श्रीमद्भागवतम्
The Way a Dream Ends8.10.35-40
4167 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 8.10.35-40
देवनागरी

त एवमाजावसुराः सुरेन्द्रा द्वन्द्वेन संहत्य च युध्यमानाः
अन्योन्यमासाद्य निजघ्नुरोजसा जिगीषवस्तीक्ष्णशरासितोमरैः
भुशुण्डिभिश्चक्रगदर्ष्टिपट्टिशैः शक्त्युल्मुकैः प्रासपरश्वधैरपि
निस्त्रिंशभल्लैः परिघैः समुद्गरैः सभिन्दिपालैश्च शिरांसि चिच्छिदुः
गजास्तुरङ्गाः सरथाः पदातयः सारोहवाहा विविधा विखण्डिताः
निकृत्तबाहूरुशिरोधराङ्घ्रयश् छिन्नध्वजेष्वासतनुत्रभूषणाः
तेषां पदाघातरथाङ्गचूर्णिताद् आयोधनादुल्बण उत्थितस्तदा
रेणुर्दिशः खं द्युमणिं च छादयन् न्यवर्ततासृक्स्रुतिभिः परिप्लुतात्
शिरोभिरुद्धूतकिरीटकुण्डलैः संरम्भदृग्भिः परिदष्टदच्छदैः
महाभुजैः साभरणैः सहायुधैः सा प्रास्तृता भूः करभोरुभिर्बभौ
कबन्धास्तत्र चोत्पेतुः पतितस्वशिरो ऽक्षिभिः
उद्यतायुधदोर्दण्डैराधावन्तो भटान् मृधे

लिप्यंतरण (IAST)

ta evamājāvasurāḥ surendrā dvandvena saṃhatya ca yudhyamānāḥ
anyonyamāsādya nijaghnurojasā jigīṣavastīkṣṇaśarāsitomaraiḥ
bhuśuṇḍibhiścakragadarṣṭipaṭṭiśaiḥ śaktyulmukaiḥ prāsaparaśvadhairapi
nistriṃśabhallaiḥ parighaiḥ samudgaraiḥ sabhindipālaiśca śirāṃsi cicchiduḥ
gajāsturaṅgāḥ sarathāḥ padātayaḥ sārohavāhā vividhā vikhaṇḍitāḥ
nikṛttabāhūruśirodharāṅghrayaś chinnadhvajeṣvāsatanutrabhūṣaṇāḥ
teṣāṃ padāghātarathāṅgacūrṇitād āyodhanādulbaṇa utthitastadā
reṇurdiśaḥ khaṃ dyumaṇiṃ ca chādayan nyavartatāsṛksrutibhiḥ pariplutāt
śirobhiruddhūtakirīṭakuṇḍalaiḥ saṃrambhadṛgbhiḥ paridaṣṭadacchadaiḥ
mahābhujaiḥ sābharaṇaiḥ sahāyudhaiḥ sā prāstṛtā bhūḥ karabhorubhirbabhau
kabandhāstatra cotpetuḥ patitasvaśiro 'kṣibhiḥ
udyatāyudhadordaṇḍairādhāvanto bhaṭān mṛdhe

