श्रीमद्भागवतम्
One, Fifty, Five Thousand9.6.34-38
4333 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 9.6.34-38
देवनागरी

यौवनाश्वो ऽथ मान्धाता चक्रवर्त्यवनीं प्रभुः
सप्तद्वीपवतीमेकः शशासाच्युततेजसा
ईजे च यज्ञं क्रतुभिरात्मविद्भूरिदक्षिणैः
सर्वदेवमयं देवं सर्वात्मकमतीन्द्रियम्
द्रव्यं मन्त्रो विधिर्यज्ञो यजमानस्तथर्त्विजः
धर्मो देशश्च कालश्च सर्वमेतद्यदात्मकम्
यावत् सूर्य उदेति स्म यावच् च प्रतितिष्ठति
तत् सर्वं यौवनाश्वस्य मान्धातुः क्षेत्रमुच्यते
शशबिन्दोर्दुहितरि बिन्दुमत्यामधान् नृपः
पुरुकुत्समम्बरीषं मुचुकुन्दं च योगिनम्
तेषां स्वसारः पञ्चाशत् सौभरिं वव्रिरे पतिम्

लिप्यंतरण (IAST)

yauvanāśvo 'tha māndhātā cakravartyavanīṃ prabhuḥ
saptadvīpavatīmekaḥ śaśāsācyutatejasā
īje ca yajñaṃ kratubhirātmavidbhūridakṣiṇaiḥ
sarvadevamayaṃ devaṃ sarvātmakamatīndriyam
dravyaṃ mantro vidhiryajño yajamānastathartvijaḥ
dharmo deśaśca kālaśca sarvametadyadātmakam
yāvat sūrya udeti sma yāvac ca pratitiṣṭhati
tat sarvaṃ yauvanāśvasya māndhātuḥ kṣetramucyate
śaśabindorduhitari bindumatyāmadhān nṛpaḥ
purukutsamambarīṣaṃ mucukundaṃ ca yoginam
teṣāṃ svasāraḥ pañcāśat saubhariṃ vavrire patim

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यौवनाश्वः अथ मान्धाता चक्रवर्ती अवनीम् प्रभुःyauvanāśvaḥ atha māndhātā cakravartī avanīm prabhuḥЯуванашва, то есть Мандхата, чакравартин, владыка, землю; Яуванашва затем Мандхата чакравартин землю владыка
सप्त-द्वीप-वतीम् एकः शशास अच्युत-तेजसाsapta-dvīpa-vatīm ekaḥ śaśāsa acyuta-tejasāс семью островами один правил — силою Ачьюты; семиостровную один правил Ачьюты силою
ईजे च यज्ञम् क्रतुभिः आत्म-वित् भूरि-दक्षिणैःīje ca yajñam kratubhiḥ ātma-vit bhūri-dakṣiṇaiḥи приносил жертву обрядами с обильными дакшинами, знающий самость; жертвовал же жертву обрядами самость знающий обильнодакшинными
सर्व-देव-मयम् देवम् सर्व-आत्मकम् अति-इन्द्रियम्sarva-deva-mayam devam sarva-ātmakam ati-indriyamбогу, состоящему из всех богов, всесущему, запредельному чувствам; всебоговому богу всесущему запредельночувственному
द्रव्यम् मन्त्रः विधिः यज्ञः यजमानः तथा ऋत्विजःdravyam mantraḥ vidhiḥ yajñaḥ yajamānaḥ tathā ṛtvijaḥвещество, мантра, устав, жертва, жертвователь, а также жрецы; вещество, мантра, устав, жертва, жертвователь, также жрецы
धर्मः देशः च कालः च सर्वम् एतत् यत्-आत्मकम्dharmaḥ deśaḥ ca kālaḥ ca sarvam etat yat-ātmakamдхарма, место и время — всё это имеет его своею сутью; дхарма, место же, время же, всё это чьесущностное
यावत् सूर्यः उदेति स्म यावत् च प्रतितिष्ठतिyāvat sūryaḥ udeti sma yāvat ca pratitiṣṭhatiнасколько восходит солнце и насколько оно заходит; насколько солнце восходит ведь, насколько же заходит
तत् सर्वम् यौवनाश्वस्य मान्धातुः क्षेत्रम् उच्यतेtat sarvam yauvanāśvasya māndhātuḥ kṣetram ucyateвсё то называется полем Мандхаты, сына Юванашвы; то всё Яуванашвы Мандхаты поле называется
शशबिन्दोः दुहितरि बिन्दुमत्याम् अधात् नृपःśaśabindoḥ duhitari bindumatyām adhāt nṛpaḥу дочери Шашабинду, Биндумати, царь [породил]; Шашабинду у дочери Биндумати породил царь
पुरुकुत्सम् अम्बरीषम् मुचुकुन्दम् च योगिनम्purukutsam ambarīṣam mucukundam ca yoginamПурукутсу, Амбаришу и Мучукунду, йогина; Пурукутсу, Амбаришу, Мучукунду же йогина
तेषाम् स्वसारः पञ्चाशत् सौभरिम् वव्रिरे पतिम्teṣām svasāraḥ pañcāśat saubharim vavrire patimих пятьдесят сестёр избрали мужем Саубхари; их сёстры пятьдесят Саубхари избрали мужем
अनुवाद

«Яуванашва, то есть Мандхата, чакравартин, владыка, один правил землёй с семью островами — силою Ачьюты. И приносил жертву обрядами с обильными дакшинами, знающий самость, — богу, состоящему из всех богов, всесущему, запредельному чувствам: вещество, мантра, устав, жертва, жертвователь, а также жрецы, дхарма, место и время — всё это имеет его своею сутью. Насколько восходит солнце и насколько оно заходит — всё то называется полем Мандхаты, сына Юванашвы. У дочери Шашабинду, Биндумати, царь [породил] Пурукутсу, Амбаришу и Мучукунду, йогина; их пятьдесят сестёр избрали мужем Саубхари».

संस्करण

4ef2eb8e8c67 · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 2:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से