श्रीमद्भागवतम्
The Wasp and the Worm7.1.22-24
3925 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 7.1.22-24

śrīnārada uvāca

देवनागरी

निन्दनस्तवसत्कार न्यक्कारार्थं कलेवरम्
प्रधानपरयो राजन्नविवेकेन कल्पितम्
हिंसा तदभिमानेन दण्डपारुष्ययोर्यथा
वैषम्यमिह भूतानां ममाहमिति पार्थिव
यन्निबद्धो ऽभिमानो ऽयं तद्वधात् प्राणिनां वधः
तथा न यस्य कैवल्यादभिमानो ऽखिलात्मनः
परस्य दमकर्तुर्हि हिंसा केनास्य कल्प्यते

लिप्यंतरण (IAST)

nindanastavasatkāra nyakkārārthaṃ kalevaram
pradhānaparayo rājannavivekena kalpitam
hiṃsā tadabhimānena daṇḍapāruṣyayoryathā
vaiṣamyamiha bhūtānāṃ mamāhamiti pārthiva
yannibaddho 'bhimāno 'yaṃ tadvadhāt prāṇināṃ vadhaḥ
tathā na yasya kaivalyādabhimāno 'khilātmanaḥ
parasya damakarturhi hiṃsā kenāsya kalpyate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
निन्दन-स्तव-सत्कार-न्यक्कार-अर्थम् कलेवरम्nindana-stava-satkāra-nyakkāra-artham kalevaramтело — для поношения, хвалы, почёта и унижения; поношения, хвалы, почёта, унижения ради тело
प्रधान-परयोः राजन् अ-विवेकेन कल्पितम्pradhāna-parayoḥ rājan a-vivekena kalpitamизмышлено неразличением между прадханою и высшим, царь; у прадханы и высшего, о царь, неразличением измышлено
हिंसा तत्-अभिमानेन दण्ड-पारुष्ययोः यथाhiṃsā tat-abhimānena daṇḍa-pāruṣyayoḥ yathāвред [бывает] от самомнения о нём — как при [ударе] жезлом или грубым словом; вред тем самомнением, как при жезле и грубости
वैषम्यम् इह भूतानाम् मम अहम् इति पार्थिवvaiṣamyam iha bhūtānām mama aham iti pārthivaи неровность у существ здесь — от «моё» и «я», о владыка земли; неровность здесь у существ «моё», «я» так, о владыка земли
यत्-निबद्धः अभिमानः अयम् तत्-वधात् प्राणिनाम् वधःyat-nibaddhaḥ abhimānaḥ ayam tat-vadhāt prāṇinām vadhaḥтак как это самомнение привязано к тому [телу], то от убиения его — убиение живущих; к чему привязанное самомнение сие, от того убиения у живущих убиение
तथा न यस्य कैवल्यात् अभिमानः अखिल-आत्मनःtathā na yasya kaivalyāt abhimānaḥ akhila-ātmanaḥно у Того, у кого от единственности нет самомнения, у самости всего; так не у кого от единственности самомнение, у всего самости
परस्य दम-कर्तुः हि हिंसा केन अस्य कल्प्यतेparasya dama-kartuḥ hi hiṃsā kena asya kalpyateу высшего, творящего обуздание, — чем же вменяется Ему вред; у высшего, обуздания творителя, ведь вред чем ему вменяется
अनुवाद

«Услышав то слово царя, досточтимый мудрец Нарада, довольный, обратился к нему и сказал — а собрание слушало те речи: „Тело, [существующее] для поношения, хвалы, почёта и унижения, о царь, измышлено неразличением между прадханою и высшим. Вред бывает от самомнения о нём — как при [ударе] жезлом или грубым словом; и неровность у существ здесь — от „моё“ и „я“, о владыка земли. Так как это самомнение привязано к тому телу, то от убиения его — убиение живущих. Но у Того, у кого от единственности нет самомнения, у самости всего, у высшего, творящего обуздание, — чем же вменяется Ему вред?“»

संस्करण

45fa44d470e1 · प्रकाशित 14 अग॰ 2026, 8:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से