4277 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 8.24.25-30
देवनागरी

एवं विमोहितस्तेन वदता वल्गुभारतीम्
तमाह को भवान् अस्मान् मत्स्यरूपेण मोहयन्
नैवं वीर्यो जलचरो दृष्टो ऽस्माभिः श्रुतो ऽपि वा
यो भवान् योजनशतमह्नाभिव्यानशे सरः
नूनं त्वं भगवान् साक्षाद्धरिर्नारायणो ऽव्ययः
अनुग्रहाय भूतानां धत्से रूपं जलौकसाम्
नमस्ते पुरुषश्रेष्ठ स्थित्युत्पत्त्यप्ययेश्वर
भक्तानां नः प्रपन्नानां मुख्यो ह्य् आत्मगतिर्विभो
सर्वे लीलावतारास्ते भूतानां भूतिहेतवः
ज्ञातुमिच्छाम्य् अदो रूपं यदर्थं भवता धृतम्
न ते ऽरविन्दाक्ष पदोपसर्पणं मृषा भवेत् सर्वसुहृत्प्रियात्मनः
यथेतरेषां पृथगात्मनां सताम् अदीदृशो यद्वपुरद्भुतं हि नः

लिप्यंतरण (IAST)

evaṃ vimohitastena vadatā valgubhāratīm
tamāha ko bhavān asmān matsyarūpeṇa mohayan
naivaṃ vīryo jalacaro dṛṣṭo 'smābhiḥ śruto 'pi vā
yo bhavān yojanaśatamahnābhivyānaśe saraḥ
nūnaṃ tvaṃ bhagavān sākṣāddharirnārāyaṇo 'vyayaḥ
anugrahāya bhūtānāṃ dhatse rūpaṃ jalaukasām
namaste puruṣaśreṣṭha sthityutpattyapyayeśvara
bhaktānāṃ naḥ prapannānāṃ mukhyo hy ātmagatirvibho
sarve līlāvatārāste bhūtānāṃ bhūtihetavaḥ
jñātumicchāmy ado rūpaṃ yadarthaṃ bhavatā dhṛtam
na te 'ravindākṣa padopasarpaṇaṃ mṛṣā bhavet sarvasuhṛtpriyātmanaḥ
yathetareṣāṃ pṛthagātmanāṃ satām adīdṛśo yadvapuradbhutaṃ hi naḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवम् विमोहितः तेन वदता वल्गु-भारतीम्evam vimohitaḥ tena vadatā valgu-bhāratīm«так обморочённый ею, говорящей сладкие речи; так обморочённый ею, говорящей сладкую речь
तम् आह कः भवान् अस्मान् मत्स्य-रूपेण मोहयन्tam āha kaḥ bhavān asmān matsya-rūpeṇa mohayanон сказал ей: „кто ты, морочащий нас в облике рыбы?“»; ей сказал: кто ты, нас рыбьим обликом морочащий
न एवम् वीर्यः जल-चरः दृष्टः अस्माभिः श्रुतः अपि वाna evam vīryaḥ jala-caraḥ dṛṣṭaḥ asmābhiḥ śrutaḥ api vā«„не видано нами и не слыхано о водном [существе] такой силы; не так сильный водоходец виден нами, слышан также
यः भवान् योजन-शतम् अह्ना अभिव्यानशे सरःyaḥ bhavān yojana-śatam ahnā abhivyānaśe saraḥкак ты: за день ты заполнил озеро [длиною] в сто йоджан“»; который ты сто йоджан за день заполнил озеро
नूनम् त्वम् भगवान् साक्षात् हरिः नारायणः अ-व्ययःnūnam tvam bhagavān sākṣāt hariḥ nārāyaṇaḥ a-vyayaḥ«„верно, ты — воочию досточтимый Хари, Нараяна, неизменный; верно ты досточтимый воочию Хари Нараяна неизменный
अनुग्रहाय भूतानाम् धत्से रूपम् जल-ओकसाम्anugrahāya bhūtānām dhatse rūpam jala-okasāmради милости к существам ты принимаешь облик обитателей вод“»; милости ради существ принимаешь облик в водах живущих
नमः ते पुरुष-श्रेष्ठ स्थिति-उत्पत्ति-अप्यय-ईश्वरnamaḥ te puruṣa-śreṣṭha sthiti-utpatti-apyaya-īśvara«„поклон тебе, о лучший из мужей, владыка пребывания, возникновения и ухода; поклон тебе, о мужей лучший, пребывания-возникновения-ухода владыка
भक्तानाम् नः प्रपन्नानाम् मुख्यः हि आत्म-गतिः विभोbhaktānām naḥ prapannānām mukhyaḥ hi ātma-gatiḥ vibhoдля нас, преданных, предавшихся, ты — главная участь самости, о вездесущий“»; преданным нам предавшимся главная ведь самости участь, о вездесущий
सर्वे लीला-अवताराः ते भूतानाम् भूति-हेतवःsarve līlā-avatārāḥ te bhūtānām bhūti-hetavaḥ«„все твои игровые воплощения — причины благополучия существ; все игровые воплощения твои существ благополучия причины
ज्ञातुम् इच्छामि अदः रूपम् यत्-अर्थम् भवता धृतम्jñātum icchāmi adaḥ rūpam yat-artham bhavatā dhṛtamхочу знать: ради чего тобою принят этот облик?“»; знать хочу тот облик, ради чего тобою принят
न ते अरविन्द-अक्ष पद-उपसर्पणम् मृषा भवेत् सर्व-सुहृत्-प्रिय-आत्मनःna te aravinda-akṣa pada-upasarpaṇam mṛṣā bhavet sarva-suhṛt-priya-ātmanaḥ«„о лотосоокий, не бывает тщетным припадение к твоим стопам — [к стопам того,] кто всем друг, любезен и есть самость; не твоих, о лотосоокий, стоп припадение тщетным было бы, всем друга-любезного-самости
यथा इतरेषाम् पृथक्-आत्मनाम् सताम् अदीदृशः यत् वपुः अद्भुतम् हि नःyathā itareṣām pṛthak-ātmanām satām adīdṛśaḥ yat vapuḥ adbhutam hi naḥкак [бывает] у иных, у отдельных душ, [даже] добрых, — ибо ты явил нам этот дивный облик“»; как у иных, у отдельных душ добрых, явил что тело дивное ведь нам
अनुवाद

«„Так обморочённый ею, говорящей сладкие речи, он сказал ей: „Кто ты, морочащий нас в облике рыбы? Не видано нами и не слыхано о водном [существе] такой силы, как ты: за день ты заполнил озеро [длиною] в сто йоджан. Верно, ты — воочию досточтимый Хари, Нараяна, неизменный: ради милости к существам ты принимаешь облик обитателей вод. Поклон тебе, о лучший из мужей, владыка пребывания, возникновения и ухода; для нас, преданных, предавшихся, ты — главная участь самости, о вездесущий. Все твои игровые воплощения — причины благополучия существ; хочу знать: ради чего тобою принят этот облик? О лотосоокий, не бывает тщетным припадение к твоим стопам — [к стопам того,] кто всем друг, любезен и есть самость, — как [бывает] у иных, у отдельных душ, [даже] добрых, — ибо ты явил нам этот дивный облик“».

संस्करण

578c3e38b86a · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 1:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से