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ते एवम् आजौ असुराः सुर-इन्द्राः द्वन्द्वेन संहत्य च युध्यमानाःte evam ājau asurāḥ sura-indrāḥ dvandvena saṃhatya ca yudhyamānāḥтак асуры и владыки богов, сойдясь попарно и сражаясь; они так в битве асуры, богов владыки, парою сойдясь и сражающиеся
अन्योन्यम् आसाद्य निजघ्नुः ओजसा जिगीषवः तीक्ष्ण-शर-असि-तोमरैःanyonyam āsādya nijaghnuḥ ojasā jigīṣavaḥ tīkṣṇa-śara-asi-tomaraiḥсойдясь друг с другом, разили с силою, желая победы, острыми стрелами, мечами и томарами; взаимно сойдясь разили силою, победы желающие, острыми стрелами, мечами, томарами
भुशुण्डिभिः चक्र-गदा-ऋष्टि-पट्टिशैः शक्ति-उल्मुकैः प्रास-परश्वधैः अपिbhuśuṇḍibhiḥ cakra-gadā-ṛṣṭi-paṭṭiśaiḥ śakti-ulmukaiḥ prāsa-paraśvadhaiḥ apiбхушунди, дисками, палицами, ришти, паттишами, шакти, головнями, прасами и топорами; бхушунди, дисками-палицами-ришти-паттишами, шакти-головнями, прасами-топорами даже
निस्त्रिंश-भल्लैः परिघैः स-मुद्गरैः स-भिन्दिपालैः च शिरांसि चिच्छिदुःnistriṃśa-bhallaiḥ parighaiḥ sa-mudgaraiḥ sa-bhindipālaiḥ ca śirāṃsi cicchiduḥмечами-нистримша, бхаллами, паригхами, мудгарами и бхиндипалами рассекали головы; нистримшами-бхаллами, паригхами, с мудгарами, с бхиндипалами же головы рассекали
गजाः तुरङ्गाः स-रथाः पदातयः स-आरोह-वाहाः विविधाः विखण्डिताःgajāḥ turaṅgāḥ sa-rathāḥ padātayaḥ sa-āroha-vāhāḥ vividhāḥ vikhaṇḍitāḥслоны, кони, с колесницами, пехотинцы, разные ездовые с седоками были рассечены; слоны, кони, с колесницами, пехотинцы, с седоками ездовые разные рассечённые
निकृत्त-बाहु-ऊरु-शिरः-धर-अङ्घ्रयः छिन्न-ध्वज-इषु-आस-तनुत्र-भूषणाःnikṛtta-bāhu-ūru-śiraḥ-dhara-aṅghrayaḥ chinna-dhvaja-iṣu-āsa-tanutra-bhūṣaṇāḥс отсечёнными руками, бёдрами, шеями и ногами, с разбитыми стягами, луками, доспехами и украшениями; отсечённо-руки-бёдра-шеи-ноги имеющие, рассечённо-стяг-лук-доспех-украшенные
तेषाम् पद-आघात-रथ-अङ्ग-चूर्णितात् आयोधनात् उल्बणः उत्थितः तदाteṣām pada-āghāta-ratha-aṅga-cūrṇitāt āyodhanāt ulbaṇaḥ utthitaḥ tadāс того поля битвы, размолотого ударами стоп и колёсами, поднялась тогда густая; их стоп ударами, колесниц частями размолотого поля битвы густая поднявшаяся тогда
रेणुः दिशः खम् द्यु-मणिम् च छादयन् न्यवर्तत असृक्-स्रुतिभिः परिप्लुतात्reṇuḥ diśaḥ kham dyu-maṇim ca chādayan nyavartata asṛk-srutibhiḥ pariplutātпыль, застилавшая стороны, небо и солнце, — [и] улеглась, [ибо поле] залилось потоками крови; пыль стороны, небо, солнце застилающая, улеглась кровопотоками залитого
शिरोभिः उद्धूत-किरीट-कुण्डलैः संरम्भ-दृग्भिः परिदष्ट-दच्छदैःśirobhiḥ uddhūta-kirīṭa-kuṇḍalaiḥ saṃrambha-dṛgbhiḥ paridaṣṭa-dacchadaiḥголовами со сбитыми венцами и серьгами, с яростными глазами, с закушенными губами; головами сбито-венцо-серёжными, яростноглазыми, закушенногубыми
महा-भुजैः स-आभरणैः सह-आयुधैः सा प्रास्तृता भूः करभ-ऊरुभिः बभौmahā-bhujaiḥ sa-ābharaṇaiḥ saha-āyudhaiḥ sā prāstṛtā bhūḥ karabha-ūrubhiḥ babhauвеликими руками с украшениями и с оружием, бёдрами [как хобот] — устланная, земля та сияла; великими руками с украшениями, с оружиями, та устланная земля хоботобёдрами сияла
कबन्धाः तत्र च उत्पेतुः पतित-स्व-शिरः-अक्षिभिःkabandhāḥ tatra ca utpetuḥ patita-sva-śiraḥ-akṣibhiḥи туловища там взлетали — с очами упавших своих голов; туловища там же взлетали, упавших своих голов очами
उद्यत-आयुध-दोः-दण्डैः आधावन्तः भटान् मृधेudyata-āyudha-doḥ-daṇḍaiḥ ādhāvantaḥ bhaṭān mṛdheс поднявшими оружие руками-палицами, набегая на воинов в сече; поднятое оружие [держащими] руками-палицами набегающие на воинов в сече
अनुवाद

«Так асуры и владыки богов, сойдясь попарно и сражаясь, сходились друг с другом и разили с силою, желая победы, острыми стрелами, мечами и томарами, бхушунди, дисками, палицами, ришти, паттишами, шакти, головнями, прасами и топорами, мечами-нистримша, бхаллами, паригхами, мудгарами и бхиндипалами — рассекали головы. Слоны, кони, колесницы, пехотинцы, разные ездовые с седоками были рассечены — с отсечёнными руками, бёдрами, шеями и ногами, с разбитыми стягами, луками, доспехами и украшениями. С того поля битвы, размолотого ударами стоп и колёсами, поднялась тогда густая пыль, застилавшая стороны, небо и солнце, — и улеглась, ибо [поле] залилось потоками крови. Головами со сбитыми венцами и серьгами, с яростными глазами, с закушенными губами, великими руками с украшениями и с оружием, бёдрами [как хобот] устланная, земля та сияла. И туловища там взлетали — с очами упавших своих голов, — с поднявшими оружие руками-палицами, набегая на воинов в сече».

संस्करण

363ee4e935d6 · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से