4210 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 8.16.1-5

śrīśuka uvāca

देवनागरी

एवं पुत्रेषु नष्टेषु देवमातादितिस्तदा
हृते त्रिविष्टपे दैत्यैः पर्यतप्यदनाथवत्
एकदा कश्यपस्तस्या आश्रमं भगवान् अगात्
निरुत्सवं निरानन्दं समाधेर्विरतश्चिरात्
स पत्नीं दीनवदनां कृतासनपरिग्रहः
सभाजितो यथान्यायमिदमाह कुरूद्वह
अप्य् अभद्रं न विप्राणां भद्रे लोके ऽधुनागतम्
न धर्मस्य न लोकस्य मृत्योश्छन्दानुवर्तिनः
अपि वाकुशलं किञ्चिद्गृहेषु गृहमेधिनि
धर्मस्यार्थस्य कामस्य यत्र योगो ह्य् अयोगिनाम्

लिप्यंतरण (IAST)

evaṃ putreṣu naṣṭeṣu devamātāditistadā
hṛte triviṣṭape daityaiḥ paryatapyadanāthavat
ekadā kaśyapastasyā āśramaṃ bhagavān agāt
nirutsavaṃ nirānandaṃ samādhervirataścirāt
sa patnīṃ dīnavadanāṃ kṛtāsanaparigrahaḥ
sabhājito yathānyāyamidamāha kurūdvaha
apy abhadraṃ na viprāṇāṃ bhadre loke 'dhunāgatam
na dharmasya na lokasya mṛtyośchandānuvartinaḥ
api vākuśalaṃ kiñcidgṛheṣu gṛhamedhini
dharmasyārthasya kāmasya yatra yogo hy ayoginām

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवम् पुत्रेषु नष्टेषु देव-माता अदितिः तदाevam putreṣu naṣṭeṣu deva-mātā aditiḥ tadāтак, когда сыновья погибли, мать богов Адити тогда; так при сыновьях погибших богов мать Адити тогда
हृते त्रिविष्टपे दैत्यैः पर्यतप्यत् अ-नाथ-वत्hṛte triviṣṭape daityaiḥ paryatapyat a-nātha-vatкогда Тривиштапа была отнята дайтьями, горевала, как беззащитная; при отнятой Тривиштапе дайтьями горевала беззащитной подобно
एकदा कश्यपः तस्याः आश्रमम् भगवान् अगात्ekadā kaśyapaḥ tasyāḥ āśramam bhagavān agātоднажды досточтимый Кашьяпа пришёл в её обитель; однажды Кашьяпа её обитель досточтимый пришёл
निरुत्सवम् निरानन्दम् समाधेः विरतः चिरात्nirutsavam nirānandam samādheḥ virataḥ cirāt[в обитель] без празднеств и без радости — очнувшись от самадхи спустя долгое время; беспраздничную, безрадостную, от самадхи отвратившийся спустя долгое
सः पत्नीम् दीन-वदनाम् कृत-आसन-परिग्रहःsaḥ patnīm dīna-vadanām kṛta-āsana-parigrahaḥон, приняв предложенное сиденье, жене с унылым лицом; он жене унылолицей, принятое сиденье имеющий
सभाजितः यथा-न्यायम् इदम् आह कुरु-उद्वहsabhājitaḥ yathā-nyāyam idam āha kuru-udvahaпочтённый как должно, сказал такое, о продолжатель Куру; почтённый как должно это сказал, о Куру продолжатель
अपि अ-भद्रम् न विप्राणाम् भद्रे लोके अधुना आगतम्api a-bhadram na viprāṇām bhadre loke adhunā āgatam«не пришло ли ныне в мир зло для брахманов, о благая?; разве зло не брахманов, о благая, в мире ныне пришедшее
न धर्मस्य न लोकस्य मृत्योः छन्द-अनुवर्तिनःna dharmasya na lokasya mṛtyoḥ chanda-anuvartinaḥили для дхармы, или для людей, следующих прихоти смерти?»; не дхармы, не людей, смерти прихоти следующих
अपि वा अ-कुशलम् किञ्चित् गृहेषु गृह-मेधिनिapi vā a-kuśalam kiñcit gṛheṣu gṛha-medhini«или не худо ли что в доме, о хозяйка дома; или же неблагополучное нечто в домах, о домохозяйка
धर्मस्य अर्थस्य कामस्य यत्र योगः हि अ-योगिनाम्dharmasya arthasya kāmasya yatra yogaḥ hi a-yogināmгде ведь у не-йогинов [бывает] соединение дхармы, артхи и камы?»; дхармы, артхи, камы где соединение ведь у нейогинов
अनुवाद

«Так, когда сыновья погибли, а Тривиштапа была отнята дайтьями, Адити, мать богов, горевала, как беззащитная. Однажды досточтимый Кашьяпа пришёл в её обитель — [обитель] без празднеств и без радости, — очнувшись от самадхи спустя долгое время. Он, приняв предложенное сиденье и почтённый как должно, сказал жене с унылым лицом такое, о продолжатель Куру: „Не пришло ли ныне в мир зло для брахманов, о благая? Или для дхармы, или для людей, следующих прихоти смерти? Или не худо ли что в доме, о хозяйка дома, — где ведь у не-йогинов [бывает] соединение дхармы, артхи и камы?“».

संस्करण

5ac233c127f4 · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से