3906 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 6.18.47-54

śrīkaśyapa uvāca

देवनागरी

न हिंस्याद्भूतजातानि न शपेन् नानृतं वदेत्
न छिन्द्यान् नखरोमाणि न स्पृशेद्यदमङ्गलम्
नाप्सु स्नायान् न कुप्येत न सम्भाषेत दुर्जनैः
न वसीताधौतवासः स्रजं च विधृतां क्वचित्
नोच्छिष्टं चण्डिकान्नं च सामिषं वृषलाहृतम्
भुञ्जीतोदक्यया दृष्टं पिबेन् नाञ्जलिना त्वपः
नोच्छिष्टास्पृष्टसलिला सन्ध्यायां मुक्तमूर्धजा
अनर्चितासंयतवाक् नासंवीता बहिश्चरेत्
नाधौतपादाप्रयता नार्द्रपादा उदक्शिराः
शयीत नापराङ् नान्यैर्न नग्ना न च सन्ध्ययोः
धौतवासा शुचिर्नित्यं सर्वमङ्गलसंयुता
पूजयेत् प्रातराशात् प्राग् गोविप्राञ् श्रियमच्युतम्
स्त्रियो वीरवतीश्चार्चेत् स्रग्गन्धबलिमण्डनैः
पतिं चार्च्योपतिष्ठेत ध्यायेत् कोष्ठगतं च तम्
सांवत्सरं पुंसवनं व्रतमेतदविप्लुतम्
धारयिष्यसि चेत् तुभ्यं शक्रहा भविता सुतः

लिप्यंतरण (IAST)

na hiṃsyādbhūtajātāni na śapen nānṛtaṃ vadet
na chindyān nakharomāṇi na spṛśedyadamaṅgalam
nāpsu snāyān na kupyeta na sambhāṣeta durjanaiḥ
na vasītādhautavāsaḥ srajaṃ ca vidhṛtāṃ kvacit
nocchiṣṭaṃ caṇḍikānnaṃ ca sāmiṣaṃ vṛṣalāhṛtam
bhuñjītodakyayā dṛṣṭaṃ piben nāñjalinā tvapaḥ
nocchiṣṭāspṛṣṭasalilā sandhyāyāṃ muktamūrdhajā
anarcitāsaṃyatavāk nāsaṃvītā bahiścaret
nādhautapādāprayatā nārdrapādā udakśirāḥ
śayīta nāparāṅ nānyairna nagnā na ca sandhyayoḥ
dhautavāsā śucirnityaṃ sarvamaṅgalasaṃyutā
pūjayet prātarāśāt prāg goviprāñ śriyamacyutam
striyo vīravatīścārcet sraggandhabalimaṇḍanaiḥ
patiṃ cārcyopatiṣṭheta dhyāyet koṣṭhagataṃ ca tam
sāṃvatsaraṃ puṃsavanaṃ vratametadaviplutam
dhārayiṣyasi cet tubhyaṃ śakrahā bhavitā sutaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
न हिंस्यात् भूत-जातानि न शपेत् न अनृतम् वदेत्na hiṃsyāt bhūta-jātāni na śapet na anṛtam vadetне вреди рождённым существам, не проклинай, не говори лжи; не вредила бы рождённым существам, не проклинала бы, не ложь говорила бы
न छिन्द्यात् नख-रोमाणि न स्पृशेत् यत् अ-मङ्गलम्na chindyāt nakha-romāṇi na spṛśet yat a-maṅgalamне стриги ногтей и волос, не касайся ничего неблагого; не стригла бы ногти и волосы, не касалась бы что неблагое
न अप्सु स्नायात् न कुप्येत न सम्भाषेत दुर्-जनैःna apsu snāyāt na kupyeta na sambhāṣeta dur-janaiḥне входи в воду для омовения, не гневайся, не беседуй с дурными; не при водах омывалась бы, не гневалась бы, не беседовала бы с дурными людьми
न वसीत अ-धौत-वासः स्रजम् च विधृताम् क्वचित्na vasīta a-dhauta-vāsaḥ srajam ca vidhṛtām kvacitне носи невыстиранной одежды и венка, который уже кто-то надевал; не носила бы невыстиранное одеяние, венок же надёванный где-либо
न उच्छिष्टम् चण्डिका-अन्नम् च स-आमिषम् वृषल-आहृतम्na ucchiṣṭam caṇḍikā-annam ca sa-āmiṣam vṛṣala-āhṛtamне [ешь] остатков, пищи Чандики, с мясом, принесённого шудрою; не остаток, Чандики пищу же, с мясом, шудрою принесённое
न उच्छिष्ट-अ-स्पृष्ट-सलिला सन्ध्यायाम् मुक्त-मूर्धजाna ucchiṣṭa-a-spṛṣṭa-salilā sandhyāyām mukta-mūrdhajāне [выходи] с остатками во рту, не коснувшись воды, в сумерки, с распущенными волосами; не остаток имеющая, воды не коснувшаяся, при сумерках, распущенные волосы имеющая
न अधौत-पादा अ-प्रयता न आर्द्र-पादा उदक्-शिराःna adhauta-pādā a-prayatā na ārdra-pādā udak-śirāḥне [ложись] с неомытыми ногами, нечистая, с мокрыми ногами, головою на север; не неомытые ноги имеющая, неочищенная, не мокрые ноги имеющая, на север голову имеющая
सांवत्सरम् पुंसवनम् व्रतम् एतत् अ-विप्लुतम्sāṃvatsaram puṃsavanam vratam etat a-viplutamэтот годичный обет пумсавана — неповреждённым; годичный пумсавана обет сей неповреждённый
अनुवाद

«„Не вреди рождённым существам, не проклинай, не говори лжи, не стриги ногтей и волос, не касайся ничего неблагого. Не входи в воду для омовения, не гневайся, не беседуй с дурными людьми, не носи невыстиранной одежды и венка, который уже кто-то надевал. Не ешь остатков чужой еды, пищи, поднесённой Чандике, ни с мясом, ни принесённого шудрою; не ешь виденного женщиной в месячных и не пей воды из пригоршни. Не выходи наружу с остатками пищи во рту, не омыв рук, в сумерки, с распущенными волосами, неукрашенная, не обуздав речи, не покрытая. Не ложись, не омыв ног, нечистая, с мокрыми ногами, головою на север или на запад, ни с чужими, ни нагая, ни в оба сумеречных часа. В выстиранной одежде, всегда чистая, наделённая всеми благими знаками, прежде утренней трапезы чти коров, брахманов, Шри и Ачьюту; чти венками, благовониями, подношениями и украшениями женщин, имеющих мужей и сыновей; и, почтив мужа, стой подле и мысли его в утробе. Этот годичный обет пумсавана, если понесёшь неповреждённым, — у тебя будет сын, убийца Шакры“».

संस्करण

6710c0932c88 · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 8:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से