तस्य सत्यवतीं कन्यामृचीको ऽयाचत द्विजः
वरं विसदृशं मत्वा गाधिर्भार्गवमब्रवीत्
एकतः श्यामकर्णानां हयानां चन्द्रवर्चसाम्
सहस्रं दीयतां शुल्कं कन्यायाः कुशिका वयम्
इत्युक्तस्तन्मतं ज्ञात्वा गतः स वरुणान्तिकम्
आनीय दत्त्वा तान् अश्वान् उपयेमे वराननाम्
स ऋषिः प्रार्थितः पत्न्या श्वश्र्वा चापत्यकाम्यया
श्रपयित्वोभयैर्मन्त्रैश्चरुं स्नातुं गतो मुनिः
तावत् सत्यवती मात्रा स्वचरुं याचिता सती
श्रेष्ठं मत्वा तयायच्छन् मात्रे मातुरदत् स्वयम्
तद्विदित्वा मुनिः प्राह पत्नीं कष्टमकारषीः
घोरो दण्डधरः पुत्रो भ्राता ते ब्रह्मवित्तमः
प्रसादितः सत्यवत्या मैवं भूरिति भार्गवः
अथ तर्हि भवेत् पौत्रोजमदग्निस्ततो ऽभवत्
tasya satyavatīṃ kanyāmṛcīko 'yācata dvijaḥ
varaṃ visadṛśaṃ matvā gādhirbhārgavamabravīt
ekataḥ śyāmakarṇānāṃ hayānāṃ candravarcasām
sahasraṃ dīyatāṃ śulkaṃ kanyāyāḥ kuśikā vayam
ityuktastanmataṃ jñātvā gataḥ sa varuṇāntikam
ānīya dattvā tān aśvān upayeme varānanām
sa ṛṣiḥ prārthitaḥ patnyā śvaśrvā cāpatyakāmyayā
śrapayitvobhayairmantraiścaruṃ snātuṃ gato muniḥ
tāvat satyavatī mātrā svacaruṃ yācitā satī
śreṣṭhaṃ matvā tayāyacchan mātre māturadat svayam
tadviditvā muniḥ prāha patnīṃ kaṣṭamakāraṣīḥ
ghoro daṇḍadharaḥ putro bhrātā te brahmavittamaḥ
prasāditaḥ satyavatyā maivaṃ bhūriti bhārgavaḥ
atha tarhi bhavet pautrojamadagnistato 'bhavat
«Его дочь Сатьявати попросил брахман Ричика; сочтя жениха неравным, Гадхи сказал Бхаргаве: „Коней с одним чёрным ухом, сияющих, как луна, пусть будет дана тысяча как выкуп за дочь: мы — Кушики“. Так сказанный, поняв его намерение, он пошёл к Варуне; приведя и отдав тех коней, женился на прекрасноликой. Тот риши, прошенный женою и тёщею из желания потомства, сварив чару обеими мантрами, муни ушёл омываться. Меж тем Сатьявати, прошенная матерью о своей чаре, целомудренная, сочтя [её] лучшею, отдала матери свою, а материнскую съела сама. Узнав это, муни сказал жене: „Ты сделала худо: у тебя будет ужасный сын, носитель жезла, а брат твой — знаток Брахмана“. Умилостивленный Сатьявати, Бхаргава [сказал]: „Пусть так не будет“; — „Тогда пусть [таким] будет внук“; и от этого произошёл Джамадагни».
26093c092f6a · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 2:00:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Варам ви-садришам матва — «сочтя жениха неравным». Цену назначают не ради денег, а ради отказа: тысяча лунных коней, у каждого одно ухо чёрное, — условие, придуманное как невыполнимое. Жених выполняет его буквально.
Убхаих мантраих чарум — «чару обеими мантрами». Сварены две каши, каждая своею мантрой: одна на брахмана-сына, другая на кшатрия-внука. Всё дальнейшее — дело перепутанных горшков.
Шрештхам матва — «сочтя [её] лучшею». Дочь отдаёт матери лучшее, как ей кажется: жест почтения и есть причина беды. Ни злого умысла, ни небрежности — одна услужливость.
Атха тархи бхавет паутрах — «тогда пусть будет внук». Отменить не удалось — удалось отодвинуть на поколение. Воинская ярость, попавшая в брахманский род по ошибке, проступит через одно колено и станет Парашурамой.