūṭa-śiśira-pataṅga-rucaka-niṣadha-śinīvāsa-kapila-śaṅkha-vaidūrya-jārudhi-haṃsa-ṛṣabha-nāga-kālañjara-nāradādayo viṃśati-girayo meroḥ karṇikāyā iva kesara-bhūtā mūla-deśe parita upakḷptāḥ
jaṭhara-devakūṭau meruṃ pūrveṇāṣṭādaśa-yojana-sahasram udagāyatau dvi-sahasraṃ pṛthu-tuṅgau bhavataḥ evam apareṇa pavana-pāriyātrau dakṣiṇena kailāsa-karavīrau prāg-āyatāv evam uttaratas triśṛṅga-makarāv aṣṭabhir etaiḥ parisṛto 'gnir iva paritaś cakāsti kāñcana-giriḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
कुरङ्ग-कुरर-कुसुम्भ-वैकङ्क-त्रिकूट-शिशिर-पतङ्ग-रुचक-निषध-शिनीवास-कपिल-शङ्ख-वैदूर्य-जारुधि-हंस-ऋषभ-नाग-कालञ्जर-नारद-आदयःkuraṅga-kurara-kusumbha-vaikaṅka-trikūṭa-śiśira-pataṅga-rucaka-niṣadha-śinīvāsa-kapila-śaṅkha-vaidūrya-jārudhi-haṃsa-ṛṣabha-nāga-kālañjara-nārada-ādayaḥКуранга, Курара, Кусумбха, Вайканка, Трикута, Шишира, Патанга, Ручака, Нишадха, Шиниваса, Капила, Шанкха, Вайдурья, Джарудхи, Хамса, Ришабха, Нага, Каланджара, Нарада и прочие; Курангой, Курарой, Кусумбхой и прочими начинающиеся
विंशति-गिरयः मेरोः कर्णिकायाः इव केसर-भूताःviṃśati-girayaḥ meroḥ karṇikāyāḥ iva kesara-bhūtāḥдвадцать гор, ставшие как бы тычинками при околоплоднике Меру; двадцать гор у Меру, у околоплодника словно тычинками ставшие
मूल-देशे परितः उपकॢप्ताःmūla-deśe paritaḥ upakḷptāḥустроены кругом у подножия; при корневой области кругом учреждены
जठर-देवकूटौ मेरुम् पूर्वेण अष्टादश-योजन-सहस्रम् उदक्-आयतौjaṭhara-devakūṭau merum pūrveṇa aṣṭādaśa-yojana-sahasram udak-āyatauДжатхара и Девакута — к востоку от Меру, протянувшиеся к северу на восемнадцать тысяч йоджан; Джатхара и Девакута Меру восточнее восемнадцати тысяч йоджан к северу протянувшиеся
द्वि-सहस्रम् पृथु-तुङ्गौ भवतःdvi-sahasram pṛthu-tuṅgau bhavataḥдве тысячи в ширину и в высоту; две тысячи широки и высоки бывают
एवम् अपरेण पवन-पारियात्रौ दक्षिणेन कैलास-करवीरौ प्राक्-आयतौevam apareṇa pavana-pāriyātrau dakṣiṇena kailāsa-karavīrau prāk-āyatauтак же на западе — Павана и Париятра, на юге — Кайласа и Каравира, вытянутые к востоку; равно западнее Павана и Париятра, южнее Кайласа и Каравира, к востоку протянувшиеся
एवम् उत्तरतः त्रिशृङ्ग-मकरौevam uttarataḥ triśṛṅga-makarauи так же на севере — Тришринга и Макара; равно с севера Тришринга и Макара
अष्टभिः एतैः परिसृतः अग्निः इव परितः चकास्ति काञ्चन-गिरिःaṣṭabhiḥ etaiḥ parisṛtaḥ agniḥ iva paritaḥ cakāsti kāñcana-giriḥокружённая этими восемью, золотая гора сияет кругом, как огонь; восемью сими обойдённая, огню подобно кругом сияет золотая гора
अनुवाद

«Куранга, Курара, Кусумбха, Вайканка, Трикута, Шишира, Патанга, Ручака, Нишадха, Шиниваса, Капила, Шанкха, Вайдурья, Джарудхи, Хамса, Ришабха, Нага, Каланджара, Нарада и прочие — двадцать гор устроены кругом у подножия Меру, точно тычинки при околоплоднике. К востоку от Меру — Джатхара и Девакута, протянувшиеся к северу на восемнадцать тысяч йоджан, две тысячи в ширину и в высоту; так же на западе — Павана и Париятра, на юге — Кайласа и Каравира, вытянутые к востоку, и на севере — Тришринга и Макара. Окружённая этими восемью, золотая гора сияет кругом, как огонь».

संस्करण

d330b4e4096f · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 3:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से